‘Overeenkomsten zwarte doos Ethiopisch vliegtuig met neergestorte Lion Air’

Beide Boeing 737 MAX toestellen kampten kort voor het ongeluk met grillige hoogteverschillen en probeerden rechtsomkeert te maken naar het vliegveld.

Nabestaanden naast een van de kisten met een zak verschroeide aarde van de crashplaats.
Nabestaanden naast een van de kisten met een zak verschroeide aarde van de crashplaats. Foto Maheder Haileselassie/Reuters

De data in de zwarte doos van het Ethiopian Airlines toestel dat vorige week zondag neerstortte, vertoont “duidelijke overeenkomsten” met die van het vorig jaar neergestorte Lion Air vliegtuig in Indonesië. Dat schrijft persbureau AP zondag op basis van uitspraken van de Ethiopische minister van Transport Dagmawit Moges.

Beide vliegtuigen waren een Boeing 737 MAX 8. En allebei kampten ze vlak voor het ongeluk met grillige hoogteverschillen. Dit kan een teken zijn dat de piloot moeite had om het vliegtuig te besturen, stelt de transportminister. In beide gevallen probeerde de bemanning kort na het opstijgen terug te keren naar het vliegveld, maar stortten ze neer.

Zwarte doos in goede staat

“De zwarte doos is in goede staat teruggevonden. We konden bijna alle data uitlezen”, zei minister Moges. De volledige rapportage van het onderzoek naar de crash wordt over ongeveer een maand gepresenteerd.

Alle 157 inzittenden kwamen om het leven bij de vliegramp bij de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba. Eerder op zondag ging er een rouwstoet met 17 lege kisten door de hoofdstad ter nagedachtenis aan de slachtoffers. Omdat het terugvinden en identificeren van de slachtoffers lang gaat duren, krijgen nabestaanden sinds zaterdag zakken met verschroeide aarde om te begraven. Het zijn zakken van 1 kilogram met aarde van de crashplaats.

‘Boeing keurde zichzelf goed’

Zondag onthulde The Seattle Times dat bij Boeing al bekend was dat het veiligheidssysteem van de Boeing 737 MAX “enkele cruciale gebreken” had.

De goedkeuringsprocedure van de Boeing 737 MAX werd hoofdzakelijk uitgevoerd door de vliegtuigfabrikant zelf. Dat schrijft de Amerikaanse krant in de diepgaande analyse op basis van bronnen binnen de Amerikaanse luchtvaartautoriteit (FAA). Uit economische overwegingen zou Boeing de FAA onder druk hebben gezet om zelf de veiligheidsbeoordeling te mogen doen. Volgens de Times is de fabrikant niet volledig geweest in deze rapportage. Boeing zou vervolgens hebben aangedrongen op snelle goedkeuring van deze veiligheidsanalyse door de luchtvaartautoriteit.

De Boeing 737 MAX wordt in veel landen wereldwijd aan de grond gehouden sinds het tweede ongeluk met dit type vliegtuig in korte tijd. Het vermoeden bestaat dat beide crashes veroorzaakt zijn door een fout met een veiligheidssysteem MCAS.

Systeem dwingt toestel naar beneden

In het artikel van The Seattle Times is te lezen dat het veiligheidssysteem dat zogenoemde stall (of overtrek - waarbij de vleugels het draagvermogen verliezen en het vliegtuig neerstort) moet voorkomen, mogelijk te sterk is en dat de piloot dit systeem moeilijk of niet kan uitschakelen. Bij de Lion Air-crash heeft een probleem met dit systeem de neus van het toestel naar beneden gedwongen.

Lees ook: Bestseller van Boeing uit de gratie

De FAA en Boeing zijn al vier dagen voor het vliegtuigongeluk van de analyse door The Seattle Times op te hoogte gebracht. In een reactie aan de Amerikaanse krant, afgelopen zaterdag, schreef FAA dat de procedure rondom de veiligheidscertificering van de Boeing MAX “standaard” was, en dat de analyse van de Seattle Times “belangrijke tekortkomingen” heeft, zonder te specificeren welke deze zijn.

Boeing kondigde zaterdag aan binnen tien dagen een software-update te ontwikkelen, die de problemen op zou moeten lossen. In een persverklaring schreef Boeing zondag: “Boeing legt de laatste hand aan de eerder aangekondigde software-update en herziene pilotentraining met aandacht voor de vluchtcontrole van MCAS in reactie op verkeerde sensorinput.”

De 737 MAX 8 is een nieuw model, het eerste toestel kwam in mei 2017 op de markt en werd geleverd aan een dochtermaatschappij van het Indonesische Lion Air. Bij het vliegtuigongeluk van Lion Air kwamen 189 mensen om het leven.

Lees ook: Dankzij Trump vloog Boeing in de VS nog even door.
Relatie Trump en Boeing Het Amerikaanse luchtruim ging veel later dicht voor de 737 MAX-toestellen van het Amerikaanse Boeing. Speelden economische belangen hierbij een rol?