Recensie

Rein de Graaff neemt swingend afscheid

Afscheidsconcert jazzpianist Rein de Graaff Zestig jaar lang speelde jazzpianist Rein de Graaff (76) met de grote jazznamen. Vrijdag besloot hij zijn carrière: de nestor van de Nederlandse bebop speelde zijn allerlaatste concert.

Jazzpianist Rein de Graaff.
Jazzpianist Rein de Graaff. Foto Henk Feikens

Hij houdt van spelen, maar heeft genoeg van ‘het gedoe eromheen’. „Bovendien”, zegt pianist Rein de Graaff (76) tegen zijn publiek in het volgepakt Bimhuis in Amsterdam, „wordt het nooit mooier dan het geweest is.” Zestig jaar speelde hij met de allergrootste jazznamen en creëerde hij kaders waarin zij naar hartelust konden schitteren. Vrijdag besloot De Graaff zijn carrière: de nestor van de Nederlandse bebop gaf zijn allerlaatste concert.

Weemoed, het verlangen naar het naoorlogse decennium waarin bebop nog de dienst uitmaakte in de jazz, tekende de laatste avond: „Pure jazz, uit de tijd van de jazz.” Met moderniseringen heeft de pianist weinig op. Herscheppingen met ziel, daarentegen wel. Al was het heus niet enkel treuren over wat eens was.

Registratie van De Graaffs 70ste verjaardag in het Bimhuis:

Lees ook: een interview uit 2009 met Rein de Graaff in NRC.

Gedreven en ogenschijnlijk moeiteloos bracht de gedistingeerde pianoheer met zijn trio, contrabassist Marius Beets en drummer Eric Ineke, plus vier saxofonisten zijn vaste combinatie van bebop, ballads en blues. Aloude hechte swing die nooit aan kwaliteit inboet – waar hoor je die nog, zeiden zijn noten. George Wallingtons ‘Godchild’ was een rustige opmaat. Krakers, als het door Charlie Parker beroemd gemaakte ‘Ornithology’, staan, met altsaxofonisten Benjamin Herman, Maarten Hogenhuis en Marco Kegel erbij, als een huis. Met de grovere, doorleefde sound van oude jazzmaat, baritonsaxofonist Ronnie Cuber, in het aloude swingstuk ‘Cherokee’ ging De Graaff nog meer aan.

Natuurlijk kruidden herinneringen deze avond. De oorsprong van het trio: een Haagse jamsessie in 1965. Memorabele tournees met Amerikaanse legendarische musici als Dexter Gordon en Johnny Griffin. De tournee door Amerika. Of hoe verschrikkelijk ‘loos’ het ooit ging met saxofonist David Liebman in Groningen.

Met ballads als ‘Softly as in a Morning Sunrise’ werd een reflectieve sfeer opgetrokken. Tegen het slot, in zowel Parkers ‘Conformation’, met uitbundige soli van Herman en Hogenhuis, als ‘Parker’s Mood’ is het vuur hoog. Na een berustvol „dit moet het zijn dames en heren” van De Graaff, is de staande ovatie veelzeggend. Zo ook zijn allerlaatste solostuk: een parelend ‘Everytime We Say Goodbye’.

Bekijk een interview met Rein de Graaff op de site jazzhelden.nl.