Brexitblog

Massaal protest in Londen tegen de Brexit

Dit blog is gesloten

Dit blog is gesloten. Volg de laatste ontwikkelingen rondom de Brexit in ons nieuwe blog.

Lees hier verder in het Brexitblog van week 13.

Massaal protest in Londen tegen de Brexit

In Londen is zaterdag een massaal protest tegen de Brexit aan de gang. Betogers eisen een tweede referendum over de Britse uittreding uit de EU. Hoeveel mensen er precies op de been zijn, is niet bekend. Schattingen van Britse media en internationale persbureaus lopen uiteen van tienduizenden tot honderdduizenden.

De demonstranten dragen borden bij zich met daarop leuzen als "We eisen een referendum" of "De beste deal is geen Brexit". De Londense burgemeester Sadiq Khan loopt voorop in de optocht. "Het Britse volk heeft niet voor een slechte deal gekozen. Het volk heeft niet gekozen voor een No Deal-Brexit", schrijft hij op Twitter. "Het is tijd om het volk het laatste woord te geven."

And we're off! 🙌

Here in London, thousands of people from across our city and country have come together with @peoplesvote_uk to send a clear message:

Enough is enough - it's time to give the British public the final say on Brexit. #PeoplesVote 🇪🇺#PutItToThePeople 🇪🇺 pic.twitter.com/wJzXF4UB6N

— Sadiq Khan (@SadiqKhan) 23 maart 2019

De onvrede van de demonstranten betreft het chaotische Brexit-proces, waarin al maanden onduidelijk is in welke vorm - deal of geen deal - de scheiding zich zal voltrekken. Het moment van uittreding werd vrijdag verplaatst van 29 maart naar 12 april, maar een einde aan de impasse is nog niet in zicht. Als het Lagerhuis de deal van premier May voor de derde keer wegstemt, is de kans groot dat de Britten over drie weken zonder deal uit de EU vallen.

Een petitie die de regering oproept de Brexit terug te draaien, is zaterdagmiddag ruim 4,3 miljoen keer ondertekend. De actie begon drie dagen geleden, Britten kunnen de oproep op een speciale overheidswebsite ondertekenen. Door het aantal verzamelde handtekeningen is de regering inmiddels verplicht met een reactie te komen. Ook moet het Lagerhuis overwegen een debat te voeren over het annuleren van de Brexit.

Demonstranten met EU-vlaggen trekken zaterdag in groten getale door de straten van Londen. Foto Neil Hall/EPA

Britse krant heeft nooddocumenten No Deal-Brexit in handen

Bij een No Deal-Brexit dreigen chaotische toestanden die maanden kunnen aanhouden. Dat blijkt uit geheime nooddocumenten van de Britse regering die de Britse krant The Guardian heeft ingezien. Het dossier is verspreid onder kabinetsleden, waarin onder meer wordt gewaarschuwd voor "een kritieke periode van drie maanden", mocht het tot een No Deal-Brexit komen.

Lees ook: Een nieuwe dageraad of nog steeds op weg naar No Deal?

De krant heeft onder meer een flowchart gepubliceerd die laat zien wat de procedures in Westminster zijn, de dag na een eventuele No Deal-Brexit. Uiterlijk om 07.00 uur 's ochtends moet het kabinet weten wat er in het land speelt en welke problemen er dreigen. Daarna wordt tot de daaropvolgende ochtend vrijwel continu overleg gepleegd tussen hooggeplaatste bewinslieden om de situatie te bolwerken. Donderdag kwam naar buiten dat het ministerie van Defensie bij haar kantoor in Londen uit voorzorg een ondergrondse noodbunker heeft gebouwd, om eventueel militair ingrijpen snel mogelijk te maken.

Ondertussen heeft de petitie die stelt dat het Lagerhuis artikel 50 moet terugdraaien, vrijdag 3,5 miljoen handtekeningen bereikt. In het artikel is de uittredingsprocedure van het Verenigd Koninkrijk uit de EU vastgelegd. De ondertekenaars roepen op die procedure, oftewel de Brexit, terug te draaien. Of de Britse regering gehoor zal geven aan de petitie, is echter nog maar de vraag. In februari werd een soortgelijke actie wel door het Lagerhuis besproken, maar even snel weer van de hand gedaan.

Britse burgers tekenen petitie voor intrekken artikel 50

Honderdduizenden Britten hebben een petitie getekend die stelt dat het Lagerhuis artikel 50 moet terugdraaien, zodat het Verenigd Koninkrijk in de Europese Unie blijft. De petitie werd woensdag ingediend bij de officiële commissie voor petities. Op donderdagochtend rond half 9 stond de teller op de overheidswebsite op ruim 460.000 handtekeningen.

Het Britse parlement moet volgens de wet alle verzoekschriften die meer dan 100.000 handtekeningen krijgen, overwegen voor een debat. De commissie schrijft op de pagina dat wordt gekeken naar een datum voor dat debat. De ondertekenaars krijgen in ieder geval een reactie van de regering. Die moet naar aanleiding van elke petitie met meer dan 10.000 handtekeningen een verklaring geven.

Artikel 50 van het EU-verdrag bepaalt de uittrede uit de Unie. Brexit is de eerste keer dat van dit artikel gebruik is gemaakt. In december concludeerde het Europees Hof dat landen die eerder vertrekt uit de EU aankondigen, daar ook weer eenzijdig van mogen afzien. Áls het Verenigd Koninkrijk de Brexit wil stopzetten, hoeft het daarvoor de andere EU-lidstaten niet te raadplegen.

Al eerder petitie

Tot nu toe is echter geen sprake van intrekking, zo bleek ook bij een eerdere petitie die Britse burgers indienden over de Brexit. In februari dit jaar verzamelde een vergelijkbaar verzoek 135.330 ondertekeningen. Het werd op 11 maart besproken door het Lagerhuis. De regering zei toen simpelweg dat het niet van plan was om artikel 50 in te trekken.

De nieuwe petitie lijkt te zijn ingediend nadat woensdag EU-president Tusk de Britse premier Theresa May zwaar onder druk zette. Wat hem betreft komt er geen uitstel van Brexit - zoals May graag wil - zonder akkoord.

Update 10.11 uur: De petitie voor het intrekken van artikel is inmiddels ruim 600.000 keer online ondertekend. De website zou zelfs onbereikbaar zijn vanwege de vele bezoekers.

May: Brexit niet langer uitstellen dan 30 juni

Premier Theresa May is niet bereid de Brexit langer uit te stellen dan 30 juni. Dat heeft zij woensdagavond tijdens een persconferentie in haar ambtswoning gezegd. Eerder op woensdag stuurde zij een brief aan 'EU-president' Donald Tusk waarin zij vroeg om uitstel van drie maanden. De geruchten gingen rond dat May had gedreigd met opstappen, als het op een langere vertraging van de Brexit uitdraait. Daar repte ze vanavond met geen woord over. Wel zei ze dat ze het "ten zeerste betreurt dat het VK de EU niet op de afgesproken datum met een akkoord verlaat".

Verder was haar persoptreden een herhaling van zetten. Zo verweet ze parlementariërs alleen te zeggen wat ze níet willen, in plaats van duidelijk te maken waar het wel met de Brexit naartoe moet. Ook stelde ze nogmaals dat haar akkoord waarmaakt waar de Britten in het referendum in 2016 voor hebben gestemd. Een tweede referendum is geen optie, niet voor May zelf en "ook niet voor de burger", zo zei zij.

Snel met plan komen

De kleine oppositiepartijen brachten woensdagavond een gezamenlijke verklaring naar buiten waarin zij zich achter 'EU-president' Donald Tusk scharen. Het gaat om de Scottish National Party, de Welshe nationalisten, de Liberal Democrats en de Green Party. Ook zij willen dat het Lagerhuis snel met een plan komt dat de EU het benodigde vertrouwen geeft om het korte uitstel van de Brexit toe te laten. Alle overige 27 lidstaten moeten instemmen met een eventueel uitstel van de Brexit, ongeacht de duur.

Als het Lagerhuis het echt niet eens kan worden, gaan de vier kleine oppositiepartijen akkoord met het terugdraaien van de artikel 50-procedure. In die procedure is de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU vastgelegd. Vooralsnog is het maar een klein aantal parlementariërs dat open staat voor intrekking.

Twitter avatar nickeardleybbc Nick Eardley NEW: Joint statement from SNP, Liberal Democrats, Plaid Cymru and the Green Party ahead of meeting with PM (happening now) https://t.co/8H4uTqqf18

Tusk: kort uitstel van Brexit mogelijk, maar Lagerhuis moet akkoord

De Europese Unie staat open voor een kort uitstel van de Brexit, maar op voorwaarde dat het Lagerhuis dan wel met het akkoord van premier May instemt. Dat is in het kort de conclusie van een persverklaring die 'EU-president' Donald Tusk woensdagmiddag gaf. Eerder op woensdag kondigde May aan een brief naar Brussel te hebben verstuurd waarin ze verzoekt om drie maanden uitstel van de Brexit, de uittreding van het VK uit de EU zou dan voor 30 juni uiterlijk moeten plaatsvinden.

Dat mag wat Tusk betreft, maar wel op voorwaarde dat het Lagerhuis voor volgende week vrijdag akkoord gaat met Mays voorstel. Dat betekent dat als de EU zo stellig blijft, het Lagerhuis moet kiezen: toch Mays deal of een No Deal-Brexit? May had deze week haar deal voor de derde keer in stemming willen brengen, maar dat werd geblokkeerd door speaker John Bercow.

Donderdag en vrijdag komt de E27 bijeen voor een geplande top. Het is niet aannemelijk dat in die dagen wordt ingestemd met het uitstel. Uitstel langer dan drie maanden sloot Tusk overigens niet uit. "De Brexit-moeheid is goed zichtbaar en begrijpelijk. Ook al lijkt het misschien alsof een oplossing ver weg is, we moeten blijven zoeken naar een positieve oplossing", aldus Tusk in Brussel.

Twitter avatar BBCBreaking BBC Breaking News Short extension to Brexit "possible" if MPs approve UK PM Theresa May's deal next week - EU's Donald Tusk says https://t.co/xrOnEfQ3Rv https://t.co/2adHbDEgwL

May wil Brexit uitstellen tot 30 juni

Theresa May wil de Brexit uitstellen tot 30 juni. Verder opschuiven van de Britse uittreding uit de Europese Unie ziet de premier niet zitten, zei ze woensdag in het Lagerhuis. May heeft haar verzoek tot uitstel vanmorgen in een brief medegedeeld aan voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk.

Op dit moment staat de Brexit nog gepland voor 29 maart - over negen dagen dus. Het scheidingsakkoord dat May met de EU heeft afgesproken, is twee keer afgewezen door het Britse parlement. Daardoor dreigt een Brexit zonder deal, een scenario dat vrijwel iedereen in Londen en Brussel vreest. Met uitstel van de Brexitdatum wil May tijd kopen om alsnog een ordelijk vertrek te regelen.

May herhaalde dat ze haar Brexitakkoord voor de derde keer ter stemming wil brengen in het parlement. Wanneer precies zei ze daar niet bij. May moet wel op zoek naar een trucje om haar deal inhoudelijk voldoende aan te passen. Parlementsvoorzitter John Bercow zei eerder deze week namelijk dat hij de Lagerhuisleden niet nogmaals zal laten stemmen over Mays akkoord als dat ongewijzigd blijft ten opzichte van de tweede stemming.

'Tegen langer uitstel'

Een langer uitstel is volgens May een slecht idee. "Daar ben ik tegen. Dan zou dit parlement nog een eeuwigheid in zichzelf gekeerd blijven kibbelen over Europa, terwijl de zaken die belangrijk zijn voor het volk erbij in zouden schieten." Brexiteers in Mays Conservatieve partij willen ook geen langer uitstel, want ze vrezen dat de Brexit dan uiteindelijk helemaal niet door zal gaan.

Labour voelt zich juist in het nauw gedreven door een kort uitstel. De oppositiepartij van Jeremy Corbyn vindt dat May de parlementariërs dwingt te kiezen tussen een No Deal-Brexit en het accepteren van een akkoord dat ze al twee keer hebben verworpen.

Als de Brexit plaatsvindt vóór 1 juli, hoeven de Britten niet mee te doen aan de Europese verkiezingen eind mei. May benadrukte woensdag het belang daarvan. Het idee dat de Britten nieuwe Europarlementariërs zouden kiezen, is volgens haar "onacceptabel".

Of de Brexit ook daadwerkelijk verschoven wordt, hangt af van de 27 overige EU-lidstaten. Elk van hen kan een veto uitspreken over de wens van May. In dat geval blijft de oorspronkelijke datum gewoon staan.

Here is the letter to Tusk: pic.twitter.com/y4eRdGW4Lw

— Faisal Islam (@faisalislam) 20 maart 2019

Video: voorzitter Bercow ontloopt vragen over geruchtmakend Brexit-besluit

Een dag nadat hij op verrassende wijze een streep zette door een derde stemming over premier Mays huidige Brexit-deal, heeft Lagerhuis-voorzitter John Bercow op straat te maken gekregen met een vasthoudende BBC-verslaggever.

Bercow besloot maandag de stemming over het dit jaar al twee keer weggestemde akkoord te dwarsbomen. Een voorstel dat al is verworpen hoeft niet opnieuw ter stemming te komen, aldus de voorzitter. Hij onderbouwde zijn beslissing met een parlementair precedent uit 1604. May mag haar deal pas weer voorleggen als het inhoudelijk is aangepast.

Op de BBC-video is te zien dat de verslaggever Bercow vraagt zijn besluit toe te lichten, terwijl de speaker onderweg is naar zijn werk in het parlementsgebouw. Probeerde Bercow gisteren de Brexit uit te stellen? En waarom stofte hij eigenlijk dat eeuwenoude precedent af?

'Indrukwekkende muts'

Bercow probeert op allerlei manieren om de vragen heen te praten. Door complimenten uit te delen bijvoorbeeld: "Wat een indrukwekkende pomponmuts heb je op. Of nou ja, geen pomponmuts, maar toch zeker een soort muts." Als dat allemaal niet werkt, besluit Bercow er maar het zwijgen toe te doen en stoïcijns naar de ingang van het parlement toe te lopen. "Ik wens u een goede dag", zegt hij voor hij achter de toegangspoort verdwijnt.

Order, order!
Speaker John Bercow talks coffee and bobble hats after he's asked about yesterday's dramatic Brexit decision.https://t.co/T8OO2sbX3S pic.twitter.com/obEj7MJNmU

— BBC Politics (@BBCPolitics) 19 maart 2019

Dat May haar deal niet zonder meer opnieuw ter stemming mag brengen, gooide haar plannen flink in de war. Zij had gehoopt dat onder druk van de naderende uittredingsdatum, 29 maart, zich alsnog een meerderheid voor haar akkoord zou vormen, bestaande uit Brexiteers die haar deal uiteindelijk zouden verkiezen boven uitstel van de Brexit. Een hoge adviseur van de regering sprak maandag van een "staatkundige crisis".

Lees ook: May op de valreep gedwongen strategie te wijzingen: chaos dreigt

Speaker: May kan haar deal niet zomaar opnieuw voorleggen

De voorzitter van het Britse Lagerhuis, John Bercow, heeft de regering van Theresa May gewaarschuwd dat zij niet zomaar voor de derde keer de Brexit-deal kan voorleggen aan het parlement. Volgens Bercow moet het voorstel inhoudelijk wezenlijk verschillen van de deal die vorige week voorlag. Die stemming werd door premier Theresa May met 149 stemmen verschil verloren.

May had na het verlies aangegeven dat ze haar voorstel wellicht nog een keer ter stemming zou brengen, omdat ze graag met een goedgekeurde deal naar de EU-top van donderdag 21 maart wil. In dat scenario verzoekt ze vervolgens om een kort uitstel, tot uiterlijk 30 juni, om de benodigde wetgeving te regelen. De overige 27 EU-landen moeten unaniem instemmen met dat uitstel en dat gaat makkelijker met een goedgekeurd akkoord op zak.

Na de waarschuwing van Bercow wordt het voor May waarschijnlijk onmogelijk om nog voor de EU-top een stemming te regelen. Ze moet dan zonder goedgekeurde deal naar Brussel en daar extra wijzigingen regelen waar de EU mee kan leven. Daar kan ze vervolgens mee terug naar het Lagerhuis om alsnog een derde stemming over haar voorstel te houden.

Of er, zelfs na eventuele extra toezeggingen uit Brussel, een meerderheid is voor de Brexitdeal, is zeer de vraag. De regering moet minimaal 75 parlementariërs van gedoogpartner DUP, Labour en Brexiteers uit de eigen fractie overtuigen.

Sinds Brexitreferendum meer Britten naar Nederland

Sinds het referendum over de Brexit in 2016 emigreren meer Britten naar Nederland dan in de jaren ervoor. Omgekeerd trokken minder Nederlanders naar het Verenigd Koninkrijk. Dat blijkt uit maandag gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau van de Statistiek (CBS).

Vorig jaar vestigden 5,8 duizend Britten zich in Nederland. Vergeleken met drie jaar eerder, in 2015, is dat een toename van 40 procent. In diezelfde periode nam het aantal Nederlanders dat naar het VK emigreerden juist met 30 procent af. In 2018 vestigden ongeveer drieduizend Nederlanders zich in het VK.

Lees ook: Brexit kan opnieuw een Europees probleem worden

Ook kwamen er vorig jaar relatief gezien iets meer Nederlanders vanuit het VK terug vergeleken met drie jaar eerder. Het aantal steeg met 17 procent. Per saldo vertrekken er nog altijd meer Nederlanders naar het VK dan dat er terugkeren. Maar het verschil wordt wel steeds kleiner, ziet het CBS.

Ook blijken sinds een aantal jaren meer Britten zich 'omdopen' tot Nederlander. Uit cijfers van de IND uit februari bleek dat meer Britten vorig jaar een Nederlands paspoort aanvroegen dan in de jaren ervoor. In 2015 werden 162 Britten genaturaliseerd, in 2016 waren dat er 626. Weer een jaar later verdubbelde dat aantal naar 1.253. De cijfers over 2018 zijn nog niet bekend.

Conservatieven polsen leden over Europese verkiezingen

De Britse Conservatieve Partij heeft afgelopen week achter de schermen bij haar leden gepolst of zij zich kandidaat willen stellen voor de Europese verkiezingen in mei. Dat berichtte The Guardian zaterdag. Het Verenigd Koninkrijk zou oorspronkelijk de Europese Unie eind maart al verlaten, voor de verkiezingen dus. Afgelopen week ging het Britse Lagerhuis echter akkoord met uitstel van de Brexit. Maar door het uitstel zal het VK wellicht toch nog mee moeten doen aan de verkiezingen.

Lees ook: Brexit kan opnieuw een Europees probleem worden

De partijleider van de Tories in het Europees Parlement, Ashley Fox, zou de parlementsleden afgelopen week hebben benaderd via Whatsapp. Volgens The Guardian zou hij hebben laten weten dat hij hoopt dat May haar deal komende week alsnog door het parlement krijgt. De partij moet er sowieso rekening mee houden dat het alsnog kandidaten voor de Europese verkiezingen moet leveren, schrijft de krant. "We moeten er klaar voor zijn, in het geval we toch aan de verkiezingen deelnemen", aldus Fox. Het akkoord van May werd twee keer eerder door het Lagerhuis verworpen.

Dat de Britten plotseling toch nog mee moeten doen aan de verkiezingen is niet het enige denkbare scenario. Volgens The Guardian gaan er stemmen op die hopen dat het VK afziet van deelname, of eventueel later met terugwerkende kracht stemt, zodra er meer duidelijk is over de toekomst van het VK binnen de Unie. Voorzitter van de Commissie Jean-Claude Juncker zou aan 'EU-president' Donald Tusk hebben geschreven dat het VK juridisch verplicht is aan de verkiezingen deel te nemen, als zij ten tijde van de stembusgang nog EU-lid zijn.

Welkom in een nieuw Brexitblog

Afgelopen week stemde het Britse Lagerhuis in met een regeringsvoorstel om de Brexit uit te stellen. Premier Theresa May moet daarvoor toestemming in Brussel vragen, maar voor ze dat kan doen gaat haar akkoord komende week nogmaals langs het Lagerhuis. Lukt het haar om de deal dit keer wel door het parlement te loodsen, dan zal May in Brussel om een verlenging van drie maanden vragen. In dit blog houden we de laatste ontwikkelingen rondom de Brexit bij.

Het vorige blog leest u hier terug.