Weer een nieuw keurmerk in het supermarktschap

Wat eten we? Met On the way to Planet Proof zou je producten kopen die het milieu ‘minder zwaar belasten’. Maar wat betekent dat in de praktijk?

Foto Istock

Als we íets weten over keurmerken, is het wel dat het er te veel zijn. Voor de gemiddelde consument tenminste. Die ziet het aanbod het liefst slinken. Toch dingt er sinds kort via tv-reclames wéér een keurmerk mee om onze euro’s: On the way to Planet Proof.

De reclame van On the way to Planet Proof.

Maar dit is er niet zomaar eentje. Milieu Centraal bestempelde Planet Proof in januari tot een van de tien beste voedselkeurmerken. In dat rijtje, met onder meer Beter Leven, biologisch en Fair Trade, is Planet Proof de grote onbekende. (Helemaal nieuw is het overigens niet. Vroeger heette het Milieukeur. Vermoedelijk doet die ook geen belletje rinkelen…)

Planet Proof prijkt op steeds meer groente en fruit en tegenwoordig doen ook zuivel, bloemen en planten mee. Volgens Milieu Centraal koop je met On the way to Planet Proof producten „die het milieu minder zwaar belasten”. Maar wat betekent dat nou in de praktijk?

Dat ligt er nogal aan of je tomaten, peren of aardappels koopt, zegt Stefanie de Kool, die werkt voor de stichting die verantwoordelijk is voor Planet Proof (SMK). Maar neem die tomaten: bij biologische kweek moeten die altijd in de volle grond – direct in de aarde – en dus niet in een kunstmatige bodem in de kas. Ook mag helemaal geen gebruik worden gemaakt van kunstmest. „Dat gaat vaak ten koste van opbrengst of kwaliteit, wat leidt tot een hogere prijs”, zegt De Kool.

Niet zo rigide als biologisch

Planet Proof wil de ‘gewone’ landbouwmethodes verbeteren en is niet zo „rigide” als biologisch. Kassen mogen dus, want die maken hergebruik van water en meststoffen mogelijk.

Planet Proof houdt nog veel meer in, de liefhebber kan terecht op de website. Zo moeten deelnemers zich „inspannen” om biodiversiteit te stimuleren, bijvoorbeeld door een strook insectvriendelijke bloeiende planten te zaaien langs akkers. Ook moeten bestrijdingsmiddelen zo milieuvriendelijk mogelijk zijn. Onafhankelijke organisaties controleren of boeren en tuinders zich ook echt aan deze afspraken houden.

Het gaat hard met Planet Proof: supermarkten omarmen het keurmerk en hebben de macht dat ook van hun toeleveranciers te eisen. Jumbo, de nummer twee van Nederland, wil dat alle groente en fruit uit Nederland in 2020 Planet Proof of biologisch is. Ook de huismerkzuivel moet het keurmerk gaan dragen. Alleen marktleider Albert Heijn heeft geen Planet Proof in de schappen: de supermarkt verduurzaamt op eigen houtje, in samenwerking met Natuur & Milieu.

Je zou denken: bij Greenpeace, waar ze supermarkten onder druk zetten dit soort stappen te maken, mag de vlag uit. Maar dat valt mee. De milieu-organisatie ziet het keurmerk als een goede eerste stap, maar houdt bedenkingen. „Lukt het om het ambitieniveau van Planet Proof hoog te houden?”, vraagt campangeleider Herman van Bekkem zich af. De criteria voor Planet Proof worden elk jaar herzien. Hij vreest dat druk van onder meer supermarkten ten koste gaan van voorschriften.

En dan zijn er nog de boeren en tuinders. Een bekend verschijnsel in de landbouw: wanneer een keurmerk steeds dominanter wordt, dan daalt de aanvankelijke meerprijs. Het is moeilijk extra geld te verdienen aan ‘het nieuwe normaal’. Wordt winst voor het milieu ook winst voor de boer?