Recensie

Nieuw Ensemble zal node worden gemist

Het Nieuw Ensemble geeft ieder voorjaar zes veelbelovende compositiestudenten carte blanche om een nieuw stuk te schrijven. ‘An Evening of Today 2019’ was wederom een schot in de roos.

Zes jonge componisten maakten nieuw werk voor het Nieuw Ensemble. Met de klok mee: Alberto Granados Reguilón, Celia Swart, Thomas Brown, Joao Ceitil, Vitali Karagkezidis, Andrea Gutteres.
Zes jonge componisten maakten nieuw werk voor het Nieuw Ensemble. Met de klok mee: Alberto Granados Reguilón, Celia Swart, Thomas Brown, Joao Ceitil, Vitali Karagkezidis, Andrea Gutteres. Foto Nieuw Ensemble

Treurig nieuws was het vorige maand, toen het Nieuw Ensemble aankondigde dat het doek in december 2019 definitief valt. Helemaal onverwacht kwam die onheilstijding niet. Na ingrijpende bezuinigingen overleefde het gezelschap al enige tijd op grillige projectsubsidies en laatste reserves.

Het Nieuw Ensemble, bijna veertig jaar een van Nederlands toonaangevende groepen voor moderne muziek, zal node worden gemist. Om hun hoge spelniveau, hun bijzondere bezetting (met veel ruimte voor tokkelinstrumenten), hun unieke repertoire (een kleine duizend opdrachtwerken) en hun intensieve samenwerkingstrajecten met jonge makers.

Neem ‘An Evening of Today’, een concert waartoe het Nieuw Ensemble sinds 2013 ieder voorjaar zes veelbelovende compositiestudenten opdracht geeft voor een nieuw stuk. Voor de deelnemers is het zeldzaam leerzaam, voor liefhebbers van nieuwe noten een van de leukste avonden van het seizoen vanwege de verrassende, altijd hoogwaardige programmering.

De editie van afgelopen donderdag bleek wederom een schot in de roos. Van The False Awakening, een zinnelijk-verdroomd klankmozaïek vol meesterlijke instrumentaties van de Australische Andrea Guterres, ging het kriskras naar een bijdrage van de Spanjaard Alberto Granados Reguilón. Diens Wrecks bleek een aaneenschakeling van geladen miniatuurtjes die op hun beste momenten genadeloos bij de lurven grepen, al leunde de componist soms wat al te nadrukkelijk op geijkte modernistische timbretrucages.

Another Configuration van de Brit Thomas Brown bleek een configuratie van de stuwende, ritmische soort, met striemende tutti-klappen en snaaks swingende passages. Zoning Out van de Nederlandse Celia Swart viel op door een subtiele verstrengeling van muziek en animatiebeelden.

In Laminar Flow putte João Ceitil inspiratie uit het verschijnsel dat soms optreedt als je een kraan zachtjes opendraait: bij parallelle stroomlijnen lijkt de waterstraal plotseling te stollen. Naar analogie dunde de Portugees een kabbelende klankstroom van over elkaar buitelende tonen uit tot een eenduidige puls.

Ook Vitali Karagkezidis was consistent in de uitwerking van een helder concept. In Quotes vertaalde hij de woorden van historische figuren naar harmonische formules en percussieve morsecode. De invloed van leermeester Yannis Kyriakides was onmiskenbaar, maar de klankwereld die opbloeide had iets eigens.