Moderne kardinaal, ambivalente erfenis

Godfried Danneels (1933 -2019) De Belgische kerkleider zocht de dialoog: „De hardste visie is niet de meest intelligente.”

Godfried Danneels, in 2005
Godfried Danneels, in 2005 Foto EPA

De Belgische kardinaal en oud-aartsbisschop Godfried Danneels, woensdag op 85-jarige leeftijd overleden, laat een ambivalente erfenis achter. Met kwinkslagen en een open houding tegenover zaken als euthanasie, migratie of islam gold hij als een ‘moderne’ kerkleider, die met zijn tijd was meegegaan. Over zijn houding tegenover misbruik bestaan veel vraagtekens, met name in de zaak van bisschop Vangheluwe. Voorjaar 2010, drie maanden nadat hij met pensioen ging, werd bekend dat Vangheluwe jaren zijn neefje seksueel had misbruikt. Danneels heeft steeds gezegd dat hij hier niet van wist, maar daarover is ernstige twijfel blijven bestaan.

Hij was ook internationaal invloedrijk. Danneels zat in belangrijke congregaties in Rome en was in de jaren 90 voorzitter van Pax Christi Internationaal. Volgens biografen zat hij in een geheim kardinalenoverleg om een progressievere paus te krijgen en hervormingen door te voeren.

Tekenend is dat hij mee het balkon van de Sint Pieter op mocht toen Franciscus werd gekozen. In een telegram zei de paus woensdag dat hij „met ontroering” het nieuws over Danneels dood had gehoord. Hij herinnerde eraan dat de kardinaal heeft deelgenomen aan de synodes over het gezin in 2014 en 2015, waarmee Franciscus de kerk op een minder behoudende koers wilde zetten.

Kenmerkend voor de opstelling van Danneels tegenover de houwdegens in het Vaticaan is een uitspraak tien jaar geleden in het tijdschrift Tertio: „De hardste visie is niet de meest intelligente.” (NRC)