De reis die MH17-passagier Sascha had willen maken

Zap In het BNNVARA-programma Break Free reist Fieke naar Indonesië, om daar te zien wat haar zus Sascha had willen zien – en om haar as uit te strooien.

Zus Fieke en vriendin Tessa kamperen op de reisbestemming van de overleden Sascha Meijer.
Zus Fieke en vriendin Tessa kamperen op de reisbestemming van de overleden Sascha Meijer. Beeld BNNVARA-programma Break Free

Waarom gaat een mens op reis? Om iets van de buitenwereld te zien of om iets over zichzelf te ontdekken? En is het de moeite waard? In het gezin Meijer was Sascha de reiziger. Zij trok de halve wereld over, dook de wildernis in en wilde altijd weer iets nieuws ervaren. Haar zus Fieke bleef, zegt ze zelf, „liever in haar comfortzone”.

Maar Fieke heeft niet echt een comfortzone meer. Sascha (24) en haar vriend Tim verongelukten in 2014 toen vlucht MH17 boven Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Anderhalf jaar later werd hun moeder ziek en overleed ze. In het BNNVARA-programma Break Free reist Fieke met Sascha’s vriendin Tessa naar Indonesië, om daar te zien wat Sascha had willen zien en om haar as uit te strooien.

De vierde reeks Break Free is helemaal gewijd aan slachtoffers van de ramp met de MH17. Ging het in eerdere seizoenen om individuele rouwverwerking, nu raakt het programma ook aan een collectief Nederlands trauma.

Het gevolg is dat de toon een beetje is veranderd. Eerder werden de verhalen gestructureerd aan de hand van de gedachte dat de gestorvenen bezig waren aan ‘de reis van hun leven’ – wat vaak een geforceerd effect had. Bij de slachtoffers van MH17 is het wrede toeval zo evident dat er geen ruimte is voor zo’n stilering. Zoals presentator Chris Zegers zegt terwijl hij in Oekraïne tussen de weer oogverblindend bloeiende zonnebloemen staat: „De plek waar ze stierven zegt niets over deze mensen. De eindbestemming van hun reis wel.”

In het geval van Sascha Meijer wordt haar levensverhaal verteld aan de hand van het verlangen om zich te verbinden met de rest van de wereld. Ze deed vergeefs auditie voor de toneelschool, volgde een master journalistiek (publiceerde in NRC) en werkte in een debatcentrum.

Op reis maken haar zus en haar vriendin de grappen die zij gemaakt zou hebben en halen ze herinneringen op aan hoe Sascha te werk ging bij het opzetten van een tent: „Ze kon heel goed de indruk wekken dat ze druk aan het helpen was, maar dan intussen weinig doen.”

Ook leren ze een Indonesische schoolklas (heel hard) „Olifantje in het bos/ laat je mama toch niet los” zingen – een moment dat even niets met rouw of dood te maken heeft, behalve als je net wat langer over de tekst nadenkt.

Een moment dat even niets met rouw te maken heeft, behalve als je net wat langer over de tekst nadenkt

Meteen na de verdrietgestuurde reis van Break free was er donderdag een nieuwe aflevering van Floortje naar het einde van de wereld (BNNVARA) te zien. Dessing reisde naar het Australische Vanderlin Island, waar de familie Smith in totaal isolement woont. Amanda, de vrouw des huizes, is van Aboriginal komaf. Ze laat zien waar haar broer tientallen jaren geleden de letters van het alfabet op de muur schreef om zichzelf te leren lezen.

Heel veel gebeurt er niet in het programma, maar Dessing maakt prettige slow television, van het soort dat meestal naar obscure kanalen en tijdstippen wordt verbannen. Op Vanderlin Island zien we iemand eens aan een tandwiel prutsen, wordt een krab uit het water geplukt, waait de wind langs de was. Mensen vertellen over het leven in isolement – en over akelige familiegeschiedenissen waarin alcohol een hoofdrol speelt.

Maar ook in de beeldschone verlatenheid die Dessing bezoekt, steekt soms het verlangen naar de rest van de wereld de kop op: de ongeveer tienjarige dochter van Amanda heeft al voor zichzelf besloten dat ze niet op het eiland wil blijven, vertelt ze. In elke familie worden nu eenmaal reizigers geboren.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.