Opinie

Britten zullen hun Brexit-chaos toch echt zelf moeten oplossen

lagerhuis

Driemaal stemde het Britse Lagerhuis deze week over, ja over wat eigenlijk? Sinds de laatste stemming van donderdagavond over de Brexit is de chaos in het Verenigd Koninkrijk nog net zo groot als begin deze week, zo niet groter. Tussen de rokende politieke puinhoop overheerst één beeld: dat van een onvermoeibaar en onverstoorbaar strijdende premier Theresa May. Zij strompelt van de ene na de andere nederlaag in het parlement, maar weet ondertussen van geen wijken.

De jongste stand van zaken na het stemmingscircus van donderdagavond: het Britse parlement heeft zich met 412 tegen 202 stemmen uitgesproken voor een motie waarin staat dat de datum waarop het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat kan worden uitgesteld. Er zal dus hoogstwaarschijnlijk geen sprake zijn van een Brexit op 29 maart. Wanneer dan wel? Dat is wederom onzeker, zoals alles onzeker is in de bizarre, somtijds operette-achtige scheidingsprocedure die in juni 2016 begon toen een kleine meerderheid (51,6 procent) van de Britten zich in een referendum uitsprak voor het verlaten van de Europese Unie.

Behalve voor uitstel heeft het Britse parlement ook uitgesproken dat een eenzijdige scheiding, een zogeheten No Deal-Brexit, niet mag. En - hoewel daar na alle ontnuchterende ervaringen van de afgelopen maanden alle reden voor zou zijn – voor een nieuw referendum over al dan niet blijven in de Europese Unie bestaat ook geen meerderheid. Het is nu opnieuw aan premier May de scherven bij elkaar te plakken in een poging alsnog een meerderheid in het parlement achter zich te scharen voor een uittredingsakkoord.

Dat is het ragfijne en riskante spel dat zij nu aan het spelen is. Zij onderhandelt niet alleen met de Europese Unie over betere, beter gezegd duidelijker scheidingsvoorwaarden, maar vooral ook met de ‘hardliners’ in haar eigen Conservatieve Partij die deze week voor de tweede keer het akkoord met Brussel verwierpen. Zij gokt op een late inkeer van de dwarsliggers.

In elk geval is er tijd gekocht nu de vertrekdatum van 29 maart geen vast gegeven meer is. Het is nu aan de 27 andere lidstaten van de Europese Unie om positie te bepalen. Donderdagmorgen, enkele uren voor de zoveelste belangrijke stemming in het Britse parlement, liet EU-president Donald Tusk via Twitter weten open te staan voor een latere uittredingsdatum door de Britten. Daarbij kon het wat hem betrof gaan om een „lang uitstel”. Met dit idee maakt hij nu een rondgang langs de regeringsleiders van de EU-lidstaten. Zij hebben volgende week donderdag en vrijdag hun reguliere bijeenkomst in Brussel.

Het was zeker op dit moment niet een echt verstandig signaal van Tusk. Tegenover het tot vervelens toe uitgesproken ‘Brexit means Brexit’ van premier May staat het ‘This deal is the only deal’ van de Europese Unie. Het toestaan van een langdurig uitstel wekt de suggestie dat er toch weer onderhandeld kan worden. Maar juist daar heeft de Europese Unie geen enkele reden toe. Het probleem ligt bij de Britten, die ook de veroorzakers zijn. Zij hebben het dan ook zelf op te lossen.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.