Opinie

Begripskloof

Christiaan Weijts

Academisch actievoeren doe je met een bordeauxrood vierkantje opgespeld. In een collegezaal, met geprojecteerde grafieken. Drie doctoren en professoren gingen donderdag, voorafgaand aan de landelijke onderwijsstaking, in debat met minister Van Engelshoven (D66).

Het water staat ze aan de lippen, schrijft WOinactie. Toch is het debat uitgesproken hoffelijk. Nogal technisch ook, met al die cijfers en grafieken. Het doel is dan ook, zegt de gespreksleider: „De begripskloof tussen beide partijen verkleinen.”

Dat blijkt nodig. Zelfs of er nu geld bíj of áf is gegaan, is al onduidelijk. „In de krant las ik: er wordt bezuinigd”, zegt de minister, met een snelle blik langs de toehoorders met kladblok. „Dat is niet waar. Er wordt 581 miljoen geïnvesteerd.”

Vermoedelijk doelt ze op een opiniestuk in de Volkskrant, dat haar uitmaakt voor ‘cynisch’ en ‘hollebolle gijs’.

De auteur, studente en oud-LSVB-voorzitter Geertje Hulzebos (26) komt verlaat binnen, en begint aantekeningen te maken, in een schrift met ‘FCK VVD’ voorop gestickerd. Het enige moment dat het even knettert is als zij opstaat bij de zaalvragen. Door het leenstelsel krijgt ze 300 euro minder per maand. Dat zou naar onderwijskwaliteit gaan, maar ze ziet alleen maar docenten „kapot gaan” door hogere werkdruk. „Waar zijn die beloofde investeringen?”

Voor het eerst verheft Van Engelshoven haar stem. Die zijn er, en die worden „helder gecontroleerd”, volgens afspraken met alle betrokkenen. „De LSVB heeft daar óók voor getekend!” De gastheer, Leids rector magnificus Carel Stolker, valt haar meteen bij: zijn instelling is onlangs zéér kritisch doorgelicht.

Het is een mooi contrast, tussen de studentengeneratie – strijdvaardig – en de academische staf: behoedzaam, diplomatiek. Misschien zijn ze daar in getraind geraakt, door het aldoor moeten aanvragen van onderzoekbeurzen, met enorme onderlinge concurrentie en werkstress als gevolg. Studentenaantallen groeiden sinds 1999 jaar met 70 procent, de staf maar met 4, becijfert Marijtje Jongsma (Radboud Universiteit). Meer dan 60 procent van haar collega’s heeft psychische klachten. Filosoof Carlo Ierna, bijna verontschuldigend: „Wat je in die grafieken niet terugziet, is dat ik ook een hypotheek heb en drie kinderen.”

Reële zorgen, maar volgens de minister is extra geld niet zomaar de oplossing. Zij voelt meer voor ‘schrapsessies’ van overbodige taken. Of kijk naar de toegenomen reserves voor bijvoorbeeld vastgoed. Ze laat onderzoeken „aan welke knoppen er binnen het bestaande systeem gedraaid kan worden”. Ingrid Robeyns, hoogleraar in Utrecht: „Daarin zijn we het eens. Ik hoop alleen dat die verbeteringen niet te lang gaan duren.”

Binnen één uurtje lijkt de begripskloof al aardig gedicht. Vast niet de bedoeling, maar ik krijg de indruk dat het wel goed komt met dat universitair onderwijs.

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column.