Zo bereidde het kabinet zijn verrassingsaanval voor

De Haagse Stemming

De dag van de planbureaus werd door een slim uitgedachte truc de dag van ‘het groenste kabinet ooit’. De plotseling aangekondigde maatregelen waren door de coalitie nauwkeurig voorbereid. Ook: de “verachtelijke praktijken” van Denk en een staaltje Haagse logica.

REKENSOM: Een half uur lang ging alle aandacht uit naar de doorrekening van het Klimaatakkoord (althans, de conceptversie daarvan) door de planbureaus. Die loog er niet om: de kabinetsplannen waren “waarschijnlijk” niet genoeg om de uitstoot voor 2030 met 49 procent te verminderen, concludeerden het CPB en PBL. Het PBL kraakte met name harde noten over de industrietafel, die besloot een CO2-heffing te schrappen uit de waslijst aan maatregelen. De kosten van de uitvoering van de plannen vielen weliswaar mee, maar zouden wel terecht komen bij mensen met lage en middeninkomens (voor liefhebbers zijn de rapporten van CPB en PBL online door te pluizen).

VLUCHT NAAR VOREN: Dus greep het kabinet in. Nog dezelfde middag, voordat GroenLinks-leider Jesse Klaver de regering had kunnen kapittelen wegens gebrek aan daadkracht, kwamen er nieuwe plannen op tafel. Het moest “eerlijk”, aldus premier Rutte tijdens een haastig aangekondigde persconferentie. Kort samengevat: de energiebelasting gaat minder snel omhoog, er komt tóch een CO2-heffing voor bedrijven en benzine- en dieselauto’s worden niet zwaarder belast. De plannen zelf waren minder haastig tot stand gekomen: al in februari besloot de coalitie in het geheim dat er iets moest gebeuren, op aandringen van VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff (u weet wel, die man die het tegen de ‘klimaatdrammers’ opnam). Gevolg: het nieuws van de dag was niet langer de doorrekening, maar het ‘groenste kabinet ooit’.

SPIJBELVAST: Die toekomstige generaties, over wie het steeds gaat in het klimaatdebat: wat vinden die er eigenlijk van? Dinsdagavond, nog voor de cijfferregen van de planbureaus, zag Eric Wiebes (Klimaat en Economische Zaken, VVD) bij een college aan de UvA al dat studenten zich niet gemakkelijk laten overtuigen. De middelbare scholieren van Youth for Climate zijn niet minder kritisch, ook niet na de doorrekening en de nieuwste plannen. Zolang de doelen van Parijs niet gehaald worden, blijven ze actie voeren. Vandaag spijbelen ze opnieuw, dit keer op de Dam in Amsterdam. Opvallend: na 65-plussers zijn juist jongeren het meest sceptisch over klimaatverandering, al blijft hun aantal beperkt.

NIET FILMEN A.U.B.: Boven Nieuwspoort, waar de klimaatcijfers bekend werden, debatteerde de Tweede Kamer gisteren gewoon door. Over de filmpjes van Denk, bijvoorbeeld. Een groot deel van de Kamer sprak zich uit tegen de intimidatie van andere parlementariërs, nadat NRC vorige week berichtte over filmpjes van Denk waardoor Kamerleden zich “monddood” gemaakt voelden. “Verachtelijke praktijken”, aldus indiener Harry van der Molen (CDA). Het leverde een unicum op: de handtekening van Kamervoorzitter Khadija Arib (PvdA) stond eronder. Niet eerder ondertekende zij als voorzitter een motie, en ook onder andere parlementsvoorzitters gebeurde dat zelden. Stemming volgt volgende week.

HAAGSE LOGICA: De wegen van het Binnenhof zijn soms ondoorgrondelijk. Al maanden steggelen de NS en de Tweede Kamer over een geheim onderzoek naar dubieuze gronddeals die de NS afsloot in 2010 en 2014. Was er vanuit NS informatie gelekt naar vastgoedhandelaren? Was daarvoor onder de tafel betaald? De antwoorden stonden in de geheime rapporten, maar die weigerde de NS te delen. Nu doet de NS dat toch, maar niet zomaar. De Kamerleden mogen de stukken inzien via het ministerie van Financiën, maar ze mogen er publiekelijk niets over zeggen. Het OM is al een onderzoek begonnen naar wat Kamerlid Gijs van Dijk in het AD de “flater van de eeuw” noemt.

QUOTE VAN DE DAG:

“Nu nam deze Dijkhoff een nieuwe rol op zich, die deed denken aan Ben Verwaayen. De adviseur van de partijtop die me eind vorig jaar vertelde dat de VVD meer moet zijn dan het decennia-oude verhaal van alleen een kleinere overheid en lagere belasting.”

NRC-columnist Tom-Jan Meeus zet de politicus achter de nieuwste klimaatdraai van de coalitie in de schijnwerpers: Klaas Dijkhoff.