Nepadvertenties overspoelen Google

Fraudebestrijding Google gooit het over een andere boeg in de strijd tegen nepadvertenties. In 2018 werden 1 miljoen verdachte accounts verwijderd.

Illustratie Pepijn Barnard
Illustratie Pepijn Barnard

Zoals je mailprogramma met spam bestookt wordt, zo blijft Google worstelen met misleidende advertenties die het netwerk overspoelen. Afgelopen jaar verwijderde Google 2,3 miljard ‘slechte’ advertenties – meer dan 6 miljoen per dag. Het gaat onder meer om advertenties die verwijzen naar pagina's met kwaadwillende software, advertenties met misleidende (politieke) informatie en spookadvertenties die geen mens ziet maar waar wel voor betaald wordt.

De cijfers werden donderdag bekendgemaakt in een transparantierapport. In 2017 verwijderde Google nog veel meer ‘bad ads’, zoals het webbedrijf ze noemt: 3,2 miljard per jaar. Is dat een teken van succes of juist niet? Mark Howe, Googles Europese advertentiebaas, geeft telefonisch toelichting. „We hebben onze strategie veranderd. We halen minder advertenties uit de lucht dan vorig jaar maar richten ons op de bron: accounts die de frauduleuze advertentiecampagnes beginnen.”

Google is uitbater van het grootste digitale advertentienetwerk ter wereld. In 2018 haalde Google een jaaromzet van 137 miljard dollar, waarvan 116 miljard afkomstig van advertenties. De advertenties verschijnen in de zoekmachine en op websites die gebruikmaken van Googles advertentienetwerk. Daarnaast zijn ze te zien in mobiele apps.

Topje van de ijsberg

Maar hoe succesvol is Google in het filteren van de nepadvertenties? Het bedrijf zegt niet te kunnen aangeven of met 2,3 miljard verwijderde advertenties het merendeel wordt tegengehouden, of alleen het topje van de ijsberg.

Ter vergelijking: in 2012 toonde Google naar schatting dagelijks 30 miljard advertenties – sinds 2012 is de omzet bijna verdrievoudigd. In 2016 liet Google doorschemeren dat het meerdere biljoenen (duizend miljard) zoekopdrachten per jaar verwerkt. Bij eenderde van de zoekopdracht verschijnen advertenties.

Mark Howe wil wel een indicatie geven van het aantal accounts – bedrijven en particulieren die bij Google advertenties inkopen. Daarvan zijn er in totaal „tientallen miljoenen”, volgens Howe. Een miljoen daarvan is in 2018 geblokkeerd wegens kwaadwillende activiteiten. In 2017 werd een half miljoen accounts geschrapt.

Google is niet het enige internetbedrijf dat met fraude en nepinformatie kampt. Facebook, de andere advertentiereus, heeft moeite om misleidende advertenties uit de lucht te halen, zoals bekende persoonlijkheden die zogenaamd rijk werden van bitcoins of andere beleggingstrucs.

Het filteren van nepadvertenties lijkt op spambestrijding in mail. Google ontwikkelde afgelopen jaar honderden extra detectoren om te voorspellen of een advertentie al dan niet door de beugel kan.

„We kunnen de slechtheid van een pagina nu drie keer beter inschatten dan voorheen”, zegt Howe. Hij wil niet uitweiden over de manier waarop Google probeert de nepadvertenties in de kiem te smoren. Dat zou oplichters informatie geven om de filters te omzeilen.

We kunnen ‘slechtheid’ nu drie keer beter voorspellen

Mark Howe, Google

Google zegt „met duizenden mensen” te werken aan software die automatisch slechte of frauduleuze uitingen herkent. Menselijke controle vooraf is niet mogelijk; de advertentieveilingen zijn volledig geautomatiseerd en elke interruptie zou zand in de machine gooien die Google zo rijk maakte. Het netwerk moet zo schoon mogelijk blijven om het „vertrouwen van gebruikers te houden”, aldus Howe.

Daarnaast groeit de politieke druk op Google om pagina’s en video’s met nepnieuws en opruiende berichten geen mogelijkheid te geven om geld te verdienen met advertenties. Google verwijderde 190.000 advertenties die denigrerende of haatdragende taal bevatten en blokkeerde advertenties op 74.000 webpagina’s die niet door de beugel konden.

Hoeveel de ‘bad ads’ Google aan omzet schelen is onduidelijk. De meerderheid van de slechte advertenties die eruit gevist wordt, is al geblokkeerd voordat een mens ze ziet en voordat ze afgerekend hoeven te worden.

Google wordt daarnaast geplaagd door spookadvertenties. Eind 2018 rolde het bedrijf samen met de FBI een Russisch netwerk op dat met behulp van besmette computers miljoenen bezoekers en tienduizenden webpagina’s nabootste en zo adverteerders liet betalen voor (video-)advertenties die niemand te zien kreeg. Dit neppubliek bestond jarenlang en leverde de criminelen tientallen miljoenen dollars op, schat de FBI.

Lees ook over hoe YouTube per minuut 400 uur aan geüploade filmpjes controleert
    • Marc Hijink