Wanneer is nieuws een pushbericht waard? Moeilijke afwegingen

Met een pushbericht kunnen de grootste nieuwsmedia met één druk op de knop miljoenen mensen attenderen op een bericht. Ze worstelen met de vraag: wanneer, hoe vaak.

Pushberichten van NOS en Het Parool
Pushberichten van NOS en Het Parool Beeld NRC

Ping! ‘Shorttrackster Schulting grijpt wereldtitel op 1.000 meter.’

Ping! ‘Nuis zet in Salt Lake City wereldrecord 1.000 meter op zijn naam.’

Ping! ‘Boeing 737 van Ethiopian Airlines met 157 inzittenden neergestort in Ethiopië.’

Ping! ‘Japanner Shinhama schaatst wereldrecord op 500 meter: 33.83.’

Het is slechts een selectie van de berichten die afgelopen weekend verscheen op de schermen van NOS-app-gebruikers. In totaal verstuurde de NOS twaalf pushberichten. Een uitzonderlijk aantal. In de twee weekenden ervoor waren het opgeteld zes.

Voor nieuwsmedia zijn zulke meldingen een handige manier om de aandacht van lezers te trekken. De berichten verschijnen direct op het beginscherm van telefoons, waardoor grote platforms als Facebook en Twitter worden omzeild.

Eerder al bleek, uit een rapport van Reuters Institute for the Study of Journalism, dat het pushbericht onder consumenten een populaire manier is om op de hoogte te blijven. Een bericht dat gepusht wordt komt de leescijfers van het stuk ten goede, merken ze bij RTL Nieuws en NOS. Het is daarom een aantrekkelijk middel voor media.

Wat te ‘pushen’?

Volgens Gert-Jaap Hoekman, hoofdredacteur van NU.nl, ligt hun lat voor pushmeldingen vrij hoog. Een bericht van NU.nl verschijnt namelijk op zo’n anderhalf miljoen schermen. Een deel van de gebruikers heeft de functie uitstaan. „In het verleden merkten we wel dat mensen vrij snel gingen klagen. Je krijgt eigenlijk nooit complimentjes. Als je het goed doet dan krijg je geen reactie.” Het nieuwsmedium pusht bij groot nieuws, zoals bij het overlijden van bekende mensen.

Net als dat er geen expliciete regels bestaan over wat voorpaginanieuws is

Bij de NOS is het bereik groter. Jaap Bakker, chef nieuwsdienst van NOS Sport, vertelt dat ongeveer drie miljoen mensen de pushes ontvangen. „De NOS-redactie verstuurt notificaties bij groot nieuws en sportnieuws”, staat op de website. RTL-nieuws hoofdredacteur Harm Taselaar legt uit dat „het lastig is een soort bijbel te maken van wat je moet pushen. Net als dat er geen expliciete regels bestaan over wat voorpaginanieuws is”. Het is volgens hem altijd een journalistieke beoordeling, die achteraf geëvalueerd wordt.

Inflatie van de pushmelding

Voor media is de pushmelding een goed middel om lezers te trekken. Daarom rijst de vraag of het niet te vaak ingezet wordt (NOS 329 keer in 2017), en het breaking news daardoor aan inflatie onderhevig is. Bakker onderkent dat die kans bestaat. „Voor het afgelopen schaatsweekend stapten we in op wereldrecords.” Daarna ging het echter snel met de schaatsrecords. Het noopte de NOS tot veel meldingen. Intern zijn de criteria daarom geëvalueerd, maar niet concreet aangepast. „De hausse aan wereldrecords was vrij bijzonder”, concludeert Bakker.

Met name pushberichten over sport leveren een hoop heftige reacties op, merken ze bij NU.nl. „Er is een hele grote groep mensen van de school ‘sport is geen nieuws’. Als het gevolg is dat mensen de berichten gaan uitzetten, dan ga je aan je doel voorbij”, licht Hoekman toe. Bij zowel NU.nl, RTL als de NOS is er daarom de optie sportmeldingen uit te zetten.

NU.nl start eind maart met gepersonaliseerde pushmeldingen. Op die manier kan het medium toch lezers trekken, terwijl de inflatie van meldingen tegen wordt gegaan. „We hadden al een regionale functie, maar willen die nu ook specificeren op onderwerpen”, vertelt Hoekman. Iemand die aangeeft interesse te hebben in entertainment krijgt dan bijvoorbeeld een pushbericht van de scheiding van ‘Wesley en Yolanthe’.

Haastige spoed

NU.nl-hoofdredacteur Hoekman geeft toe de druk te voelen om als eerste te pushen. Maar die drang heeft ook een makke. Voorbeeld van de NOS: ‘Autoriteiten Kenia: vijf Nederlanders omgekomen bij crash Ethiopische Boeing 737’, meldt de NOS om 13:28. Zo’n drie uur later, om 16:27, bericht de NOS: ‘Buitenlandse Zaken: voor zover bekend geen Nederlandse doden bij vliegramp Ethiopië.’

Je kunt niet zomaar stellen dat zulke berichtgeving ‘fout’ is. Marcel Gelauff, NOS-hoofdredacteur, wijst erop dat wanneer internationale persbureaus en formele overheden het meldden zij ervan uit gaan dat het klopt. „We hebben het nog wel gecontroleerd bij de Nederlandse overheid, maar die konden er toen nog niets over zeggen.”

RTL had afgelopen weekend soortgelijke berichtgeving. Taselaar: „We hebben er een bron bijgezet, we hebben gezegd wat anderen hebben gezegd” – net als de NOS dus. Op deze manier houden de media met breaking news een slag om de arm.

Hoekman stelt dat het soms ook een kwestie is van de bron goed inschatten. Wordt deze betrouwbaar geacht, dan pusht NU.nl. „Maar we zetten het dan wel tussen aanhalingstekens”, besluit Hoekman.

    • Arjan Rienks