Huren voor een prikkie en een ‘oude’ woning die alleen op papier bestaat

Talk of the Town In Amsterdam wordt massaal woonfraude gepleegd. Met louche bemiddelaars en een slimme truc bemachtig je snel een huis.

Een man reageert op een sociale huurwoning via Woningnet. Hij stuurt de papieren mee die hij via een tussenpersoon kocht. Een loonstrookje, een huurdersverklaring, een uittreksel van het bevolkingsregister – alles secuur nagemaakt. Een paar maanden later ontvangt hij de bevestiging: zijn verzoek om te verhuizen is ingewilligd. Hij stroomt met zijn gezin door naar een nieuwe woning, zijn oude huis gaat naar een nieuwe huurder.

Huren voor een prikkie in Amsterdam – wat een geluksvogel. „Maar die oude woning bestaat alleen op papier”, zegt de woordvoerder van woningcorporatie Ymere, „Het is een fictieve woning.”

Oplichters in de regio Amsterdam misbruiken de „verhuisregelingen” van corporaties, die bedoeld zijn om doorstroom te bevorderen, en ritselen voor drie- tot zevenduizend euro een sociale huurwoning voor woningzoekenden. De regeling is eigenlijk bedoeld voor gezinnen die kleiner willen gaan wonen als de kinderen het huis uit zijn, of 65-plussers die verhuizen van een bovenwoning naar de begane grond, en daarom voorrang krijgen op de wachtlijst. Met valse documenten veinst de woningzoekende dat hij aanspraak maakt op verhuizing met voorrang.

Professionele aanpak

Woningcorporatie Ymere berichtte vorige week over dit type woonfraude met „louche bemiddelaars”. Zo’n „professionele aanpak” had de corporatie nooit eerder gezien. Ymere ontdekte inmiddels zeven huurders van wie ze zeker weet dat die gebruik maakten van een foute bemiddelaar, en gaat met terugwerkende kracht tientallen andere dossiers napluizen.

Bij andere woningcorporaties is dezelfde woonfraude ook aangetroffen. Bij Rochdale zijn tot dusver vier dossiers bekend, zegt een voorlichter. Stadgenoot heeft acht „potentiële fraudeurs” in onderzoek. Andere corporaties zijn het nog aan het uitzoeken, maar rekenen erop dat ze de truc ook zullen tegenkomen in hun systeem. Wij zijn deze fraude nog niet tegengekomen, zegt de woordvoerder van De Key, „we houden het scherp in de gaten.”

Afgelopen jaar deed het Openbaar Ministerie onderzoek naar een casus in Den Haag. Het onderzoek richtte zich op een 40-jarige vrouw die volgens het OM als bemiddelaar een ton had verdiend aan de verhuisregelingtruc. De vrouw hielp honderd mensen aan een woning. Het OM waarschuwde: deze vorm van woonfraude beperkt zich niet tot Den Haag.

Fraude bij één op de tien

Logisch, kwestie van vraag en aanbod. In steden waar een tekort is aan goedkope huurwoningen en huurders wanhopig op zoek zijn naar een dak boven hun hoofd, valt makkelijk geld te verdienen met illegale handel. Afgelopen jaar hebben de Amsterdamse woningcorporaties huurders uit 800 woningen gezet, omdat ze de regels hadden overtreden. Meestal was er sprake van onderhuur, maar ook van illegale vakantiehuur, hennepteelt of clandestiene thuisbordelen. Amsterdamse woningcorporaties schatten dat bij één op de tien woningen in de sociale huur en vrije sector fraude in het spel is, respectievelijk 16.000 en 2.000 woningen.

Lees ook: Hij is ‘sporten’. Of sigaretten kopen. Of een blokje om

De mensen die via de verhuisregeling-truc een woning hebben bemachtigd, raken die weer kwijt, zeggen de corporaties . Ze vragen de rechter om de huurovereenkomsten te vernietigen. Het is vervelend dat deze mensen op straat komen te staan, zegt de woordvoerder van Ymere, maar het is sneuer voor mensen die al jaren wachten op een woning – in Amsterdam is de wachttijd 14 jaar. „Zij zijn de echte slachtoffers van deze zwendel.”

Het is nog sneuer voor mensen die al jaren wachten op een woning – in Amsterdam is de wachttijd 14 jaar

Volgens een fraude-onderzoeker van Ymere is er een link tussen de Amsterdamse fraudezaak en het onderzoek van vorig jaar in Den Haag. Een „crimineel bemiddelingsbureau” dat grof geld verdient zit in Den Haag, zegt zij in het persbericht van Ymere. „Nu blijkt de bende ook actief in de regio Amsterdam.”

De fraude kan voorkomen worden door beter informatie te delen, zegt Egbert de Vries, directeur van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties. Data van instanties zoals UWV, De Belastingdienst en de Sociale Verzekeringsbank zijn waardevol, zegt hij. „Alle fraudezaken vallen dan door de mand.”

Lees ook: woningen Amsterdam massaal als losse kamers verhuurd
    • Martin Kuiper