De band met de meeste singles die nooit in de Top 40 zijn gekomen

Muziek The Amazing Stroopwafels is de al veertig jaar in de marge zwoegende band van Wim Kerkhof. Zijn zoon Merlijn Kerkhof schreef een genadeloos en liefdevol boek over de band. „Als zoon ben ik natuurlijk verdacht, maar het is echt steengoed.”

The Amazing Stroopwafels - met Wim Kerkhof op contrabas - in dancing De Vriendschap in Wadway, Noord-Holland, 1982.
The Amazing Stroopwafels - met Wim Kerkhof op contrabas - in dancing De Vriendschap in Wadway, Noord-Holland, 1982. Foto Gerard van Bree

Merlijn Kerkhof wist zelf ook heus wel hoe kansloos zijn missie was. Hij wilde een boek schrijven over de band waarvan hij – dat geeft hij gewoon toe – „de allergrootste fan” was. En o ja, hij was wel de zoon van de zanger-contrabassist. Toen hij toch begon te tikken, waren dit zijn eerste alinea’s:

„Op 21 maart 1685 werd in het Thüringse stadje Eisenach Johann Sebastian Bach geboren. Hij groeide uit tot een lokale bekendheid. Dat hij postuum toch nog wereldberoemd werd, had alles te maken met zijn componerende zoons, die het verhaal van hun vader doorvertelden en toonden hoe bijzonder zijn muziek is. Op 21 maart 1979 gaven op de Rotterdamse Lijnbaan The Amazing Stroopwafels hun eerste optreden. De zanger, Wim Kerkhof, groeide uit tot een lokale bekendheid. Dat hij veertig jaar na de oprichting toch nog wereldberoemd werd, had alles te maken met zijn zoon, die het verhaal van zijn vader doorvertelde en toonde hoe bijzonder zijn muziek is.”

Disclaimer: wie niet uit Rotterdam of de regio Rijnmond komt, zou The Amazing Stroopwafels zo maar eens niet kunnen kennen. De band heeft naar eigen zeggen „de meeste singles die nooit in de Top 40 zijn gekomen”. Twee culthits halen met wisselend succes de Top 2000: Oude Maasweg (hoogste notering: plaats 16) en Ik ga naar Frankrijk. De eerste doet het trouwens ook goed op crematies, de tweede bij Radio Tour de France.

Het nummer ‘Oude Maasweg’.

Merlijn Kerkhof (32) is oud-redacteur van NRC en tegenwoordig recensent klassieke muziek bij de Volkskrant. Oude Maasweg kwart voor drie is een liefdevol en tegelijkertijd genadeloos portret van een veertig jaar in de marge zwoegende band die liever thee drinkt dan zich te buiten gaat aan seks, drugs en rock-’n-roll.

Terwijl Merlijn zich ontpopt tot fanatieke zendeling van het Stroopwafel-evangelie, lijkt vader Wim (65) het wel prima te vinden om voor de zoveelste keer zijn oude Volvo vol te proppen met instrumenten en naar een buurthuis of klein café te crossen. De band gaf onwaarschijnlijk veel optredens, bijna zevenduizend, en speelt nog altijd zo’n honderd keer per jaar.

Als ze naast elkaar zitten in het ouderlijk huis in Vlaardingen, blijken vader en zoon sprekend op elkaar te lijken, ook in stemgeluid en verteltempo. Wim – kaal, maar toch lang haar – draagt een zwart-wit gebreide slobbertrui vol dansende muzieknoten.

Waarom zijn The Amazing Stroopwafels nooit doorgebroken?

Wim: „We hebben radiohoofden.”

Merlijn: „Wim is niet uit op erkenning.”

Wim: „Veel muzikanten dromen van een gouden showtrap waarvan ze afdalen. Ik wilde alleen van het spelen kunnen leven. Maar ik sta altijd met mijn rug naar de toekomst en dacht echt niet dit ik dat veertig jaar zou doen.”

Merlijn: „Ik ken niemand die zich zo weinig aantrekt van roem. Of überhaupt van anderen.”

Wim: „Ik ga echt niet roepen hoe goed wij wel niet zijn. Ik ben een passieve boeker: mensen moeten mij bellen. Merlijn ziet dat anders. Hij is meer bevlogen.”

Uitvoering ‘Ik ga naar Frankrijk’ bij het programma ‘Op Volle Toeren’.

Merlijn is zelfs uitgegroeid tot persvoorlichter van The Amazing Stroopwafels. Vanaf 2010 bestookt hij de media met ronkende persberichten. In het boek bekent hij dat hij als opinieredacteur bij NRC stiekem twee opiniestukken onder zijn vaders naam schreef, in de hoop zo extra stemmen voor de Top 2000 te kunnen ronselen.

Is dit je coming out als journalistieke bedrieger?

Merlijn: „Ja.”

Wim: „Je werkt daar niet meer, hè? Anders kreeg je gewoon de zak.”

Merlijn: „Het had nóg mooier kunnen zijn. Want één van die stukken werd aangekondigd op de voorpagina. Tot Nelson Mandela opeens stierf en de hele cover werd omgegooid. Maar goed… dat had Nelson ook wel verdiend.”

Waarom moet je vader eigenlijk doorbreken? Hij lijkt hartstikke tevreden.

Merlijn: „Als muziekrecensent wil ik mooie muziek met zoveel mogelijk mensen delen. Als zoon ben ik natuurlijk verdacht, maar het is echt steengoed.”

Wim: „Het is leuk, maar niet voor het grote publiek. Ik ben bezeten van country, maar hou ook van Johnny Jordaan. De ene keer komt dit eruit, de andere keer weer iets anders. Mensen snappen dat vaak niet.”

Merlijn: „Geen enkel liedje is hetzelfde. In tegenstelling tot negentig procent van de Nederlandstalige muziek, gaat het bijna nooit over de liefde. Het zijn allemaal geschiedenislesjes.”

Wim: „Ik zing over incest. Vitrages gaat over een schoolvriendinnetje dat later zelfmoord heeft gepleegd. Iedereen wist: er is iets met dat gezin achter die gordijnen. Heel verdrietig, maar het klinkt vrolijk.”

Fred Piek en Wim Kerkhof op de Lijnbaan, Rotterdam, begin jaren tachtig. Foto Gerard van Bree

Merlijn: „Het repertoire is zo breed en verknipt dat Wim er totaal verschillende soorten publiek mee aanspreekt. Ome Kobus is het simpelste nummer ooit. Maar ook zo’n pretentieloos niemendalletje zit goed in elkaar.”

Wim: „Wie van high brow muziek houdt, haalt dan zijn neus op. Maar mensen die hapklare brokken willen, begrijpen Slobozia aan de Prut weer niet. Dat is een hoempa in zeventienkwartsmaat! La-la-la-la-la-la-la-la-la-la-la-la-la-la-la-la-laaaaaah!”

Dat is toch commerciële zelfmoord?

Wim: „Het is leuk! Zo heb ik het naar mijn zin! En dan zijn mijn collega’s Rien en Arie vrolijk, is het gezellig, en blijf je veertig jaar spelen. Anders waren we al in 1982 gestopt. Sommige afslagen nemen we bewust niet. Ik speel liever op straat of in een klein zaaltje dan op een groot festival.”

Merlijn: „Als een label als Excelsior om een liedje vraagt voor een verzamelalbum is dat een uitgelezen kans om ook fans van Clean Pete, The Kik of Spinvis te bereiken. Maar Wim weigert, omdat hij niet – zoals altijd – eigenaar blijft van de opnames.”

Wim: „In 1984 was Ik ga naar Frankrijk een van meest gedraaide nummers. Voor de Olympische Spelen in Los Angeles wilde radio-dj Frits Spits dat we er ‘Ik ga naar LA’ maakten. Natuurlijk niet! Dat is de deconfiture van dat liedje.”

Merlijn: „Ze zijn nooit bij DWDD geweest!”

Wim: „Vroeger kwamen we nooit op tv, omdat we niet wilden meezingen met een geluidsband. En vanwege die radiohoofden dus. Doe Maar en Toontje Lager: die deden tienerharten smelten.”

Was het niet eng om over je vader te schrijven?

Merlijn: „Als je gaat wroeten, kunnen er lijken uit de kast vallen. Het viel mee. Wim heeft niemand vermoord. Hij is wel heel dominant.”

Wim: „Rien en Arie zeggen: ‘Wat een baasje. We leven onder het juk van die controlfreak.’ Dat is ook zo. Maar dat is nodig om de zaak draaiende te houden.”

Merlijn: „Ze maken nooit ruzie, maar laten veel onbesproken. Wim kwam er pas na twee jaar achter dat Rien een nieuwe vriendin had. Ik kan me niet voorstellen dat je duizenden kilometers samen in een busje zit, en zo weinig van elkaar weet.”

Wim: „Rien valt snel in slaap.”

Merlijn: „Wim is ook een beetje een halve autist.”

Wim: „Ik stort me vol overgave in dingen. Dat monomane hebben autisten ook. Maar ik begrijp precies wat er in mijn omgeving gebeurt. Die sociale component is prima in orde.”

Merlijn: „Als je dat met zoveel bravoure zegt, snap je dan hoe opschepperig dat klinkt?”

Wim: „Als ik ergens sta te spelen, zie ik wat er om me heen gebeurt. Dat kunnen autisten niet.”

Merlijn: „Tegelijkertijd is Wim een ontzettende good guy. Als het niet te ver rijden is, bezorgt hij cd’s en lp’s bij fans thuis omdat hij bang is dat ze in de post breken.”

Wim en Merlijn Kerkhof Foto Merlijn Doomernik

Lijken jullie niet heel erg op elkaar?

Merlijn: „Ik ga ook graag mijn eigen gang en vind het bijvoorbeeld niet fijn als een eindredacteur een komma verandert. Wim heeft er voor gezorgd dat hij…”

Wim: „…geen enkele eindredacteur heeft.”

Merlijn: „Je zou hem egocentrisch kunnen noemen, maar het is de vraag of hij het zelf doorheeft. Als je zelf de norm bent van alles, maakt het geen fuck uit wat een ander van je denkt. Op die eigenschap kan ik wel jaloers zijn.”

Merlijn Kerkhof: Oude Maasweg kwart voor drie, het verbazingwekkende verhaal van The Amazing Stroopwafels. Thomas Rap, 256 pgs, €19,99. Jubileumconcert The Amazing Stroopwafels, Stadsgehoorzaal, Vlaardingen: donderdag 21 maart, 20.15 uur
    • Frank Provoost