Crisis rond Orbán in de EVP verre van bezworen

Europese verkiezingen Het bezoek aan de lastige Hongaarse premier Orbán was een eerste test voor Spitzenkandidat Weber. Hij ging met lege handen weg.

Premier Orbán eerder deze week op bezoek in Polen.
Premier Orbán eerder deze week op bezoek in Polen. Foto Pawel Supernak/EPA

Viktor Orbán speelde dinsdag een thuiswedstrijd. Niet hij moest bij de Europese voorman van de christendemocraten op het matje komen. In een poging om de crisis binnen de Europese Volkspartij (EVP) te bezweren bezocht Manfred Weber de Hongaarse premier in zijn paleis in Boedapest. Zonder resultaat. „De problemen zijn nog niet opgelost”, gaf Weber na hun ontmoeting toe. En de geëiste excuses kreeg hij niet.

Het grootste blok in het Europees Parlement staat twee maanden voor de verkiezingen op scheuren nadat Orbán overal in Hongarije posters heeft laten opgehangen tegen Eurocommissie-voorzitter Jean-Claude Juncker.

Voor verschillende Europese christendemocratische partijen, waaronder het CDA, ging Orbán daarmee een grens over en moet zijn Fidesz-partij uit de politieke familie worden gezet. Manfred Weber, Spitzenkandidat van de EVP in de komende verkiezingen, reisde met een paar eisen naar Boedapest. Orbán moest zijn excuses aanbieden voor de postercampagne én de Central European University (CEU) tegemoetkomen. Het regime van Orbán grijpt steeds verder in in de academische vrijheid en maakte het de CEU onmogelijk te functioneren. De universiteit heeft aangekondigd daarom naar Wenen te verhuizen. Weber hoopte dinsdag op een klein succesje door de universiteit voor Boedapest te behouden, maar dat bleef voorlopig uit. Wel waren de beruchte Juncker-posters dinsdagochtend opeens verdwenen langs de route tussen het vliegveld en Boedapest die Weber aflegde.

Lees ook: Hoe Hongarije de universiteit van Soros wegpestte

De kwestie van de universiteit, inperkingen van de rechtsstaat, het muilkorven van de pers en antidemocratische hervormingen leidden de afgelopen jaren veelvuldig tot kritiek op en binnen de EVP, maar niet eerder waren zoveel partijen van mening dat Fidesz er niet meer in thuis hoort. Op 20 maart zouden de leiders van de christen-democraten hierom in Brussel bijeenkomen.

De kans bestaat dat Orbán dat niet afwacht en zelf uit de EVP stapt. Vrijdag viert Hongarije zijn onafhankelijkheidsdag en geeft Orbán een toespraak in het bijzijn van de Poolse premier Mateusz Morawiecki. Als Fidesz en de rechts-populistische PiS partij een alliantie weten te vormen, bijvoorbeeld met het Lega Nord van Matteo Salvini, zou voor het eerst een groot en machtig blok van EU-kritische populisten in het Europees Parlement kunnen ontstaan. En dan is Manfred Weber zeker gezakt voor zijn eerste examen als Spitzenkandidat.