Brexitblog

Toestemming van Britse Lagerhuis voor uitstel van Brexit

We sluiten dit blog af

Voor het eerste maanden zat er donderdagavond beweging in de Brexit. Het Britse Lagerhuis schaarde zich achter een motie van de regering om de Brexit met tenminste drie maanden uit te stellen. Die verlenging moet nog wel door Brussel worden goedgekeurd.

Premier May hoopt volgende week, tijdens de EU27, toestemming te krijgen, maar moet daarvoor wel weer eerst langs haar parlement. Gaan de parlementariërs akkoord - dit keer met het vooruitzicht dat May in Brussel dus over een korte verlenging gaat onderhandelen - dan zou de Brexit voor eind juni kunnen plaatsvinden. Maar, zo maakte de EU ook donderdag weer duidelijk, het VK moet wel met een duidelijk plan komen, wil het akkoord gaan met uitstel.

Lees hier verder in het Brexitblog van week 12.

Hoe heeft het Lagerhuis donderdag gestemd?

Onder de Conservatieven hebben 188 parlementariërs donderdagavond tegen uitstel van de Brexit gestemd. Dat betekent dat ongeveer 60 procent van Mays eigen partij zich tegen een motie heeft gekeerd die uit naam van de premier was ingediend. Steun voor May en haar regering kwam donderdagavond vooral uit de hoek van Labour en de Schotse Nationale Partij.

Ook een aantal kopstukken, onder wie ministers, ging opvallend genoeg niet akkoord met verlenging van de Brexit. Het ging onder meer om Brexit-minister Stephen Barclay, de minister van Handel Liam Fox en Andrea Leadsom, de leider van het Lagerhuis. Dat blijkt uit de stemverdeling in handen van The Guardian en Skynews.

De burgemeester van Londen, Sadiq Khan, greep de stemming over de motie van vanavond aan om zich fel tegen de Brexit te verzetten. "[...] de voortdurende chaos laat precies zien waarom we de klok terug moeten draaien en artikel 50 in moeten trekken. Het Lagerhuis zit in een impasse - het volk moet het laatste woord krijgen."

Brussel benadrukt: voor uitstel zijn alle lidstaten nodig

Uitstel is geen automatisch gegeven en de EU zal bij verlenging eerst aan de eigen belangen denken. Dat is in het kort de boodschap die de Europese Commissie donderdagavond naar buiten bracht, kort nadat de motie over uitstel van de Brexit in Westminster werd aangenomen.

In een verklaring benadrukt een woordvoerder dat voor uitstel niet alleen Britse instemming nodig is, maar ook die van de overgebleven 27 lidstaten. De EU moet unaniem akkoord gaan om de Brexit na 29 maart te laten plaatsvinden. Eerder gaf de Commissie wel aan open te staan voor uitstel, mits de Britten met een duidelijk voorstel komen over hoe het dan de komende tijd verder moet.

Guy Verhofstadt, mede-onderhandelaar namens het EU-parlement, herhaalde dat standpunt donderdagavond ook nog maar eens: "Waarom zou de Commissie verlenging toe moeten staan, als de Britse regering en de meerderheid in het Lagerhuis de impasse met een breedgedragen aanpak niet kunnen doorbreken?"

EU-voorzitter Donald Tusk zei eerder op donderdag al de lidstaten te zullen vragen open te staan voor een "lang uitstel". Om hoeveel langer het dan gaat, maakte hij in zijn tweet niet duidelijk.

During my consultations ahead of #EUCO, I will appeal to the EU27 to be open to a long extension if the UK finds it necessary to rethink its #Brexit strategy and build consensus around it.

— Donald Tusk (@eucopresident) March 14, 2019

Den Haag: VK altijd welkom in Europa

De Tweede Kamer heeft zojuist gestemd voor een motie van het CDA die uitspreekt dat het Verenigd Koninkrijk "altijd welkom blijft in de Europese Unie". De motie is een reactie op de stemming in het Britse Lagerhuis donderdagavond. CDA-Kamerlid Martijn van Helvert diende de motie in om een signaal aan het Verenigd Koninkrijk af te geven, zei hij.

Een motie van D66, SP, GroenLinks en PvdA die de Nederlandse regering oproept te pleiten voor "ruimhartig uitstel" van de Brexit binnen de EU kreeg niet voldoende steun. Premier Rutte had de motie even voor de stemming ook sterk ontraden. Volgens Rutte moet er de komende dagen druk op de Britten blijven. Pas als zij officieel een verzoek om uitstel doen en aangeven hoe zij het proces verder zien, kunnen Nederland en de andere EU-lidstaten overwegen aan hun verzoek te voldoen.

De handgeschreven #verlorenzoon motie is door een meerderheid van de Kamer aangenomen.#brexit pic.twitter.com/2Zd5CU9RhK

— Martijn van Helvert🇳🇱🇪🇺 (@Martijncda) March 14, 2019

"Een doodvermoeiend proces", zo noemde premier Rutte de Brexit donderdag. Volgens hem moet het Lagerhuis eerst duidelijk maken wat het wil, voor het om uitstel gaat vragen: "Wat heeft het voor zin om nog maanden door te blijven jengelen met elkaar terwijl je nu al twee jaar in dit cirkeltje ronddraait", aldus de premier tegen persbureau ANP.

Lagerhuis stemt in met uitstel

Een ruime meerderheid van het Britse Lagerhuis heeft donderdagavond voor uitstel van de Brexit gestemd: 412 voor, 202 stemmen tegen. Dat de uitstel nu is geaccepteerd betekent dat May volgende week voor de derde keer gaat proberen om haar akkoord door het parlement te krijgen.

Als dat lukt, zal ze nog dezelfde week tijdens een EU-top om een kort uitstel vragen. Gaat Brussel akkoord, dan vindt de Brexit uiterlijk 30 juni plaats. Als Mays deal het in Westminster weer niet haalt, moet ze in Brussel gaan onderhandelen over een veel langere vertraging van de Brexit. Brexiteers willen geen lang uitstel omdat zij vrezen dat van uitstel afstel komt.

Motie is erdoor. Uitstel van de Brexit is nu het beleid van May. Exit op 29/3 kan nog (No Deal, want geen alternatief, nog geen goedkeuring van EU voor uitstel), maar het is niet meer het doel van de Britse politiek.

— Melle Garschagen (@mgarschagen) March 14, 2019

Het parlement vond elkaar donderdagavond ironisch genoeg in de verdeeldheid. Voor het eerst deze week zaten de parlementariërs genoeg op een lijn om een regeringsvoorstel aan te nemen. Daarmee erkent het Lagerhuis dat er te weinig consensus is om er nog op tijd uit te komen. De premier zelf heeft niet gereageerd.

Alle amendementen gesneuveld

Geen enkel amendement is donderdagavond door het Lagerhuis aangenomen. Dat betekent dat alleen Theresa Mays eigen voorstel tot uitstel van de Brexit over is.

Het belangrijkste amendement was van Labour-MP Hilary Benn. Samen met een groep parlementariërs wilde hij volgende week de mogelijkheid hebben om indicatief te stemmen over alternatieve voorstellen. Zo kan het parlement kijken voor welke opties wél een potentiële meerderheid is. Het amendement dat hiertoe opriep werd zeer nipt verworpen met 314-312. Dat betekent dat Theresa May een winstje boekt en nog iets van controle houdt over het proces.

En dat is een grote opluchting voor May. Zou hebben betekend dat parlement meer kon bepalen hoe verder.

— Melle Garschagen (@mgarschagen) March 14, 2019

Zij wil haar eigen deal volgende week nogmaals in stemming brengen. Ze hoopt, na twee eerdere zware nederlagen, dan alsnog een meerderheid te krijgen waarmee ze naar Brussel kan om een kort uitstel van de Brexit te vragen.

Een oproep tot een tweede referendum werd heel ruim verworpen. Een amendement daartoe kreeg maar 85 stemmen voor en 334 tegen. Labour, dat nu officieel voor een tweede referendum zou moeten zijn, onthield zich grotendeels van stemming. Argument was dat ‘de timing’ van het amendement niet goed zou zijn.

De twee resterende amendementen haalden het eveneens niet. Labour kon geen meerderheid krijgen voor een verzoek voor meer parlementaire tijd om zo de Brexit-impasse te doorbreken. Een ander amendement, dat wilde voorkomen dat Theresa May haar Brexit-deal nogmaals voorlegt, werd ingetrokken.

Komt er een tweede referendum?

Het debat in het Lagerhuis wordt afgerond, wat betekent dat de amendementen nu in stemming worden genomen. Aan twee kanten van het politieke spectrum wordt de druk verder opgevoerd. Oppositiepartij Labour heeft laten weten het amendement over een tweede referendum - waarover het parlement als eerste stemt - niet te zullen steunen vanavond, terwijl Labourleider Corbyn eerder nog beloofde dit wél te zullen doen. De oppositiepartij vindt het nu niet het juiste moment om over een nieuwe stembusgang te stemmen omdat het vanavond over uitstel moet gaan.

De kans lijkt dus klein dat het tweede referendum het haalt. De vice-voorzitter van de European Research Group, een blok van Conservatieve Brexiteers, deed vandaag een oproep aan het kabinet van May om op te stappen wanneer het amendement voor een tweede referendum toch wordt aangenomen. Het laat zien dat premier May niet alleen de controle over het Lagerhuis, maar ook over haar eigen partij kwijt is.

De lobby waar parlementariërs voor 'voor' stemmen:

Voting for a #PeoplesVote. Where is the rest of the Labour Party? A few notable exceptions but... pic.twitter.com/pSP9C6wJDW

— Layla Moran (@LaylaMoran) March 14, 2019

Wat gaat er vanavond gebeuren?

Voor de derde opvolgende avond wordt er vanavond in het Britse Lagerhuis gestemd over Brexit. Dit keer buigt het parlement zich over de vraag: moet de Brexit, nu nog voor 29 maart gepland, worden uitgesteld? De regering van May hoopt het akkoord volgende week - uiterlijk 20 maart - nog eenmaal in stemming te brengen. Dat tot ongeloof van parlementariërs, die haar voorstel al twee keer eerder van de hand wezen.

Britain's Parliament is voting right now on whether to delay Brexit https://t.co/uE7XeEBtKR

But what happens next is, inevitably, complicated: pic.twitter.com/4uKW2iv6Fp

— Bloomberg Brexit (@Brexit) March 14, 2019

Lukt het toch om voor 20 maart een deal te krijgen, dan vraagt Theresa May in Brussel uitstel tot 30 juni aan. Lukt het haar niet, dan is uitstel langer dan drie maanden nodig. Uittreden zonder deal, een No Deal-Brexit, is in ieder geval geen optie meer, tenzij er echt geen andere oplossing is.

Behalve over uitstel heeft het Lagerhuis het vanavond ook over vier amendementen. Kansrijk lijkt een amendement ingediend door een groep Lagerhuisleden van verschillende partijen. Als dat wordt aangenomen, wordt volgende week gekeken voor welke oplossing in het Lagerhuis theoretisch het meeste draagvlak is. Vanaf 18.00 uur (Nederlandse tijd) wordt er over de amendementen gestemd.

Trump: had naar mij geluisterd

Ondertussen heeft ook president Trump zich bemoeid met de gang van zaken. Hij is kritisch op Mays handelen tot nu toe, maar zei donderdag ook dat de VS zich niet met de afhandeling van de Brexit zullen bemoeien, aldus persbureau AP. Een tweede referendum noemde hij bovendien "oneerlijk" naar de winnaars van het eerste referendum, de Brexiteers.

"Ik heb de premier advies gegeven over hoe dit onderhandeld moest worden en ik denk dat ze succesvol had kunnen zijn. Ze heeft niet geluisterd en dat is prima, ze moet doen waarvan ze zelf denkt dat het goed is."

Als Theresa May naar Donald Trump had geluisterd, was het nu niet zo'n rommeltje geweest met die Brexit.

Zegt Donald Trump. https://t.co/Wb94qAhw2u

— John Hoogerwaard (@HoogerJ) March 14, 2019

Lagerhuis stemt vanavond over uitstel Brexit - en vier amendementen

In het Britse Lagerhuis wordt donderdagavond gestemd over uitstel van de Brexit, nadat het gisteren een No Deal op 29 maart van de hand wees. Het voorstel van de regering-May dat voorligt, mikt in eerste instantie op het voor de derde keer in stemming brengen van haar Brexit-deal, begin volgende week. Slaagt dit, tegen alle verwachtingen in, dan vraagt ze volgende week op een EU-top een kort uitstel tot 30 juni aan. Wordt haar deal weer weggestemd, dan moet ze volgens het voorstel voor een langer uitstel pleiten bij haar collega’s in Brussel.

Naast het regeringsvoorstel, zijn ook vier amendementen geselecteerd door de voorzitter van het Lagerhuis, John Bercow.

Het eerste amendement is van een parlementariër van de nieuwe Independent Group, Sarah Wollaston. Zij pleit voor het houden van een tweede referendum, waar dan in ieder geval ook Remain op het stembiljet staat. Volgens The Guardian kan dit amendement niet op hele brede steun rekenen.

Indicatief stemmen

Een kansrijker amendement lijkt dat van een groep Lagerhuisleden van verschillende partijen, waaronder Labour en de Conservatieven. Zij willen volgende week de mogelijkheid hebben om indicatief te stemmen over meerdere voorstellen. Zo kan het parlement kijken voor welke opties een potentiële meerderheid is.

Labour heeft zelf ook een amendement ingediend, waarin meer tijd wordt gevraagd om een oplossing voor de Brexit-impasse te vinden in het Lagerhuis.

Het laatste amendement, van Labour-MP Chris Bryant, is ook interessant. Het poogt een nieuwe stemming over Mays deal tegen te houden, omdat de regels van het Lagerhuis zouden verbieden dat een voorstel nogmaals in stemming wordt gebracht zonder dat het wezenlijk veranderd is.

Zes amendementen werden niet geselecteerd door de voorzitter, die daar een grote vrijheid in heeft. Vooral Conservatieve Brexiteers waren donderdagochtend woedend omdat hun amendement dat een tweede referendum uitsluit, buiten de boot viel.

Tusk vraagt EU open te staan voor lang uitstel Brexit

EU-president Donald Tusk gaat de Europese lidstaten in aanloop naar de Europese top volgende week vragen open te staan voor een "lang uitstel" van de Brexit, maakt hij donderdag bekend. Dat doet hij als het Verenigd Koninkrijk meer tijd nodig heeft voor het heroverwegen van de strategie voor uittreding uit de EU en het daarover eens wordt, aldus Tusk.

Twitter avatar eucopresident Donald Tusk During my consultations ahead of #EUCO, I will appeal to the EU27 to be open to a long extension if the UK finds it necessary to rethink its #Brexit strategy and build consensus around it.

Consensus is in het VK op dit moment nog ver te zoeken. Deze donderdag is in het Britse Lagerhuis voor de derde dag op rij een belangrijke stemming in het Brexit-proces voorafgaand aan de geplande uittreding op 29 maart. Daarbij gaat het erover of May in Brussel moet vragen om uitstel van de Brexit en, zo ja, voor hoelang.

Dinsdag verwierp het Britse Lagerhuis het akkoord dat premier Theresa May sloot met de EU voor de tweede keer met een forse meerderheid. Woensdag stemden de parlementariërs massaal voor een voorstel de EU hoe dan ook niet zonder deal te verlaten, tegen het advies van de regering. Mogelijk legt May haar deal volgende week nog een keer voor aan het Britse parlement.

Als donderdag voor uitstel van de Brexit wordt gestemd, moet May met een goed beargumenteerd verzoek naar Brussel. De 27 overgebleven lidstaten moeten daar unaniem mee instemmen. Op 21 en 22 maart komen de EU-leiders in Brussel samen. De komende dagen gaat Tusk langs bij Europese leiders om de top voor te bespreken. Zo maakt hij vrijdag zijn opwachting bij premier Mark Rutte.

No Deal-Brexit weggestemd door parlement

Het Verenigd Koninkrijk vertrekt hoe dan ook niet zonder afspraken uit de Europese Unie. Het Lagerhuis stemde woensdag de optie van een No Deal-Brexit weg. En niet alleen voor de geplande uittreeddatum van 29 maart, ook daarna mag een vertrek zonder deal met Europa geen optie zijn voor het Verenigd Koninkrijk.

Donderdag debatteren de parlementariërs over de vraag of de regering van Theresa May in Brussel moet vragen om uitstel van de Brexit. De vraag is alleen hoe dat verzoek vorm moet krijgen. Volgende week donderdag is er een top met de 27 andere EU-lidstaten, en die moeten allemaal instemmen.

Het Lagerhuis heeft tot nu toe geen alternatief kunnen vinden voor de voorstellen van de regering-May, die nu twee keer massaal werden weggestemd. Sommige Members of Parliament willen daarom een aantal stemmingen afdwingen, om te zien waar nu precies draagvlak voor is. Een nieuw referendum kan dan ter tafel komen.

De volksvertegenwoordigers gingen met het stemmen tegen een No Deal zelfs nog een stapje verder dan Theresa May graag had gezien.

Nederland 'niet onwelwillend' tegenover uitstel Brexit

Nederland staat “niet onwelwillend” tegenover een verzoek om uitstel van de Brexit, mits de Britten kunnen aangeven wat ze met die uitstelperiode gaan doen. Dat zei minister Sigrid Kaag (Handel, D66) woensdagmiddag tijdens een bijeenkomst in de Rotterdamse haven. “Uitstel zonder dat duidelijk is waarvoor het gebruikt wordt, helpt niemand verder.”

Kaag bezocht samen met minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) een ferryterminal van DFDS Seaways in Vlaardingen. Het bedrijf vaart met passagiers- en vrachtschepen van en naar het Verenigd Koninkrijk. Dagelijks gaan daar 1.500 vrachtwagens met zaken als bloemen en verse groenten de boot op richting de overkant van de Noordzee.

Blok en Kaag deelden flyers uit aan vrachtwagenchauffeurs om ze te waarschuwen voor de gevolgen van de Brexit. De ministers zijn al een aantal weken bezig met een roadshow door Nederland om bedrijven voor te lichten. Blok had zijn befaamde blauwe Brexit-monster woensdag thuisgelaten.

Op vragen hoe ze de stemming van dinsdag beoordelen, bleven ze beiden op de vlakte. “De uitkomst is zoals die is”, zei Blok diplomatiek. “We willen graag positief blijven, maar de klok tikt wel door”, voegde Kaag daaraan toe. “Optimaal voorbereiden lukt niet meer [vanwege de onduidelijkheid over een deal, red.], dus bereid je als bedrijf dan maar zo goed mogelijk voor.”

Minister Sigrid Kaag en minister Stef Blok in Vlaardingen. Foto Piroschka van de Wouw/Reuters

Welkom in een nieuw Brexitblog

Welkom in een nieuw blog over de Brexit. Dinsdag wees het Britse Lagerhuis het aangepaste Brexit-akkoord van premier Theresa May af. Woensdag zullen de parlementariërs stemmen over een No Deal-Brexit. Als een No Deal inderdaad verworpen wordt, wordt vervolgens donderdag gestemd over het uitstellen van de Brexit. In dit blog volgen we de laatste ontwikkelingen.

Lees hier het vorige Brexitblog terug.