Verhoeven ‘vergat’ het Koninkrijk, maar zijn wet kan door

Een meerderheid van de Eerste Kamer kan instemmen met een D66-voorstel om majesteitsschennis als aparte bepaling uit het strafrecht te schrappen.

D66-Kamerlid Verhoeven tijdens een debat in de Tweede Kamer.
D66-Kamerlid Verhoeven tijdens een debat in de Tweede Kamer. Foto Koen van Weel / ANP.

Hoe ingrijpend is het om majesteitsschennis uit het wetboek van strafrecht te schrappen? Die vraag stond dinsdag centraal in een Eerste Kamerdebat over een initiatiefwet van D66-Tweede Kamerlid Kees Verhoeven (D66). Het voorstel werd eerder met een ruime meerderheid aangenomen door de Tweede Kamer, maar stuitte op kritische vragen van de senaat. Senatoren Mirjam Bikker (ChristenUnie) en Tineke Strik (GroenLinks) vroegen Verhoeven waarom hij de drie andere landen in het Koninkrijk niet had geraadpleegd. Was hij die soms vergeten?

In het Statuut voor het Koninkrijk staat dat het strafrecht in alle landen van het Koninkrijk “zoveel mogelijk op overeenkomstige wijze” wordt geregeld en dat voorstellen voor een “ingrijpende wijziging” eerst met Aruba, Curacao en Sint Maarten moeten worden overlegd. Het debat in de senaat spitste zich toe op de vraag of het voorstel van Verhoeven hiervoor ingrijpend genoeg was.

De wet van Verhoeven gaat sowieso minder ver dan eerder. Er stond in eerste instantie in dat het beledigen van de Koning niet zwaarder bestraft zou worden dan het beledigen van normale burgers, maar om op een meerderheid te kunnen rekenen in de Tweede Kamer moest het voorstel worden aangepast. Majesteitsschennis is door Verhoeven nu ondergebracht onder dezelfde categorie als het beledigen van ambtenaren in functie. Geen ingrijpende wetswijziging die uitgebreid contact erover binnen het Koninkrijk noodzakelijk maakte, vindt Verhoeven. De D66’er ontkende de landen te zijn vergeten.

Onverwachte brief Sint Maarten

Het debat kreeg halverwege een plotselinge wending toen de woordvoerders een brief kregen van de regering van Sint-Maarten, waaruit bleek dat het land het toch een “ingrijpende wijziging van het strafrecht” vindt. “Het betreft immers het staatshoofd, een symbool voor de staatkundige eenheid die het koninkrijk vormt.”

ChristenUnie-senator Bikker riep het kabinet vervolgens in een motie op alsnog met Sint-Maarten en de andere landen in gesprek te gaan, vóór Verhoevens voorstel verder door de Eerste Kamer zou worden behandeld. Dat vond Verhoeven zelf niet nodig en hij lijkt daarvoor de steun te krijgen van de Eerste Kamer. D66 diende nog een motie in die het kabinet vraagt na de stemming van volgende week alsnog met de landen in gesprek te gaan. Het voorstel zelf kan op ruime steun rekenen, net als in de Tweede Kamer. Alleen de senaatsfracties van CDA, ChristenUnie en de SGP keerden zich er dinsdag expliciet tegen.