Rijksmuseum in gesprek met Indonesië en Sri Lanka over teruggave roofkunst

Zo’n duizend stukken van koloniale herkomst staan ter discussie. Volgens directeur Taco Dibbits is ter plekke onderzoek nodig.

Taco Dibbits is sinds juli 2016 hoofddirecteur van het Rijksmuseum.
Taco Dibbits is sinds juli 2016 hoofddirecteur van het Rijksmuseum. Foto Bart Maat/ANP

Het Rijksmuseum gaat op eigen initiatief in gesprek met Indonesië en Sri Lanka over gezamenlijk onderzoek naar mogelijk geroofde museumstukken. Zo’n duizend stukken van koloniale herkomst staan ter discussie, zegt het museum tegen dagblad Trouw.

Het Rijksmuseum wil niet wachten tot oud-koloniën zich melden. Martine Gosselink, hoofd van de afdeling Geschiedenis, reist over twee weken af naar Sri Lanka om daar met wetenschappers te praten over verder onderzoek naar de objecten. Later in het voorjaar volgt een reis naar Indonesië.

Lees ook: Nederland gaat gewetensvol om met roofkunst, stelt onderzoeker Evelien Campfens

Plaatselijk onderzoek

Voorbeelden van mogelijke kunstroof zijn een met zilver en robijnen versierd bronzen kanon dat door Sri Lanka wordt opgeëist en de diamant van Banjarmasin die ooit eigendom was van een sultan op Borneo. Volgens Dibbits is het niet mogelijk om het onderzoek naar de herkomst van deze objecten in Nederland uit te voeren en moet dit daarom ter plekke uitgevoerd worden.

Daarmee kiest het museum voor een eigen aanpak. Vorige week stelde het Nationaal Museum van Wereldculturen (NMVW) nieuwe spelregels op voor het terugvragen van koloniale roofkunst. Die koepelorganisatie van onder meer het Leidse Museum Volkenkunde en het Amsterdamse Tropenmuseum beoordeelt claims en laat deze toetsen door een commissie met externe deskundigen, waarna de minister van Cultuur beslist. Een goede eerste stap, vindt de directeur van het Rijksmuseum, dat niet tot die koepel behoort.

Correctie (12 maart 2019): In een eerdere versie van dit stuk was een citaat van Taco Dibbits in Trouw opgenomen. Dit citaat blijkt niet te kloppen, en is daarom gecorrigeerd in Trouw. Ook uit dit artikel is het citaat om die reden verwijderd. Daarnaast werd abusievelijk gesteld dat Gosselink naar Sri Lanka afreist om te praten over teruggave van de stukken. Zij gaat naar het land om te praten over verder onderzoek naar de objecten. Over een eventuele teruggave heeft het ministerie het laatste woord omdat het gaat om rijksbezit.