Recensie

Recensie Film

Nemes maakt personages speelbal van het lot

Drama Het onderwerp van de nieuwe film van László Nemes is minder extreem dan van zijn bekroonde Holocaustdrama ‘Son of Saul’, maar zijn audiovisuele aanpak is even grensverleggend.

Juli Jakab in Sunset (Napszállta).
Juli Jakab in Sunset (Napszállta).

Het is bijna onmogelijk om na een debuutfilm als Holocaustdrama Son of Saul (Oscar voor Beste Buitenlandse Film) met een tweede film te komen. Wat de Hongaarse regisseur László Nemes (1977) in Sunset doet is wat betreft onderwerp minder extreem, maar audiovisueel en wat betreft geschiedherschrijving even grensverleggend. Zijn film over de wortels van de Eerste Wereldoorlog in een dostojevskiaanse Donaumonarchie zit vol hedendaagse parallellen. Boze hordes marcheren door de straten, een wereldrijk staat op instorten en iedereen lijkt zijn greep op de werkelijkheid verloren.

Protagonist is ditmaal een vrouw; de Joodse Írisz Leiter, die terugkeert in Boedapest op zoek naar antwoorden. Haar broer blijkt een stokebrand, maar staat hij aan een goede kant of een kwade?

In Son of Saul zat de camera zijn hoofdpersoon als een achtervolger op de hielen, we zagen vooral de rug van Saul en keken over zijn schouder in een onscherpe, dissociatieve wereld. In Sunset wordt Írisz door de camera heen en weer geduwd en getrokken, als een speelbal van het lot. Soms volgen we haar, dan lijkt ze weer met een elastiekje aan te camera vast te zitten. Als ze te snel gaat, houdt hij haar tegen. En elke keer als zij zich dan met haar ogen vol ontzetting naar de toeschouwer omdraait onttrekt zich iets anders aan haar blik.

Lees ook een interview met regisseur Lázló Nemes over ‘Sunset’

Het is een weerbarstiger film dan Son of Saul, tegelijkertijd woeliger en cerebraler, maar met zijn vernieuwende immersieve filmstijl en haarfijne observaties van menselijk gedrag in een grotere historische context bewijst Nemes zelfs met een minder ‘spectaculaire’ film een van de belangrijkste filmstemmen te zijn van deze tijd.