Recensie

Recensie Film

In het hoofd van de oorlogsverslaggever

Documentaire ‘Another Day of Life’ is gebaseerd op het boek dat de Poolse journalist Ryszard Kapuscinski schreef over zijn ervaringen tijdens de burgeroorlog in Angola.

‘Another Day of Life’
‘Another Day of Life’

Wat is de rol van een oorlogsverslaggever? Dat is een vraag die steeds explicieter boven komt drijven in documentaire Another Day of Life, gebaseerd op het verslag dat de Poolse journalist Ryszard Kapuscinski (1932-2007) schreef van zijn tijd in Angola. Hoe beïnvloeden journalisten de geschiedenis door de verhalen die ze vertellen? Maar ook: waar ligt de grens tussen observatie en activisme?

De documentaire – een combinatie van animatie, archiefmateriaal en recente getuigenissen – is op een geslaagde manier even chaotisch en verwarrend als de periode die hij in beeld brengt; het najaar van 1975. Dat animaties zeer geschikt zijn om oorlogswaanzin in beeld te brengen, bewees de Israëlische filmmaker Ari Folman met zijn bekroonde Waltz with Bashir (2008)

In Another Day of Life zien we hoe in Angola in 1975 een bloederige strijd ontstaat tussen door de VS gesteunde en door de Sovjets gesteunde milities als er een einde komt aan vier eeuwen kolonisatie door Portugal. Met hoekig bewegende animaties reconstrueert de film hoe de Poolse Kapuscinski met enkele andere verslaggevers achterblijft en de ontstane chaos in het land observeert. Soms wordt Kapuscinski wel heel erg als een eendimensionale waaghals neergezet: rokend, angstloos, zoekend naar nieuws. Ook over de achtergrond van zijn eigen politieke voorkeuren verneem je weinig. Dat is soms storend, hoewel je de makers enige romantisering en versimpeling misschien niet te veel kwalijk moet nemen. Kapuscinski bleek later zelf ook niet vies van de feiten naar zijn hand zetten in zijn boeken, als zijn verhaal daarom vroeg.

Lees ook een interview met regisseur Nemov over ‘Another Day of Life’

De oorlogsgruwel wordt afgewisseld met psychedelisch aandoende sequenties, badend in grauwe kleuren en rood licht, die de gemoedstoestand van de journalist visualiseren. De animaties worden afgewisseld met recente, echte opnames van enkele hoofdfiguren uit Kapuscinski’s boeken. Hun commentaren en foto’s van die periode maken niet alleen de gruwel tastbaarder, ze onderstrepen ook hoe moeilijk ‘objectiviteit’ is bij het beschrijven van oorlogssituaties.