Het kan dus wél: onderhoudend tv-debat over regio

Zap Nederland kiest: de Provincie was een uur lang leerzaam en onderhoudend – reclame voor de publieke omroep en eigenlijk ook voor de Nederlandse politiek. En die wordt niet vaak uitgezonden.

Annechien Steenhuizen en Winfried Baijens in Nederland kiest: de provincies
Annechien Steenhuizen en Winfried Baijens in Nederland kiest: de provincies Foto NOS

Het kan dus wel! Na de schertsvertoning in het RTL Verkiezingsdebat van afgelopen donderdag bleek de NOS wel in staat om een goed programma over de aanstaande verkiezingen voor de Provinciale Staten te maken: Nederland kiest: De provincies.

En dat met een formule die vooraf meer leek te wijzen op goede bedoelingen dan op een spetterend eindresultaat. Aangekondigd waren drie debatten met Statenleden uit verschillende provincies, vanuit een zaal in Dordrecht, gelardeerd met filmpjes waarin een verslaggever per fiets (dat wil zeggen, van Arnhem tot Den Haag met een damesrijwiel in beeld) enkele provincies doorkruiste.

Wakker worden

De fietsfilmpjes waren bijzaak – in Dordrecht bleken presentatoren Annechien Steenhuizen en Winfried Baijens in prima vorm te steken. Bij de lange Baijens vreesde je af en toe dat een rondslingerend ledemaat zijn medepresentator zou raken, maar hij bleek geknipt voor het klusje. Ontspannen, scherp en geestig mengde hij zich tussen politici en het publiek – tot en met „Wakker worden!” voor een traag reagerende man in de zaal.

Lees ook: RTL regisseert de politici als BN’ers - het ging nergens over

De debatten over provinciale kwesties waren uitstekend voorbereid, bleek toen Baijens en Steenhuizen zich in Zuid-Hollandse zaken mengden. De streek waar files zo makkelijk ontstaan wil ‘de best bereikbare provincie van Nederland’ worden. Baijens plaagde de autoliefhebbers met „past dat nog wel, al dat asfalt?” en bleek prima op de hoogte van de A3 (die niet bestaat, maar de Zuid-Hollanders al wel verdeelt).

Er bleek een heuse botenstrijd te woeden in het Maasland, waarbij de SP-kandidaat haar collega van Denk verweet goede sier te maken met hún waterbus, terwijl de nachtwaterbus van Denk op een mislukking was uitgelopen. Prima debatje.

Noord-Brabant

Dat kreeg een vervolg aan een tafel vol Noord-Brabanders, waar het ging over de toekomst van de intensieve veehouderij. In slogantaal: het samenleven van boeren en buren. Iedereen claimde voor buur én boer te zijn, maar de tegenstellingen waren groot. D66-gedeputeerde Spierings (meer buur dan boer) leek door sommige anderen als de baarlijke duivel te worden beschouwd, ook al omdat zij over het leven naast een megastal zei: „De stank is niet te harden.” Dat viel reuze mee, volgens de vertegenwoordiger van Lokaal Brabant. Steenhuizen: „U ruikt niets?”

De dilemma’s bij de modernisering van de landbouw, verscherpte milieu-eisen en de mensenleefbaarheid kwamen scherp naar voren. Een debat vol tegenstellingen, maar ook vol verlangen om te besturen, om problemen op te lossen. Dat mis ik weleens als ik politici met elkaar in debat zie.

Het Gelderse debat – over huisvesting – viel daarna een beetje tegen, al hoorde ik daar een zin die mij een belangrijke waarheid leek te bevatten: „In een gemeente als Nunspeet ontkom je er niet aan om de grenzen op te zoeken.” Ik zag meteen een Nunspeter jongere voor me die, aangesproken op te laat thuiskomen, zegt: „Moeder, in een gemeente als Nunspeet ontkom je er niet aan om de grenzen op te zoeken.”

Ging er dan niets mis? Jawel hoor. Tussen de Zuid-Hollanders begon Baijens ineens over rekeningrijden – alsof hij leed aan Gilles de la Landelijkepolitiek-Tourette. Het SP-Statenlid stelde terecht dat de provincie daar niet over ging, al kreeg je een beetje het idee dat zij het standpunt van haar partij over rekeningrijden even niet paraat had.

Het was een detail. Nederland kiest: de Provincie was een uur lang leerzaam en onderhoudend – reclame voor de publieke omroep en eigenlijk ook voor de Nederlandse politiek. En die wordt niet vaak uitgezonden.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.