Werkgevers: zwaar beroep, dan eerder met pensioen

Arbeidsmarkt In navolging van Oostenrijk moet Nederland een lijst met zware beroepen maken. De boete op vroegpensioen moet worden afgeschaft.

Mensen met een zwaar beroep moeten eerder kunnen stoppen met werken dan andere werknemers. Nederland zou ook, in navolging van Oostenrijk, een lijst met zware beroepen moeten opstellen. De huidige boete op een vroegpensioen moet voor deze beroepen afgeschaft worden.

Dit hebben de werkgeversorganisaties VNO-NCW (grote bedrijven) en MKB-Nederland (kleine en middelgrote ondernemingen) dit weekend gezegd in dagblad De Telegraaf. Met het voorstel hoopt het bedrijfsleven het mislukte pensioenoverleg tussen overheid, vakbonden en werkgevers vlot te trekken, zegt een woordvoerder van VNO-NCW . „Wij zeggen ‘Kom weer aan tafel’ tegen de vakbonden.”

De vakbonden FNV, CNV en VCP organiseren volgende week maandag een actiedag bij bedrijven „voor een goed pensioen”. Het werkgeversvoorstel verandert daar niets aan, stelt FNV-bestuurder Tuur Elzinga in een persbericht: „De werkgevers kunnen hun pijlen beter richten op het kabinet.” De bonden willen de AOW-leeftijd bevriezen en de boete op vroegpensioen schrappen.

Om de AOW in de toekomst betaalbaar te houden gaat de pensioenleeftijd in stappen omhoog – van 65 in 2013 tot 67 jaar en drie maanden in 2022. Voor honderdduizenden mensen met een zwaar beroep is het volgens de bonden heel moeilijk om gezond de pensioenleeftijd te halen. Om die reden is al vaker geopperd om een lijst met zware beroepen op te stellen; wie zo’n beroep heeft, zou eerder kunnen stoppen met werken.

Lees ook: ‘Iedereen vindt dat hij zwaar werk heeft’

Bij een sociaal overleg in 2010 werd dat nog verworpen, ook door werkgevers, omdat het niet mogelijk zou zijn om vast te stellen welk beroep zwaar is en welk niet. België is op dit moment wel bezig om zo’n lijst te maken, maar dat verloopt moeizaam – onder meer omdat het lastig is om stress een plek te geven. „Maar Oostenrijk heeft al sinds 2007 wel zo’n lijst, dus laten we snel met dat voorbeeld aan de slag gaan”, zegt de VNO-NCW-woordvoerder.

Oostenrijk hanteert een lijst van zware 180 beroepen, waarin een werknemer dagelijks 2.000 calorieën (mannen) of 1.400 calorieën verbruikt (vrouwen). Het label ‘zwaar werk’ geldt daarnaast voor verpleegkundigen en voor mensen die werken in ploegendienst, ’s nachts, in de hitte, of de kou. „Het gaat dus overwegend om lichamelijk zwaar werk”, constateert Joop de Beer van demografisch instituut NIDI, „en niet om stressvol werk”. Het is dus de vraag of de lijst in Nederland zonder debat zou worden overgenomen.

De Beer en zijn collega’s hebben ervoor gepleit mensen met een lage opleiding eerder met pensioen te laten gaan. Die leven 6 tot 7 jaar korter dan mensen met een hoge opleiding en genieten dus korter van hun pensioen. Daar kwam ook kritiek op, omdat leraren wel hoogopgeleid zijn maar ook een zwaar beroep hebben.

De Beer suggereert daarom de pensioenleeftijd voor iedereen hetzelfde te laten zijn, maar de pensioenleeftijd minder snel te laten stijgen. „Dat verzacht voor iedereen de pijn.”