Opinie

    • Marc Hijink

Vooral BN’ers zijn niet te vertrouwen

Vanaf deze week mengt de Nederlandse overheid zich actief in de strijd tegen nepnieuws. Een nieuwe bewustwordingscampagne loopt tot na de Europese verkiezingen en moet Nederland ‘kritisch en nieuwsgierig houden’ naar waar nieuws vandaan komt.

De slogan is raak: „Echt?”, vragen de mensen in het reclamespotje zich hardop af, zodra ze iets opzienbarends lezen. Vragen stellen, dat is altijd goed. Toch?

Doorwrochte desinformatie heeft in Nederland ‘nog niet zo veel invloed’, sust de overheid. Maar nepnieuws door oplichters is wel een levendige bedrijfstak. Het gaat om gekunstelde advertenties met bekende persoonlijkheden, die volgens een onzinbericht snel rijk werden via bitcoins. Klassieke clickbait, onuitroeibaar.

Eerst waren Elon Musk, Bill Gates en Jamie Oliver populair lokaas, nu moeten Bekende Nederlanders het ontgelden. Onze BN’ers zijn blijkbaar nog niet bekend genoeg bij Amerikaanse advertentienetwerken en sijpelen moeiteloos door de preventieve filters heen.

„De meest recente investering van Alexander Klöpping verbaast experts en maakt grote banken doodsbang”, staat er in een nieuwsachtig artikel met een NOS-logo.

Klöpping waarschuwde zijn Twitter-volgers dat op Instagram (eigendom van Facebook) zulke nepadvertenties met zijn naam en gezicht rouleren. Dat deed Ruud Feltkamp ook, voormalig soap-acteur en inmiddels ondernemer in de cryptohoek. Hij veranderde zijn Twitternaam voor de zekerheid in ‘Ruud ‘ik adverteer niet op Facebook’ Feltkamp’.

Humberto Tan, Twan Huys, de presentatoren van WNL en Victor Muller figureerden ongewild ook in nepadvertenties, net als John en Johnny de Mol. Facebook schrapte de eerste lichting advertenties, maar laat ze nu toch opnieuw door, berichtte Emerce deze week.

Hoe knullig ook, de nepadvertenties serveren precies de juiste cocktail aan verleidingen: we klikken graag op bekende gezichten, het nieuws kan ons niet spectaculair genoeg zijn en we willen zo snel mogelijk rijk worden.

Als je ziet hoe makkelijk zulke doorzichtige advertenties te verspreiden zijn, dan weet je meteen hoe onmogelijk het is om meer subtiele vormen van beïnvloeding automatisch te blokkeren, zonder een kritisch menselijk oog.

Facebook is niet het enige netwerk dat worstelt met nepadvertenties. Ook Google, dat binnenkort zijn nieuwe transparantierapport uitbrengt, moet alle zeilen bijzetten om ‘bad ads’ met vooral bitcoin-bullshit te weren.

Het blijft dweilen met de kraan open, omdat de kraan nu eenmaal wijdopen staat. Zowel Facebook als Google willen de drempel voor hun adverteerders niet te hoog opwerpen. Een al te strenge selectie aan de poort werpt zand in de soepel draaiende advertentiemotor die Facebook vorig jaar 55 miljard dollar opleverde en Google zo’n 137 miljard dollar.

Het kan dus geen kwaad de checklist ‘Is die informatie echt?’ nog eens na te lopen, die keurig waarschuwt voor deepfakes en profielen zonder vinkje. Maar de eerste les is: wantrouw alle BN’ers. Zeker als ze iets met bitcoins doen.

is redacteur technologie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.