Scepsis over klimaatverandering is zeldzaam geworden (en niet alleen in Amsterdam)

De Haagse Stemming

De klimaatmarcheerders staan niet alleen. Rob Jetten pleit voor drammen, Sybrand Buma voor basisbanen. En politiek leiders die aan hun profiel willen bouwen, doen dat het liefst in de luwte.

DE TWIJFEL VOORBIJ: Klimaatscepsis is de afgelopen tien jaar “spectaculair” afgenomen. Dat blijkt uit onderzoek van het nationale demografische onderzoeksbureau NIDI. Het aantal Nederlanders dat meent dat „verhalen over opwarming van de aarde overdreven zijn” is in tien jaar gehalveerd. Bijna 58 procent van de bevolking zegt juist grote zorgen te hebben over opwarming van de aarde. Ook dat is een forse stijging – 23 procentpunt meer dan tien jaar terug. Niet dat de klimaatsceptici zich gewonnen geven. Met een nieuwe stichting proberen zij het verzet juist verder aan te wakkeren.

De twijfel voorbij II: Zondag liet een deel van de groep burgers die wél bezorgd is, zich zien. In de stromende regen trok de klimaatmaars 40.000 demonstranten naar Amsterdam. Zoveel mensen bracht het klimaat in Nederland niet eerder op de been. De mars was dan wel een signaal aan de regering, zelf speelden de meelopende politici tussen de demonstranten even een bijrol. De linkse oppositie was ruim vertegenwoordigd, maar voerde niet het woord. Van de coalitiepartijen liet alleen D66-leider Rob Jetten zich zien.

DOOR HET MIDDEN: Veel tijd had Jetten niet, want D66 hield zondag ook een partijcongres in Zaandam (en dan bleek zijn zonneauto ook nog eens niet bestand tegen regen). “De tijd voor dromen is voorbij”, hield Jetten de leden voor. “Het is tijd om te drammen.” In zijn toespraak noemde hij zijn voorganger Alexander Pechtold weliswaar “mijn politieke held”, Jetten werkt duidelijk aan zijn eigen profiel: een groene drammer die voorsorteert op linkse samenwerking in de senaat.

Door het midden II: NRC-redacteur Lamyae Aharouay, die op het congres aanwezig was, zag: na alle aanvankelijke twijfel onder de leden kon Jetten in Zaandam op veel enthousiasme rekenen. Méér dan bijvoorbeeld minister Kajsa Ollongren, die net als collega Sigrid Kaag wordt getipt als uitdager van Jetten voor het partijleiderschap, maar haar woorden wisten minder te beklijven dan die van Jetten. Ollongren deed een ongebruikelijke oproep aan het Britse parlement om tóch bij de Europese Unie te blijven.

CAMPAGNEKOORTS: Je hoefde niet in Amsterdam of Zaandam te zijn om politieke kopstukken tegen te komen: ze struinden de afgelopen dagen het hele land af. Al benadrukt elke politiek leider dat het écht om de provincie gaat, ze hebben allemaal ondertussen andere prioriteiten. Ze praten liever over de doorslaggevende rol die ze hopen te spelen in de Eerste Kamer (GroenLinks, FvD) of over het wegsturen van het kabinet (PVV). En het draait al even vaak om leiderschap. Vooral Jetten, Lodewijk Asscher (PvdA) en Sybrand Buma (CDA) is er veel aan gelegen om hun eigen positie veilig te stellen. En dat doen de drie kwetsbare leiders, opmerkelijk genoeg, vaak opvallend ver weg van de kiezer.

BUMABANEN: Sybrand Buma kwam afgelopen weekend met een voorstel voor basisbanen. De CDA-leider wil langdurig werklozen aan het werk zetten voor zo’n twintig uur in de week, tegen een speciaal tarief: beter betaald dan een bijstandsuitkering, maar onder het minimumloon. Nee, het is écht geen Melkertbaan in een nieuw jasje, bezwoer hij in het AD en bij Buitenhof. Zijn plan is soberder: alles is beter dan werkloos thuis zitten. “De bijstand is een gevangenis”, aldus Buma. “Kom maar op met die oud-linkse kritiek.” Binnen de coalitie klinkt scepsis. D66 wil niet dat bedrijven Buma’s plan misbruiken om goedkope arbeidskrachten te zoeken.

WAT WIJ KIJKEN EN LUISTEREN: In het RTL-debat over Nederlandse tradities kwamen ze niet aan bod, maar in de nieuwste aflevering van NRC-podcast Haagse Zaken hoor je wél alles over de planbureaus en hun unieke rol in ons politieke bestel. Luister de aflevering hier, en leer waarom de planbureaus en politiek elkaar soms moeilijk verdragen en wie nu precies in de fout ging rond de berekeningen van de energierekening. Hint: níet de planbureaus. Vanavond nodigt de NOS twaalf provinciale lijsttrekkers uit voor een debat (vanaf 20:56 op NPO2, meldt de NOS uiterst nauwkeurig). Zou het nu dan eindelijk eens over de provincie gaan?

QUOTE VAN DE DAG:

“Als je een voorbehoud maakt en je maakt in de praktijk gebruik van dat recht, dan wordt dat je niet in dank afgenomen. Elke fractievoorzitter, elke partij, wil graag dat je met één stem naar buiten treedt.”

Henriëtte Prast legt in Buitenhof uit waarom ze is overgestapt van D66 naar de Partij voor de Dieren.