‘Heerlen kreeg een mes in de rug gestoken’

Burgemeestersaffaire De burgemeester met verlof die solliciteert ‘bij de buren’. De gemeenteraad vindt het raar dat gouverneur Bovens die sollicitatie serieus nam.

Commissaris van de koning Theo Bovens, in 2012.
Commissaris van de koning Theo Bovens, in 2012. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Een burgemeester hoort niet ‘omlaag te solliciteren’. En al zeker niet tijdens een langdurig ziekteverlof, zo vindt een meerderheid van de gemeenteraad van Heerlen. Hun burgemeester Ralf Krewinkel (PvdA) deed allebei.

Hij ging vorig jaar februari met verlof omdat zijn enige kind acute leukemie had gekregen. Ondertussen solliciteerde Krewinkel naar het burgemeesterschap van Kerkrade, waar hij geboren en getogen is. Op de lijst van de vertrouwenscommissie eindigde hij op plek twee, zo lekte uit toen een verslaggever van De Limburger op de gang via een geluidsinstallatie het verloop van een besloten vergadering kon volgen.

Krewinkel trok zich kort daarna terug. Jan Horssels, fractievoorzitter van Partij Hoensbroeks Belang: „Uit menselijk oogpunt hebben we Krewinkel na de ziekte van zijn zoon de tijd gegeven. Maar als je zolang respijt krijgt, solliciteer je niet elders.”

Scherpe kritiek is er ook op gouverneur (commissaris van de koning) Theo Bovens (CDA). Hij had de „politieke en bestuurlijke sensitiviteit” moeten hebben om de sollicitatie van Krewinkel niet door te sturen naar de Kerkraadse vertrouwenscommissie. „Het gedrag van de gouverneur heeft de schijn van het steken van een mes in de rug van onze stad”, vindt CDA-fractievoorzitter Marco Peters.

Wrevel

De gebruikelijke wrevel tussen buurgemeenten kent in dit geval extra dimensies. Heerlen telt bijna 87.000 inwoners, Kerkrade heeft er bijna 46.000. Beide gemeenten maken deel uit van de tot Parkstad omgedoopte regio Oostelijke Mijnstreek. Volgens sommigen is de streek, een stedelijke agglomeratie met rond de 250.000 inwoners en veel sociale problemen, rijp voor een gemeentelijke herindeling. Maar veel inwoners verzetten zich daar heftig tegen.

De Heerlense gemeenteraad had maandagavond graag tekst en uitleg gekregen van Bovens. Maar die liet per brief weten dat hij niet op de uitnodiging kon ingaan. Met elke verdere toelichting zou hij volgens hem de vertrouwelijkheid van de selectieprocedure voor een nieuwe burgemeester in Kerkrade schenden.

Bovens zegt wat betreft burgemeestersbenoemingen alleen verantwoording te hoeven afleggen aan de minister van Binnenlandse Zaken. SP-fractievoorzitter Ron Meyer was niet onder indruk, zo liet hij weten, omdat Bovens „wel uitgebreid interviews gaf aan De Limburger en de regionale omroep L1. Als je dat daar kunt, kun je ook hier antwoord geven op eenvoudige vragen.”

Een meerderheid van de gemeenteraad (twintig voor, veertien tegen) steunde maandagavond een motie waarin werd gesteld „dat het belang van Heerlen is geschaad”. Alleen met „diepgaand overleg’’ met Bovens kan het vertrouwen worden hersteld. Pas daarna kan de procedure voor het zoeken naar een nieuwe burgemeester worden gestart.

Meyer haalde al eerder fel uit naar Bovens. Die noemde Krewinkels terugtreden op Twitter „een persoonlijk drama”. Dat was volgens hem „een rechtstreeks en triest gevolg van het bekend raken van zijn kandidatuur in Kerkrade. Dit had nooit mogen gebeuren!” Meyer twitterde daarop: „Zien we hier een pyromaan die klaagt dat de aansteker gevonden is?”

Meyer is behalve fractievoorzitter van de SP in de gemeenteraad ook landelijk voorzitter van die partij. Dat werd hij toen Emile Roemer nog SPfractievoorzitter in de Tweede Kamer was. Inmiddels is Roemer waarnemend burgemeester van Heerlen. Met zijn optreden oogst hij alom lof ook bij volksvertegenwoordigers met een andere politieke kleur. Dat roept de vraag op of hij niet volwaardig burgemeester van Heerlen kan worden. Zelf laat hij zich daar niet over uit. Roemer is de allereerste burgemeester in Nederland van SP-huize ooit.