Recensie

Groots en overrompelend ‘Brave new world 2.0’ stelt prikkelende vragen over de toekomstige mens

Theater Brave new world 2.0 van het Noord Nederlands Toneel schetst een toekomst waarin algoritmes ons leven bepalen en robots levensecht zijn. De vragen over ons leven met nieuwe technieken creëren een van de meest intrigerende theatervoorstellingen van dit seizoen.

Brave new world 2.0, van NITE (Noord Nederlands Toneel / Club Guy & Roni / Asko|Schönberg / Slagwerk Den Haag).
Brave new world 2.0, van NITE (Noord Nederlands Toneel / Club Guy & Roni / Asko|Schönberg / Slagwerk Den Haag). Foto Lex Vasseur

In het futuristische universum van Brave new world 2.0 is iedereen hypergelukkig. Oké – als je het de burgers zelf vraagt, zeggen ze iets anders, maar computers hebben berekend dat alles tiptop in orde is. Dit is de ideale wereld. Data bepalen je levenspad, want algoritmes weten precies waar je het beste tot je recht komt. Zo werd Troy (Bram van der Heijden) de CEO van Humanite, een megabedrijf dat androids maakt en ontzettend machtig is. Alex (Bien de Moor) en Kris (Julia Akkermans) kregen er een baan. Dag in dag uit doen zij precies, wat ‘het systeem’ van hen vraagt. Tot het begint te knagen, die perfecte wereld waar zelfs de feestjes georkestreerd lijken.

Toneelauteur Rik van den Bos schreef een rijke tekst, als eigentijds vervolg op de beroemde sciencefictionroman (1932) van Aldous Huxley. Het plot focust op drie personages, die hun weg zoeken in een benauwende toekomst. Wereldwijd hebben CEO’s de touwtjes in handen, robots zijn levensecht en mensen worden ‘op kweek’ geboren. Buiten de muren van deze georganiseerde maatschappij leven de verschoppelingen, de mensen die niet mee konden komen of zich niet wilden conformeren, in chaos.

Programmeur Kris wil uit het systeem breken, maar heeft tegelijk een grote fascinatie voor de androids die – anders dan mensen – nooit in verval raken. Collega Alex houdt krampachtig vast aan haar werk, tot ze gevoelens krijgt voor Evelyn (Angela Herenda) en haar rationalisme langzaam naar de achtergrond verdwijnt. Ook Troy probeert zich aan zijn opgelegde rol te ontworstelen. Ze twijfelen en nemen radicale beslissingen. Ondertussen probeert de maatschappij hen, met wisselend succes, terug te dwingen in vertrouwde patronen.

Regisseur Guy Weizman spint deze verhaallijnen uit in groots opgezette scènes, waarbij zo’n twintig man op het toneel staan. Het is een visueel overrompelende ervaring met indrukwekkende choreografieën (Roni Haver) en een mooie soundtrack, live uitgevoerd door muzikanten van Asko|Schönberg en Slagwerk Den Haag.

Lees ook: Interview met toneelschrijver Rik van den Bos

Brave new world 2.0 roept grote vragen op over (mede)menselijkheid. Hoe reageren we op de razendsnelle technologische ontwikkelingen en hoe beïnvloedt dit onze relatie met de ander? De voorstelling raakt aan de omgang met rampen aan onze grenzen, aan contact dat oppervlakkiger wordt door digitale middelen, aan algoritmes die ons gedrag steeds beter kunnen voorspellen. Techniek brengt dichtbij, maar schept ook afstand. Wie neemt er nog verantwoordelijkheid in een overgeorganiseerde wereld? De prikkelende inhoud, gecombineerd met het topensemble, maakt Brave new world 2.0 tot één van de meest intrigerende voorstellingen van dit theaterseizoen.