Kalm, sterk en statig: iedereen is gecharmeerd van Virgil van Dijk

Virgil van Dijk Engeland ligt aan zijn voeten. De aanvoerder van het Nederlands elftal is bij zijn club Liverpool uitgegroeid tot een toonaangevende speler in de Premier League.

Virgil van Dijk met Liverpool in actie tegen Burnley.
Virgil van Dijk met Liverpool in actie tegen Burnley. Foto PETER POWELL/EPA

Ashley Barnes sjokt met gebogen hoofd over het veld van Anfield als supporters op de Kop-tribune een loflied over zijn kwelgeest aanheffen. De laatbloeier van Burnley hoopte door een goede prestatie tegen Liverpool in beeld te komen bij het Engelse elftal. Als hij voor de tiende of elfde keer wordt afgetroefd, berust de aanvaller in zijn lot. Virgil van Dijk degradeert hem tot een gewone sterveling.

He’s our centre-half, he’s our number four”, galmt van de tribunes. Trager dan normaal, bijna sacraal. „Watch him defend and we watch him score.” Wat enkele maanden geleden begon als een variant op ‘Dirty Old Town’ van The Pogues, heeft die typische sound van Merseyside gekregen. „He can pass the ball, calm as you like. He’s Virgil van Dijk. He’s Virgil van Dijk.” De bewondering voor de voetballer blijkt uit elk woord.

Barnes, bij inspanning getekend als een mijnwerker, had geen geheugensteuntje nodig. Pijn deed het hem evenmin. De speler uit Bath gaf voor het duel toe met verbazing te kijken naar de Nederlander. „Soms oogt hij verveeld, omdat het hem allemaal zo gemakkelijk afgaat, zelfs op dit niveau”, vertelde hij. „Op dit moment is er op de planeet geen betere verdediger te vinden dan Van Dijk.”

Lees ook: Waarom Liverpool 84,5 miljoen voor Virgil van Dijk betaalde

De waardering voor de aanvoerder van Oranje neemt zichtbaar een vlucht. Bij de ingang van de fanshop groet een kartonnen uitsnede van de Brabander de bezoekers. Met een glimlach prijst hij een computerspel aan. De houder onder zijn hand is leeg. Als Van Dijk het zegt, zo lijkt het, moet het product haast wel goed zijn. Shirts met zijn naam hangen overal. Mohamed Salah brengt jonge fans nog meer in vervoering, maar ‘Virgil’ achterhaalt hem snel.

Het is hard gegaan met de 27-jarige oud-speler van FC Groningen die via Celtic (2013-2015) en Southampton (2015-2017) terechtkwam bij Liverpool, waar hij in januari 2018 debuteerde en inmiddels een bepalende speler is geworden.

Voetballer van het jaar?

In sportief opzicht behoort hij al tot de toplaag van de Premier League. Als de inschattingen van de wedkantoren kloppen, dan wordt Van Dijk verkozen tot Voetballer van het Jaar. John Terry was in 2005 de laatste verdediger die deze eer te beurt viel. Sinds zijn overstap van Southampton voor 84,5 miljoen euro is de defensie van Liverpool veranderd in een fort met slechts een half tegendoelpunt per competitieduel. Cijfers die passen bij een almaar groeiende hype.

De waardering voor Virgil van Dijk (links), hier strijdend om de bal met Chris Wood van Burnley, neemt een vlucht in Engeland. Foto Jason Cairnduff/Reuters

Martin Keown zette de gekte over Van Dijk op een druilerige vrijdagavond in gang. Op 5 januari 2018 zat de voormalige houwdegen van Arsenal als co-commentator op Anfield bij het FA Cup-duel tussen Liverpool en Everton. De Engelsman, een liefhebber van ronkende uitspraken, betitelde de debutant als een Rolls-Royce, het summum van klasse en esthetiek. Toen Van Dijk in blessuretijd raak kopte, beklijfde de vergelijking.

Britten hebben de neiging om alles van eigen bodem met veel lyriek op te blazen tot bovenmenselijke proporties. Zich verliezen in soms absurde vergelijkingen geldt als een nationale hobby. Vooral de Premier League, steevast betiteld als de ‘grootste show op aarde’, leent zich daar uitstekend voor. Elke nieuweling, hoe obscuur ook, geldt als een ‘ster’, totdat het tegendeel niet langer te ontkennen valt.

Lees ook: Succes, magie en tragiek in Liverpool

Bij Van Dijk krijgt sarcasme (nog) geen kans om toe te slaan. Iedereen is gecharmeerd van de lange Nederlander. Misschien nog indrukwekkender dan zijn kwaliteiten op het veld is zijn charisma. Het fenomeen doet enigszins denken aan de status van Ruud Gullit in Italië in de jaren tachtig.

Waar de extraverte Gullit gemaakt leek voor Italië, voldoet Van Dijk in Engeland aan de voorwaarden om (bijna) heilig te worden verklaard. Kalm, sterk, onberispelijk en, zoals The New Statesman, hem omschreef „statig”. In de rijke historie van Liverpool paste alleen Alan Hansen in dit profiel. Ex-aanvoerder Graeme Souness zag nooit een betere en meer gracieuze verdediger dan de Schot, totdat hij Van Dijk zag: „Hij heeft alles wat Alan ook had.”

Virgil van Dijk op Anfield in duel met Ashley Barnes van Burnley. Foto PETER POWELL/EPA

Souness geldt als de botte bijl onder de analisten. Het geeft een compliment uit de mond van de drievoudig winnaar van de Europa Cup I extra gewicht. Van Troy Deeney kan hetzelfde worden gezegd. De captain van Watford staat bekend als een straatvechter met een tong van ijzerdraad. Zeven jaar geleden verdween hij tien maanden achter de tralies voor zware mishandeling van een groep studenten.

Te groot, te sterk, te snel

Uitgerekend deze menselijke sloophamer bewierookte Van Dijk. „Ik haat hem, haat het om tegen hem te spelen. Hij is te groot, te sterk, te snel, te goed aan de bal, houdt van een robbertje vechten en heeft een goede kop. Hij is zo’n figuur dat parfum op z’n shirt spuit, zodat hij ook nog heerlijk ruikt. Als hij je voorbij spurt, denk je: ik kan je niet bijhouden, maar…”

Tijdens het duel met Burnley probeert The Liverpool met een artikel over Rio Ferdinand een oorlogje op sociale media los te maken. De ex-verdediger van Manchester United weigert op televisie mee te gaan in de Van Dijk-mania. „Voor mij is Sergio Ramos nog altijd de beste verdediger ter wereld”, stelt hij. Het opzetje mislukt. In de oceaan van lof vormt de kleine stekel van Ferdinand slechts een druppel.

Als het laatste fluitsignaal klinkt – Liverpool wint met 4-2 en komt weer op een punt van koploper Manchester City – blijkt hoe groot de status van Van Dijk in Engeland inmiddels echt is. Ashley Barnes, kort voor het einde gewisseld, komt speciaal naar hem toe om hem te omhelzen. Hij is niet enige. Alsof The Dutch Colossus geen handen schudt met collega’s, maar zich op een fandag bevindt. Ze willen hem allemaal even aanraken. Toch gaat niet iedereen mee in de hype.

„Zolang hij ons niet naar een titel leidt, is hij voor mij geen legend zoals Alan Hansen of Kevin Keegan”, stelt Deb (68), die alleen haar voornaam wil noemen, voor de ingang van The Albert, een kroeg pal naast Anfield. Lang houdt de nuchterheid geen stand. „Maar Virgil is wel met afstand de beste verdediger op aarde.”