Het woord ‘provincie’ viel twee keer in het tv-debat

Het RTL-verkiezingsdebat ging voornamelijk over landelijke thema’s. Hielden de fractievoorzitters zich aan de feiten? En Rob Jetten weet nog niet of hij lijsttrekker voor D66 wil worden.

DE NABESCHOUWING: Een debat zonder grote uitglijders, waarin vooral werd gekibbeld over landelijke thema’s. Het eerste televisiedebat in aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen zit er op. Bij RTL kwam de provincie nauwelijks aan bod - het woord ‘provincie’ viel welgeteld twee keer. Wel was er aandacht voor migratie en Zwarte Piet. Tot ergernis van sommige verslaggevers (“Zijn de open grenzen tussen de provincies het probleem?”) en politici: Lodewijk Asscher weigerde zich uit te spreken over de stellingen over Zwarte Piet en vuurwerk. Dijkhoff werd het favoriete mikpunt van de avond - Geert Wilders, Lodewijk Asscher én Lilian Marijnissen daagden hem uit voor een één op één debat. De VVD-fractievoorzitter bleef ontspannen, en sloot de avond af door Rob Jetten het laatste woord te geven. Een ”liefdesverklaring”, volgens GroenLinks, die het fragment razendsnel op de muziek van Titanic zette.

De nabeschouwing II: Politici mogen elkaar graag om de oren slaan met uit het hoofd geleerde feiten. Een klassieke truc van Baudet: hij vraagt zijn opponent of hij zijn aantallen wel kent. Deze keer was Dijkhoff het slachtoffer. Wist hij hoeveel kolencentrales China bijbouwt? Dijkhoff moest het antwoord schuldig blijven, maar ook Baudet had het niet helemaal bij het rechte eind, blijkt uit een factcheck van NRC: China bouwt honderden kolencentrales, maar niet zoveel als de 700 die Baudet beweerde. Ook andere politici gingen de mist in. Zo zei Jesse Klaver dat je bijna 5.000 euro per maand moet verdienen om een huis te kunnen huren. Onwaar. Baudet had wel een punt toen hij sprak over een immigratierecord onder Rutte, en Asscher had gelijk toen hij zei dat de VVD de winstbelasting met 4 miljard verlaagt. Lees hier alle factchecks terug.

LIJSTTREKKER JETTEN: Voor Rob Jetten was het zijn eerste tv-debat als leider van D66: een belangrijk moment om zich te bewijzen binnen de partij. Maar ook voor Jetten zelf, want hij zegt nog helemaal niet te weten of hij wel partijleider wil blijven, blijkt uit de podcast Betrouwbare Bronnen. ”Ik heb er echt plezier in gekregen”, benadrukt Jetten. “Ik ga nu voor het eerst een periode in met al die tv-debatten, een hele heftige campagne, en ik moet voor mezelf bepalen: past dit echt bij mij? En wil de partij mij ook in die rol?” Na de Provinciale Statenverkiezingen en de Europese verkiezingen maakt hij de balans op, zegt hij.

BEDREIGINGEN: Denk zou even hebben overwogen om een eigen publieke omroep op te zetten, maar dat ging niet door. Het blijft bij filmpjes op Facebook. Dat is niet zo onschuldig als het klinkt, blijkt uit een rondgang van NRC langs de doelwitten van die filmpjes. Vooral parlementariërs met een Turkse achtergrond worden bedreigd door de achterban van Denk. GroenLinks-Kamerlid Zihni Özdil werd in een filmpje neergezet als “hypocriet”, dat in sommige islamitische kringen wordt geïnterpreteerd als afvallige. Ook Dilan Yesilgöz-Zegerius (VVD), Sadet Karabulut (SP) en Nevin Özütok (GroenLinks) waren doelwit van Denk en kregen bedreigingen. Yesilgöz mijdt bepaalde wijken en gaat niet meer naar Turkije. De filmpjes hebben ook hun weerslag op het debat in Den Haag, merken ervaren Kamerleden. Andere partijen gaan verder dan voordat Denk filmpjes maakte. Ook zij schuwen persoonlijke aanvallen op social media niet meer.

HEMWEGCENTRALE DICHT: “Het doel is om het doel te halen”, zei premier Rutte over de uitspraak van de rechter, die de staat verplichtte maatregelen te nemen om in 2020 de CO2-uitstoot met 25 procent te hebben teruggedrongen. De eerste - voor de hand liggende - stap wordt vandaag aangekondigd, achterhaalde RTL Nieuws: de Hemwegcentrale gaat dicht. Dat is nog niet genoeg. In totaal moet de CO2-uitstoot nog met 9 miljoen ton worden verminderd, de sluiting van de Hemwegcentrale bespaart 2 à 3 miljoen ton. Over de rest van de besparing is volgens Haagse bronnen van NRC nog geen besluit genomen. Nog meer kolencentrales sluiten, de maximumsnelheid op snelwegen omlaag: alles ligt nog op tafel.

STOLPNIEUWTJES: Elze Boshart, één van de oprichters van de Partij voor de Dieren, wordt waarschijnlijk voorzitter van die partij. Ze is door het bestuur voorgedragen, op 31 maart stemmen de leden. Rob Huyser, topambtenaar bij het ministerie van Infrastructuur, stapt over naar het ministerie van Justitie. Huyser was verantwoordelijk voor de luchtvaart en speelde een sleutelrol bij belangrijke dossiers zoals Air France-KLM, de uitbreiding van Schiphol en Lelystad Airport. Sommige van die dossiers zitten muurvast - in het FD werd dat onlangs ook toegeschreven aan de ‘starheid’ van Huyser. Mark Frequin, directeur-generaal Mobiliteit bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat stapt per september op. Hij wordt gedetacheerd bij de Algemene Bestuursdienst van het Rijk. Frequin werkt al decennia lang bij de overheid op wisselende ministeries.

QUOTE VAN DE DAG:

“Politiek is niet leuk. De mensen in het land verwachten dat ook niet. Die verwachten gewoon een serieuze discussie over serieuze problemen.”

VVD’er Frits Bolkestein snapt niet dat zijn partij de jaarvergadering een ‘festival’ noemt.