Bach met een jazzbeat: pianist Loussier overleden

Jacques Loussier (1934-2019), pianist en componist Loussier combineerde klassiek repertoire met jazz-improvisaties. Hij componeerde voor films en tv en hielp Pink Floyd bij de opnames van The Wall.

Pianist Jacques Loussier (1934-2019)
Pianist Jacques Loussier (1934-2019) Foto Kippa

Met zijn Play Bach Trio trad pianist Jacques Loussier op over de hele wereld. Het trio voorzag composities van J.S. Bach van een swingritme en voegde jazzy pianoloopjes toe aan de hoofdmelodieën. Het was voor recensenten daarom niet makkelijk om zijn werk te categoriseren: is het jazz of klassiek?

De speelstijl van Loussier leverde hem kritiek op van twee kanten: jazzliefhebbers vonden dat hij jazz als gimmick gebruikte. En klassieke recensenten beschuldigden hem ook van heiligschennis: aan Bach kom je niet.

Loussier overleed op dinsdag 5 maart in zijn woonplaats Blois. Hij werd 84 jaar. De Britse krant The Guardian schrijft dat Loussier als kind al improviseerde op Bach en al op zijn zestiende in cafés bijkluste als jazz-pianist. Een van de stukken die Loussier bewerkte was Bachs Toccata en Fuga in d-mineur.

Toenmalig NRC-recensent Frans van Leeuwen karakteriseerde zijn muziek als ‘getruct’ en ‘voorspelbaar’. Loussier weersprak dat laatste kritiekpunt ooit door erop te wijzen dat Bach zelf ook improviseerde en varieerde.

Naast het spelen van zijn karakteristieke cross-over van jazz en klassiek, schreef Loussier ook filmmuziek. Zijn bekendste werk is de orkestrale soundtrack voor Brits-Amerikaanse oorlogsfilm Dark of the Sun (1968). Regisseur Quentin Tarantino gebruikte het hoofdthema van de soundtrack in zijn film Inglourious Basterds uit 2009.

In de jaren zeventig stopte hij tijdelijk met optreden in een trio. Hij bouwde zijn eigen muziekstudio in een château in Zuid-Frankrijk en ging zich richten op het componeren van muziek voor film en televisie. Andere artiesten maakten ook gebruik van Loussiers studio. Zo nam Pink Floyd er een deel van hun legendarische album The Wall op.

Verjazzen

In 1985, ter ere van het 300-jarig jubileum van de sterfdag van Bach, pakte Loussier zijn oude improvisatiestijl weer op. Met een nieuw trio verjazzde hij naast Bach ook werken van onder andere Satie, Vivaldi en Chopin en trad op met jazz-zanger Bobby McFerrin. Hij klaagde rapper Eminem aan voor tien miljoen dollar wegens het ongeoorloofd kopiëren van een melodie uit zijn compositie Pulsion. De pianist en de rapper losten hun conflict uiteindelijk op met een schikking.

In 2011 stopte Loussier met optreden, nadat hij op het podium was getroffen door een beroerte. Loussier was getrouwd en de vader van vijf kinderen.

    • Christian Sier