Strijd om beeldvorming CO2-heffing gaat nieuwe fase in

Klimaat Industriële bedrijven vrezen dat een CO2 -heffing tot hoge kosten en banenverlies leidt. Na de top mengen nu ook werknemers zich in het debat.

Illustratie Studio NRC

„Waarom én onze banen op de tocht zetten én het klimaat niet helpen met een klimaatbelasting?” Op de dag dat de leiders van de grootste partijen debatteerden over de komende Provinciale Statenverkiezingen richtte de industrie zich tot de politiek. Met een groot opiniestuk in de Volkskrant van de ondernemingsraden van zeventien bedrijven is de strijd om de beeldvorming rond klimaatmaatregelen een nieuwe fase ingegaan. Was het eerst de top van de industrie die onder aanvoering van directeur van Tata Steel Nederland Theo Henrar de aanval inzette op invoering van een CO2 -heffing voor bedrijven, nu roeren ook werknemers zich.

Boete

In het in december gesloten klimaatakkoord is een CO2-boete voor vervuilende bedrijven opgenomen. Voor verschillende politici gaat die niet ver genoeg. Zo diende GroenLinks-leider Jesse Klaver onlangs een initiatiefwet in voor een CO2-belasting. Die moet van 25 euro per ton CO2 in 2020 geleidelijk naar 200 euro per ton CO2 in 2050. Lodewijk Asscher (PvdA) werkt aan een soortgelijk voorstel en ook verschillende economen pleiten voor belasting voor de industrie.

„Wat de heer Klaver vergeet te vermelden, is dat een dergelijke heffing geen enkele klimaatwinst oplevert, maar wel duizenden banen op de tocht zet”, stelde Henrar eind januari in een opiniestuk in NRC.

Lees hier het opiniestuk van Henrar: Nationale CO2-heffing levert nul klimaatwinst op

Die kaart spelen nu ook de werknemers van onder meer Shell, Tata Steel, ExxonMobil en BP. „Natuurlijk maken wij ons als ondernemingsraden zorgen over voorstellen voor CO2-belastingen op de industrie als geen enkel ander Europees land die overweegt, laat staan heeft.” De bedrijven belanden „in het slechtste geval” in de rode cijfers. Dan „verdwijnen onze banen” en „ importeren we straks staal, benzine of chemie uit landen die minder ambitieus zijn met maatregelen op het gebied van klimaat en broeikasgasemissiereductie.” Met daarbij de waarschuwing: „U mag één keer raden of dat beter zal zijn voor het klimaat.”

Banen of klimaat?

Ze spreken daarmee de politici aan die campagne voeren voor de Provinciale Staten. De bedrijven willen voorkomen dat die zich „laten leiden door de waan van de dag” en proberen politici voor de keuze te zetten: kies je voor banen of klimaat?

Natuurlijk, zegt Tom de Smit, OR-voorzitter bij kunstmestfabrikant Yara Sluiskil, is de industrie ook verantwoordelijk voor CO2-emissie. „We investeren veel in technieken voor reductie. Je kunt niet van bedrijven vragen te verduurzamen en ze ook treffen met CO2-belastingen.”

Directeur Rob van Tilburg van milieuorganisatie Natuur & Milieu baalt van de „eenzijdige” suggestie dat een CO2 -heffing ten koste gaat van werkgelegenheid. „Als je een deel van de opbrengsten gebruikt om het gebruik van schonere technologie te stimuleren, hoeft zo’n belasting niet ten koste te gaan van de concurrentiepositie. Dan sluis je een deel van de beprijzing weer terug naar de industrie.”

Ook De Nederlandsche Bank toonde zich vorig jaar voorstander van een dergelijke optie. Van een belasting van 50 euro per ton CO2 moet dan een deel via subsidies terug naar de industrie.

Lees ook: Centrale bankiers mengen zich nu ook in klimaatdebat