‘Nederland haalt Europese richtlijn waterkwaliteit voor 2027 niet’

Volgens Natuur en Milieu is de aandacht voor waterbeheersing ten koste gegaan van het monitoren van de waterkwaliteit.

Vervuiling uit bijvoorbeeld weilanden wordt verspreid door kleinere wateren zoals sloten.
Vervuiling uit bijvoorbeeld weilanden wordt verspreid door kleinere wateren zoals sloten. Foto Getty Images

De kwaliteit van het Nederlandse oppervlaktewater is nog steeds onvoldoende. Daarvoor waarschuwt Stichting Natuur en Milieu donderdag. Het toezicht schiet tekort, en Nederland zal de voor 2027 gestelde Europese richtlijnen voor waterkwaliteit mogelijk niet halen. Omdat van een groot deel van de wateren bovendien niet bekend is hoe ernstig de vervuiling is, kan de vervuiling “ongeremd blijven plaatsvinden”, schrijft de milieuorganisatie in het rapport Waterkwaliteit en Biodiversiteit.

Volgens de recentste cijfers van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) voldeed in 2016 99 procent van de wateren niet aan de Europese kwaliteitseisen. Er is sindsdien weinig veranderd, volgens Natuur en Milieu. “Met name de ecologische waterkwaliteit scoort een dikke onvoldoende”, schrijft Natuur en Milieu in zijn rapport. Kleine wateren zoals sloten, beken en kleine plassen worden vaak niet gemonitord, en waar dat wel gebeurt blijkt de kwaliteit veelal slecht.

Een meerderheid van de respondenten in het rapport van Natuur en Milieu, zoals ministeries, instituten en waterschappen, vermoedt dat Nederland met de huidige aanpak de Europese kaderrichtlijn Water (KRW) voor 2027 niet gaat halen. Dit komt onder meer doordat de aandacht voor waterbeheersing, zoals het voorkomen van overstromingen, de afgelopen jaren ten koste is gegaan van de aandacht voor waterkwaliteit, aldus een woordvoerder. “Dat terwijl we al sinds 2000 weten dat deze deadline eraan komt”. Nederland riskeert een boete als de Europese richtlijnen niet gehaald worden.

“Niet best gesteld”

Overige wateren, zoals sloten, beken, grachten en kleine plassen, vallen niet onder de KRW en worden niet verplicht gemonitord en gerapporteerd door de waterschappen, terwijl ze vaak wel vervuild zijn. De KRW heeft als doel de kwaliteit van oppervlakte- en grondwater in Europa te waarborgen.

Met de kwaliteit van die overige wateren zou “het niet best gesteld” zijn, aldus de milieuorganisatie. De overige wateren verspreiden vermoedelijk veel vervuiling naar de andere, grotere wateren, die wel onder de KRW vallen. Grote bronnen van vervuiling zijn onder meer mest en bestrijdingsmiddelen uit de landbouw en riooloverstort.

Omdat sommige waterschappen wel meten, andere weer niet en data over de kwaliteit niet publiek beschikbaar zijn, ontbreekt dus een totaalbeeld. “Nederland moet ook van de kleinere wateren structureel de kwaliteit in kaart brengen en de ontwikkeling van de vervuiling gaan monitoren”, aldus de woordvoerder.

Europa wordt steeds schoner. Ze zijn niet altijd even populair, maar ze werken wel, al die milieuregels.