Ministerie van Financiën orkestreerde aanpak BKR

Kredietregistratie Het BKR kreeg inzage in de antwoorden van de minister van Financiën aan de Tweede Kamer, blijkt uit onderzoek van NRC.

Het ministerie van Financiën hield het Bureau Kredietregistratie (BKR) in 2017 de hand boven het hoofd, terwijl het in strijd met de wet handelde. Om te voorkomen dat de Tweede Kamer zou ingrijpen, formuleerde de voormalige minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) in antwoord op kritische Kamervragen een „scherp” oordeel over het registratiebureau. De beantwoording van die vragen over het BKR – waar 10,6 miljoen Nederlanders in het kredietregister staan – werd echter nauw afgestemd met het BKR zelf.

De onafhankelijke stichting uit Tiel, in 1965 opgericht door de financiële sector, kreeg meerdere conceptversies van Dijsselbloems antwoorden toegestuurd. Bovendien werd over de maatregelen die Dijsselbloem van BKR zou eisen overlegd. Dat blijkt uit documenten die NRC bemachtigde na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. Een deel van de stukken gaf Financiën onlangs pas vrij, kort voordat de rechtszaak over geheimhouding van de documenten zou dienen.

Lees het hele onderzoek: Kamervragen? De antwoorden kwamen van het BKR

Terwijl Dijsselbloem in de beantwoording van de door de SP gestelde Kamervragen ferm overkomt, wordt BKR door het ministerie achter de schermen met fluwelen handschoenen aangepakt. „Graag horen wij hoe jullie tegen de beantwoording aankijken en of jullie tegemoet kunnen komen aan deze toezeggingen”, luidt het verzoek nadat het ministerie inziet dat – zoals NRC in 2017 na onderzoek constateerde – het BKR het eigen reglement zo heeft aangepast dat het in strijd met de wet is.

Financiën „wil voorkomen dat de roep om kredietregistratie in overheidshanden (of bij een andere partij) onder te brengen luider wordt”. Daarom kiest men mede „vanwege de media-aandacht” en „druk van de Kamer” voor de strategie om stevig over te komen en is „de beantwoording op punten wat scherp aangezet en [zijn] enkele toezeggingen gedaan”.

Omdat het BKR het ministerie souffleert bij de beantwoording, belandt ook een niet-onderbouwd BKR-spookbeeld in het antwoord. Zo schrijft Dijsselbloem over hoe kredietverstrekkers op grote schaal BKR-registraties verwijderen om vervolgens ‘schone’ leningen door te verkopen.

Onlangs raakte het ministerie van Financiën in opspraak vanwege de wijze waarop ze achter de schermen de reactie van De Nederlandsche Bank op de witwasaffaire bij ING orkestreerde. Richting de Kamer werd daar een vergelijkbaar toneelstuk opgevoerd.

In een reactie erkent Financiën dat het „niet gebruikelijk” is dat concept-antwoorden op Kamervragen met derden worden gedeeld. Omdat BKR een onafhankelijke organisatie is en de vragen de bedrijfsvoering van BKR aangingen, heeft men hierop een uitzondering gemaakt.

Met medewerking van Jorg Leijten