Florence Knoll bevrijdde kantoren na WO II van ouderwetse inrichting

Florence Knoll 1917-2019 Moderne kantoren verdienden een modern interieur, vond Florence Knoll. Ze beperkte zich daarbij niet tot het meubilair, maar stond op ‘total design’.

Florence Knoll in 1961.Foto Ray Fisher
Florence Knoll in 1961.Foto Ray Fisher

Florence Knoll, de interieurarchitecte die 25 januari op 101-jarige leeftijd overleed, bevrijdde de naoorlogse Amerikaanse kantoorwereld van de zware mahoniehouten bureaus, de rechthoekige vergadertafels en de donkere stoffen en kleuren.

Moderne kantoorgebouwen van glas en staal verdienen ook moderne interieurs, dicteerde Knoll. Voor bedrijven als CBS, General Motors en Seagram ontwierp ze lichte, spaarzaam gemeubileerde kantoren met ovale vergadertafels, zodat alle medewerkers elkaar bij discussies konden aankijken. Knoll beperkte zich daarbij niet tot de selectie van de meubels, maar bemoeide zich ook met de keuze van stoffen en tapijten, planten, briefpapier, advertentieconcepten enzovoorts. Total design, was haar motto.

Florence Schust (‘Shu’ voor intimi) was een bakkersdochter, die op haar twaalfde wees werd. Al jong toonde ze belangstelling voor architectuur. Op een academie bij Detroit kreeg ze les van de beroemde Finse architect Saarinen, die haar introduceerde bij zijn collega Mies von der Rohe. Na haar studie ging ze aan de slag bij het Amerikaanse bureau van de Bauhaus-architecten Walter Gropius en Marcel Breurer.

Tot ze kennismaakte met de kleine New Yorkse meubelfabrikant Hans Knoll, een Duitse immigrant. Schust overtuigde Knoll in 1943 dat ze zijn bedrijf met interieurarchitectuur groot zou kunnen maken, zeker als ze voor het ontwerp van de meubels een beroep zouden doen op de vele beroemde architecten uit haar netwerk.

Knoll en Schust trouwden met elkaar en samen maakten ze Knoll tot een groot meubelmerk met tal van latere designklassiekers als de Barcelona (ontworpen door Mies von der Rohe) en de Tulip chair (Saarinen).

Florence Knoll leidde de Planning Unit van het bedrijf, de afdeling die zich met interieur-architectuur bezighield. En toen haar echtgenoot in 1955 met zijn Porsche in Cuba verongelukte, werd ze ook algemeen directeur.

Onorthodox

Vaak is Knoll geprezen om haar onorthodoxe opvattingen. Ze gaf ontwerpers credits en betaalde hun royalty’s per verkocht meubel, destijds noviteiten. Voor ze zelf als ontwerper aan de slag ging, inventariseerde ze bij de toekomstige gebruikers van haar kantoren de noden en wensen. Gebruikelijk was destijds om de verzoeken van de opdrachtgever uit te voeren.

Als eerste vrouw drong Florence Knoll vaak door tot de boardrooms van grote bedrijven. Dikwijls gepubliceerd is een Mad Men-achtige foto uit de jaren vijftig waarop zij in een bestuurskamer aan het hoofd van een vergadertafel staat om een van haar ontwerpen te presenteren. Rond de tafel staan mannen in driedelige kostuums aandachtig te luisteren naar een ontwerpster die haar mannetje stond.