Er komt geen palmboom op Binnenhof

Binnenhof De Tweede Kamer maakt zich zorgen over de eigen verbouwing. Die dreigt duurder te worden én langer te gaan duren.

Het Binnenhof in aanloop naar de renovatie, die in september 2020 zou moeten beginnen.
Het Binnenhof in aanloop naar de renovatie, die in september 2020 zou moeten beginnen. Foto’s David van Dam, Jerry Lampen/ANP

„Sober en doelmatig.” Het zijn de toverwoorden die staatssecretaris Raymond Knops (Binnenlandse Zaken, CDA) en Tweede Kamerleden steeds gebruiken als het om de verbouwing van het Binnenhof gaat. Die zou in september 2020 moeten beginnen en gaat ruim vijf jaar duren.

In de Tweede Kamer groeien de zorgen dat het project vertraging oploopt en bovendien meer gaat kosten dan de 475 miljoen euro die is begroot. Zij hadden daarom donderdag in een debat veel kritische vragen aan Knops; die gaf de Kamer zélf de schuld omdat Kamerleden vlak voor de deadline nieuwe eisen stelden aan het ontwerp.

Voorlopige ontwerp

Het AD meldde onlangs dat er een overschrijding dreigt van ruim 70 miljoen euro. Het project zou zijn vertraagd omdat het voorlopige ontwerp, dat er al in september zou moeten zijn, pas later dit jaar komt. De gemeente Den Haag, die de vergunningverlener is, zegt nog geen enkele bouwaanvraag binnen te hebben gekregen. „Gaan we nog wel in 2020 verhuizen?”, vroeg PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen zich hardop af.

Volgens Knops komt het bedrag van 70 miljoen euro uit een intern stuk van de Tweede Kamer waarin extra kosten voor schilderwerk en nieuw tapijten staan vermeld. Het Rijksvastgoedbedrijf, dat de leiding heeft over de renovatie, is met de Tweede Kamer in gesprek over wie de extra kosten moet betalen, zei Knops tijdens het debat. Die kosten waren niet in het totale budget opgenomen omdat volgens hem bij de renovatie vooral naar strikt noodzakelijk onderhoud aan leidingen en installaties wordt gekeken.

Het Binnenhofcomplex vertoont grote gebreken: de brandweer heeft een aantal keer nadrukkelijk aangegeven dat gebouwen niet meer aan de voorschriften voldoen, er is houtrot gevonden en er zijn lekkende daken.

Lees ook over de verbouwplannen: Kamer akkoord met verbouwing in één keer

Knops erkende dat het budget van 475 miljoen overschreden kán worden, ook omdat de bouwkosten hoger kunnen uitvallen dan in 2015 was voorzien en omdat de Tweede Kamer sindsdien extra duurzaamheidseisen heeft gesteld. Getallen wilde Knops nog niet noemen, tot frustratie van de Kamerleden.

„We krijgen geen enkel fatsoenlijk antwoord”, brieste PVV’er Alexander Kops. Ook coalitiepartijen waren kritisch. „Ik moet concluderen dat we nu geen cijfers krijgen”, zei D66-Kamerlid Jessica van Eijs. „Krijgen we binnenkort een nieuw budget van de staatssecretaris?”, vroeg VVD’er Jan Middendorp zich af.

Altijd duurder

De Kamer wil er streng op toezien dat het project soepel verloopt. „Juist omdat overheidsprojecten eigenlijk altijd duurder worden, is het van belang dat dit goed gaat”, zo verwoordde SP-Kamerlid Sandra Beckerman het sentiment van alle Kamerleden.

Knops gaf ook toe dat de planning van de renovatie achterloopt op schema. De schuld daarvoor ligt volgens hem echter bij de Tweede Kamer zelf. Het bestuur liet vorig jaar zomer, vlak voordat het voorlopig ontwerp af moest zijn, weten „fundamentele bezwaren” te hebben tegen het ontwerp.

Een betrokkene bevestigt dat het bestuur van de Kamer op de rem trapte. Er waren zorgen dat architectenbureau OMA van Rem Koolhaas het gebouw van de Tweede Kamer te ingrijpend wilde renoveren. Juist om te voorkomen dat de kosten zouden oplopen en het „een prestigeproject” zou worden, heeft het Kamerbestuur ingegrepen, zegt de betrokkene.

Onderdeel van die te prestigieuze plannen zou een tropische kantoortuin met palmbomen zijn, schreef het AD deze week. Verschillende Kamerleden spraken de hoop uit dat dit soort „bizarre plannen” wordt tegengehouden. Knops kon ze op dat punt geruststellen. „Ik kom uit een dorp, ik ben niet van de megalomane projecten.”

De staatssecretaris beloofde de Kamer in het vervolg strak aan de planning vast te houden. Hij denkt dat de verbouwing nog steeds in september 2020 kan beginnen. „Er is geen plan B: we moeten het doen binnen de tijd en het budget”, aldus de staatssecretaris.