Jaap Stam: onervaren en toch gewild

Nieuwe trainer Feyenoord Huidig PEC Zwolle-trainer Jaap Stam (46) wordt de komende twee seizoenen coach van Feyenoord. Hij staat voor een lastige klus bij de club. „Jaap is tactisch zeer sterk.”

Jaap Stam, hier als coach van PEC Zwolle. „Jaap is echt leading in alles.”
Jaap Stam, hier als coach van PEC Zwolle. „Jaap is echt leading in alles.” Foto VI Images

In de door Martin van Geel opgestelde criteria in zijn zoektocht naar een nieuwe hoofdtrainer van Feyenoord stond „ervaring bovenaan”, zei de technisch directeur eind januari bij RTV Rijnmond, toen coach Giovanni van Bronckhorst had aangegeven na dit seizoen te vertrekken. Aan die voorwaarde – ruime ervaring op topniveau – voldoet Jaap Stam niet. Toch tekende hij voor twee seizoenen als coach van Feyenoord, zo werd woensdag definitief bekendgemaakt .

Het is opvallend en verrassend hoe Feyenoord van topkandidaat Dick Advocaat (71), die vanwege negativiteit rond zijn mogelijke aanstelling afhaakte, doorschakelde naar Stam (46). Zij zijn, gezien cv en achtergrond, onvergelijkbaar als trainer. Het roept de vraag op hoe vastomlijnd de profielschets was én of er wel verder is gekeken, bijvoorbeeld in het buitenland.

De aanstelling van Stam, 67-voudig international, komt niet helemaal uit het niets. Een lid van de Vrienden van Feyenoord, de invloedrijke en vermogende groep aandeelhouders, zei begin januari off the record tegen NRC al dat Stam een van zijn favoriete kandidaten was als opvolger van Van Bronckhorst .

In die fase leek een keuze voor Stam uitgesloten. Hij was eind december net begonnen bij PEC Zwolle, waar hij voor anderhalf jaar had getekend. Zijn start was veelbelovend, met drie zeges waaronder op Feyenoord, gevolgd door een gelijkspel en twee nederlagen. PEC staat nu vijftiende en moet oppassen dat het geen nacompetitie moet spelen.

Zijn voortijdige vertrek bij PEC, dus na dit seizoen, voelt „dubbel” voor Stam, maar hij kon deze mogelijkheid niet laten liggen, zegt hij. „Zo vaak krijg je niet de kans om bij een topdrieclub in Nederland aan de slag te gaan, dus als die mogelijkheid zich aandient hap je toe.” Feyenoord betaalt een afkoopsom voor zijn doorlopende contract.

Lees ook het nieuwsbericht: Jaap Stam nieuwe trainer van Feyenoord

Nieuw team opbouwen

Stam staat voor een complexe klus bij Feyenoord. De verwachting is dat komende zomer een nieuw team moet worden opgebouwd. Topscorer en aanvoerder Robin van Persie neemt afscheid en een vertrek van meer basisspelers ligt voor de hand. Geld om fors te investeren in spelers ontbeert Feyenoord, zegt de clubleiding.

Een van de speerpunten is dat jeugdspelers, nadrukkelijker dan in de afgelopen jaren, kansen krijgen. Het is aan Stam om dat proces goed te begeleiden. Dat hij van buiten komt, kan een pre zijn: Feyenoord is op technisch gebied toe aan een nieuw, fris geluid. Van Bronckhorst is zeer succesvol geweest met drie hoofdprijzen in vier jaar, maar de speltechnische ontwikkeling bleef de laatste jaren uit, met voorspelbaar voetbal en spelers die niet of nauwelijks beter zijn geworden.

Stam volgde een aangepaste trainerscursus betaald voetbal, omdat hij problemen had met het volgen van klassikale lessen. „Hij heeft klaslokaalangst”, zei Co Adriaanse in 2014, destijds zijn docent bij de KNVB. In 2015 rondde hij de cursus af. Stam was eerder assistent bij PEC, trainde bij Ajax de beloften en was assistent bij het eerste, leidde het Engelse Reading bijna naar de Premier League en werd daar vervolgens in maart 2018 ontslagen vanwege tegenvallende resultaten.

„Jaap is tactisch zeer sterk”, zei Said Bakkati eerder in VI. Hij is zijn vaste assistent en gaat met Stam van PEC mee naar Feyenoord. „Hij kan zaken goed overbrengen. Daarnaast is hij ook echt een people manager.” Gert Peter de Gunst, ook assistent-trainer bij PEC, zei eerder dit jaar in NRC: „Jaap is echt leading in alles.”