Huisarts in Ohio: ‘Mijn kinderen weten waar je in het dorp heroïne kunt krijgen’

Opiatencrisis VS Anna McMaster ziet in haar praktijk op het platteland van Ohio hoe de VS blijven worstelen met pijnstillers, heroïne en fentanyl.

Huisarts Anna McMaster in haar praktijk.
Huisarts Anna McMaster in haar praktijk. Foto Nick Hagen

Op het platteland van Ohio, met uitzicht op de Maumee-rivier, ligt het Henry County Hospital. In een piepklein spreekkamertje houdt Anna McMaster praktijk, al twintig jaar is de Amerikaanse de huisarts voor haar geboorteplaats Napoleon (9.500 inwoners) en directe omgeving.

Twintig jaar waarin ze veel heeft meegekregen van wat in de VS de opiatencrisis heet: het elk jaar toenemend aantal doden door overdoses heroïne, sterke pijnstillers of synthetische morfine-varianten. Ook in 2017 bereikte het aantal doden weer een record, blijkt uit dinsdag gepubliceerd onderzoek.

Lees ook: Zware pijnstillers haal je gewoon met een herhaalrecept

Van alle kanten en door alle partijen wordt gehamerd op de ernst van deze crisis. President Trump vergeet nooit de drugsdoden te noemen in het rijtje redenen voor zijn grensmuur. Het gaat vooral om illegale drugs, maar ook pijnstillers op recept worden onder de  opiatencrisis  geschaard. En daarmee is de politiek de spreekkamer van dokter McMaster in geslopen. „Dat weegt zwaar op mijn praktijk. Het heeft mijn werk veranderd.”

Henry County is statistisch gezien een gemiddeld district in Ohio wat betreft de verspreiding van verslavende middelen. En er is een verband tussen armoede en verslaving: de armste mensen slikken de meeste pillen. Langs de East Riverview Avenue van Napoleon liggen erven die er een eeuw geleden vast niet anders uitzagen. Houten huizen met veranda’s en hoge schuren, als stilgevallen huifkarren, met de naam en het bouwjaar op de planken geschilderd.

Op dit verarmde boerenland sloeg de crisis na 2007 hard toe. En hoewel de Amerikaanse economie de laatste jaren snel is hersteld en op recordniveau draait, zegt McMaster: „Het ziet er op papier wel goed uit, maar er zijn altijd plekken waar je niet veel merkt van economische voorspoed. Ohio heeft veel van die plekken.”

Mamma’s kleine hulpje

De pillencrisis begon met benzodiazepines. In de jaren 50, 60 en 70 waren ze het enige middel tegen angststoornissen. „Ze werden ‘mamma’s kleine hulpje’ genoemd, omdat ze zo vaak aan depressieve huisvrouwen werden voorgeschreven. Ze waren zeer effectief, maar hadden pittige bijwerkingen. En ze waren verslavend, al wist men daar vroeger niet zo veel van.”

Elke dag heeft ze patiënten met angststoornissen of andere psychische problemen. Maar ze ziet geen oververtegenwoordiging van desperate housewives meer. „Mannen en vrouwen, studenten, ouderen – het kan iedereen raken.” Neemt het aantal angststoornissen toe? „Dat is moeilijk te zeggen. Behandelen we ze nu vaker? Jazeker. Gebruiken we daar andere medicijnen bij dan vroeger? Zeker. Maar zijn het er meer? Ik denk vooral dat het meer geaccepteerd is hulp te vragen voor geestelijke problemen.”

De oorzaken van stress en angst zijn volgens McMaster onveranderd: problemen met familie, werk of geld. Maar het hoge aantal depressieve, angstige en ook verslaafde mensen hangt ook samen met „veranderingen in de maatschappij”.

De houding van mensen ten opzichte van tegenspoed bijvoorbeeld. „Ik heb patiënten van 80 of 90 jaar die, als ik vraag hoe het gaat, antwoorden: ‘Prima, dokter!’” Dan kijkt ze op hun kaart en ziet ze dat wel honderd dingen mankeren en zeven pillen per dag slikken. „Daarna komt een jongere patiënt binnen, die slikt misschien één pilletje, maar die heeft het helemaal niet prima. Zelf vindt hij dat er wel honderd dingen mis met hem zijn. Oudere mensen denken: dit heb ik allemaal doorstaan en het gaat nog best. Jongeren van nu denken: door alles wat ik heb doorstaan kan ik niet meer verder.”

Een billboard in Napoleon. Foto Nick Hagen

De sombere toestand in het land en de wereld helpt ook niet, zegt ze. „Zet het nieuws maar aan: je hoort nooit iets waar je vrolijk van wordt. Er is altijd iets vreselijks gebeurd. De president zegt dat de wereld een ‘zeer, zeer gevaarlijke plek’ is. Dat is een angstaanjagende boodschap om naar je burgers te zenden.”

Onder patiënten of in koffietentjes ontmoet ze veel Trump-kiezers. „Ze steunen zijn beleid nog wel, maar worden niet vrolijk van zijn manier van doen. De politiek is gemeen en negatief. Laag over laag over laag is het ellende, dat vreet aan mensen.”

Die mensen, zou je denken, moeten naar een psycholoog of een psychiater. Anna McMaster schiet in de lach. „Dat is een van de problemen in deze streek. Die vind je hier niet veel.” Ze kan patiënten verwijzen naar ggz-instellingen in Toledo, de dichtstbijzijnde stad. „Wat wij huisartsen vooral doen is zelf in het gat springen. Wij kennen onze patiënten goed en lang. Ze vertrouwen ons. Maar als we hier in het gezondheidscentrum ook een psychotherapeut hadden, dan zou ik denk ik wel iets minder antidepressiva, kalmeringsmiddelen of pijnstillers voorschrijven.”

Lees ook: Voor Mexicaanse drugskartels is fentanyl een droomproduct

Gecontroleerde substantie

Huisartsen worden volgens McMaster in toenemende mate aangekeken op de verslavingscrisis. Is er een verband? „Elk recept dat ik uitschrijf, moet ik melden en het wordt bijgehouden op de website voor de staat Ohio. Ik denk nu wel twee keer na voordat ik een pijnstiller of kalmeringsmiddel voorschrijf.”

Natuurlijk, beaamt McMaster, is schroom verstandig. „Maar dit is overdreven.” Van alle staten heeft Ohio misschien wel het meest restrictieve voorschrijf-beleid. Ex-gouverneur John Kasich ging daarbij voorop, met veel bravoure, „bijna hardhandig”, vindt McMaster. „En het helpt niet.” Het aantal voorgeschreven kalmerende middelen en pijnstillers is de laatste twee jaar sterk gedaald. Maar het aantal overdoses steeg juist sterk. „De bedoelingen van de ambtenaren zijn vast goed, maar ik denk niet dat ze weten wat ze moeten doen. Daarom doen ze maar wat ze denken dat ze kunnen doen.”

Het probleem ligt niet bij artsen, zegt McMaster, het probleem ligt op straat. Heroïne is alom verkrijgbaar, net als fentanyl, een veel sterkere synthetische morfine. „Op de overdosiskaart liggen misschien zwaardere clusters rond grote steden, maar je ziet ook wolken langs alle snelwegen. Het lijkt wel of ze met campers over de weg heen en weer rijden, als een mobiele apotheek.”

Ze woont zelf in een gehucht van 400 inwoners. „Mijn kinderen – ik heb ze van 11, 15, 17 en 18 – weten mij te vertellen waar je in het dorp heroïne kunt krijgen. Als zelfs die toch beschermd opgevoede scholieren dat weten, is heroïne echt overal.”