Opmerkelijk: bikinifitness na hulp-tv over anorexia

Zap Been there, done that (EO) waarschuwt voor een eetstoornis. Vreemd dat meteen erna Fitgirl (KRO-NCRV) stond geprogrammeerd.

Anorexiapatiënte Romy (links) met Dionne Slagter in Been there done that.
Anorexiapatiënte Romy (links) met Dionne Slagter in Been there done that.

De kans is groot dat als ik ‘hulptelevisie’ zeg, u verzucht: been there, done that. Het concept is inmiddels overbekend: net te gevoelsgestuurde programma’s waarin mensen met problemen door bekendere Nederlanders op het juiste spoor worden gezet. Dat alles op het smalle koord tussen de goede bedoelingen van de makers en de harde televisiewetten waaraan zo’n programma ook moet voldoen – die soms leiden tot beschamende wurgcontracten .

Juist onder de titel Been there, done that begon de EO dinsdagavond een nieuwe hulpserie. We zagen de 21-jarige Romy, wier anorexia het levensbedreigende stadium heeft bereikt. Naar buiten kan ze nauwelijks. Ze zit binnen bij haar moeder, die naar eigen zeggen voltijds bezig is haar dochter ‘in leven te houden’, wat niet overdreven is.

Het gezin wordt bijgestaan door YouTuber Dionne Slagter (28), die zelf anorexia heeft gehad en daar na jaren uiteindelijk vanaf is gekomen. Aan haar vertelt Romy opgewekt hoezeer ze zich een winnaar voelt door haar eetgedrag. Intussen zien we de zieke haar radeloze moeder manipuleren. Wanneer ze haar sondevoeding aanzet, roept ze door het huis dat het apparaat op 66 staat. Maar ze heeft hem op 20 gezet, verklapt ze lachend aan Slagter. Die rekent geschrokken na hoeveel te weinig Romy daardoor binnenkrijgt.

De hulp van Slagter bestaat aanvankelijk vooral uit luisteren en vertellen over haar eigen ervaringen. Halverwege de aflevering haalt ze Romy over om een therapeut in huis te halen. Die professional gaat er vervolgens keihard in. Ze spreekt Romy aan op haar wangedrag: feitelijk mishandelt ze haar moeder. Die krijgt op haar beurt de kritiek dat ze altijd toegeeft. Wanneer ze haar dochter even zegt dat ze „mooi van binnen” is, krijgt ze meteen een therapeutisch standje: „Nu niet verzachten!”

Het komt aan. Er treedt een verandering bij Romy op, die althans met de mond belijdt dat ze iets aan haar situatie gaat doen. Aan het slot van de aflevering zit een bekronings- en bedankmoment met een aangedane Slagter – al is Romy nog niet van haar sondevoeding af.

Behalve in hulp aan de hoofdpersoon kan het nut van een programma als Been there, done that liggen in de waarschuwing. Wat dat betreft was het op het eerste gezicht vreemd dat meteen erna Fitgirl (KRO-NCRV) stond geprogrammeerd, een documentaire van Annelies Dijkman over de 26-jarige onderwijzeres Robin die zich het apelazerus traint om deel te kunnen nemen aan het Nederlands kampioenschap Bikinifitness.

De voorbereiding behelst onder meer het verliezen van 20 kilo. Er zijn dagen waarop Robin slechts 6 appels eet of juist 27 eieren – tussendoor keurt een trainer haar buik en dijen. Verdwijnt het vet snel genoeg? Zijn de spieren al te zien? Al kijkend begon ik te vrezen dat Fitgirl kijkers in de risicoleeftijd recht een eetstoornis in zou jagen.

We zien vooral hoe Robin met een ijzeren discipline, maar nooit met een glimlach, haar rijst- en vishapjes naar binnen werkt

Die gedachte doet de documentaire onrecht. We zien vooral hoe Robin met een ijzeren discipline, maar nooit met een glimlach, haar rijst- en vishapjes naar binnen werkt. Intussen droomt ze van friet en pizza. Het kampioenschap levert haar een anonieme zevende plaats op. Vanaf dat moment geniet ze van het heerlijke fastfood dat ze voor haar geestesoog aan de horizon ziet verschijnen.

In de slotscène eet ze friet op het strand met de regisseur. Robin is weer op haar oude gewicht, maar nu zien we iets wat we daarvoor nog niet hadden gezien: een glimlach, ontspanning – een zweem van geluk. Voor wie dat opmerkt, kan ook Fitgirl behulpzame televisie blijken.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.