Trump vindt India en Turkije geen ontwikkelingslanden meer

Handelsvoordelen India en Turkije zijn inmiddels zo ver economisch ontwikkeld, dat de VS stoppen met de voorkeursregeling bij de export uit die landen naar de VS.

Werknemers werken aan een Ford Cargo-vrachtwagen in een fabriek in Turkije. Kerem Uzel / Bloomberg
Werknemers werken aan een Ford Cargo-vrachtwagen in een fabriek in Turkije. Kerem Uzel / Bloomberg

De handelsoorlog met China is nog niet beslecht of de Amerikaanse president Trump heeft alweer twee nieuwe landen in het vizier. India en Turkije verliezen de voorkeursbehandeling die zij al tientallen jaren krijgen bij hun export naar de Verenigde Staten.

Maandag liet de Amerikaanse regering aan het Congres weten dat de twee landen over twee maanden, als Trump een presidentieel besluit tekent, niet meer in aanmerking komen voor het Generalized System of Preferences, een programma dat ontwikkelingslanden en opkomende economieën ontziet van importheffingen op een deel van hun export. Turkije is volgens Trump inmiddels te ver ontwikkeld en India zou niet aan de voorwaarden voldoen.

„India heeft de VS er niet van verzekerd dat het [in ruil voor] gelijkwaardige en redelijke markttoegang tot de Indiase markt zal geven”, schrijft Trump aan het Congres. Dit weekend liet hij zijn frustratie hieromtrent nog eens blijken op CPAC, een belangrijke jaarlijkse conferentie van conservatief Amerika: „Als we een motorfiets naar India sturen, is het tarief 100 procent. [..] Als India een motorfiets naar ons stuurt, brengen wij briljant genoeg niets in rekening.”

Onder premier Narendra Modi heeft India een aantal importheffingen verhoogd, met als doel de lokale industrie te stimuleren. Modi kwam in 2014 aan de macht met de belofte om de werkgelegenheid flink te verbeteren, maar eind januari lekten cijfers uit waaruit blijkt dat die juist in decennia niet zo slecht is geweest.

Hoewel Trump met zijn maatregel twee bondgenoten tegen de haren in strijkt (Turkije als NAVO-lid, India als strategische partner tegen een steeds machtiger China), reageren beide landen betrekkelijk kalm, heel anders dan China toen Trump dat land de handelsoorlog verklaarde. China besloot toen tot contra-importheffingen. „Gegeven de warme en sterke banden met de Verenigde Staten gaan we niet over op vergeldingsheffingen”, zei de Indiase minister van Handel Anup Wadhawan dinsdag.

Een woordvoerder liet later merken dat India te trots is om zich iets van Trumps maatregel aan te trekken. „Het GSP is bedoeld voor de minst ontwikkelde landen”, zei zij, „en India is daar uitgegroeid.” Het land is nu de zevende economie ter wereld en is volgens sommige schattingen op weg om in 2030 de VS in te halen en na China de tweede plaats in te nemen.

Weinig tegenstand

India maakt niet volop gebruik van de regeling. Van de 3.700 producten die eronder vallen, exporteert het land er maar 1.784 naar de VS, aldus minister Wadhawan. Deze export heeft een waarde van omgerekend 4,9 miljard euro en levert Indiase bedrijven een voordeel van slechts 180 miljoen euro op.

Turkije, dat onder het programma voor 1,5 miljard euro per jaar naar de VS exporteert, is ongelukkig met Trumps aankondiging, maar neemt nu evenmin tegenmaatregelen. Minister van Economische Zaken Ruhsar Pekcan merkte op Twitter op dat het besluit strijdig was met het voornemen van de twee landen om de onderlinge handel tot 75 miljard dollar te verhogen. Ook zal het Amerikaanse midden- en kleinbedrijf hieronder lijden, voorspelde zij. Maar omdat de VS „een strategische partner” zijn, zal Turkije „geen momentum verliezen” bij het verder uitbouwen van de handel.

Zo lijkt Trump dus zonder noemenswaardige tegenstand zijn zin te krijgen en ziet het ernaar uit dat India en Turkije géén nieuwe fronten in zijn handelsoorlog worden. De handelsrelatie met China is dan ook veel ingewikkelder dan die met India of Turkije. Van China eist Trump vergaande, structurele economische hervormingen. Die hadden er eigenlijk op 1 maart al moeten zijn. Volgens de laatste berichten zit er vooruitgang in de onderhandelingen. Trump en de Chinese president Xi Jinping zouden zich opmaken voor een topontmoeting eind deze maand.