Gerechtshof wijst claim erfgenamen Koenigs af

Boijmans Van Beuningen De erven van zakenman Franz Koenigs eisten honderden tekeningen op uit de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen. In hoger beroep oordeelde het gerechtshof dat het museum de rechtmatige eigenaar is.

Anonieme astrologische voorstelling, circa 1490.
Anonieme astrologische voorstelling, circa 1490. Collectie Museum Boijmans Van Beuningen

Honderden tekeningen van oude meesters uit de collectie van het Museum Boijmans Van Beuningen zijn geen eigendom van de erfgenamen van Franz Koenigs. Dat heeft het gerechtshof Den Haag dinsdagmorgen beslist. De rechtbank van Rotterdam kwam eerder tot hetzelfde oordeel.

Franz W. Koenigs (1881-1941), een zakenman en kunstverzamelaar, gaf de geclaimde kunstwerken in 1935 aan het museum in bruikleen. De Rotterdamse zakenman Van Beuningen heeft in 1940 een deel van deze verzameling verworven en aan het museum geschonken.

Lees ook dit achtergrondstuk uit 2017: Hielp Van Beuningen de vijand?

Vijf kleinkinderen en één achterkleinkind van Franz Koenigs stelden zich op het standpunt dat een deel van deze verzameling buiten de transactie met Van Beuningen is gebleven en dus aan hen toebehoort. Ze claimden elf tekeningen van onder anderen Rembrandt, Lucas van Leyden en Hendrick Avercamp en honderden, vanuit kunsthistorisch oogpunt belangrijke tekeningen van de Italiaanse renaissancekunstenaar Fra Bartolommeo.

In navolging van de rechtbank wees ook het gerechtshof de vordering van de erven Koenigs af. Het hof zag geen aanwijzingen dat Franz Koenigs de bewuste tekeningen anders heeft willen behandelen dan de rest van zijn tekeningenverzameling. Bovendien blijkt dat Koenigs er na de transacties uit 1940 zelf van uitging dat hij niet langer de eigenaar van deze tekeningen was.

Lees ook dit opiniestuk van Christine Koenigs: Boijmans maakt goede sier met andermans Rubensen
Anonieme Duitse tekening van Eva en Maria, circa 1595 Collectie Museum Boijmans Van Beuningen

De erven Koenings hebben in het verleden tot aan de Raad van State geprocedeerd over andere werken uit de collectie Koenigs in bezit van Boijmans. Dat restitutieverzoek werd in 2007 na lang procederen afgewezen.

Boijmans-directeur Sjarel Ex was vanaf het begin van de juridische procedure optimistisch over de goede afloop. Over Christine Koenigs, woordvoerder van de erven, zei hij in 2016 in NRC: „Wie neemt mevrouw Koenigs nog serieus? Ze is fanaat op zoek naar een waarheid die alleen zij zelf ziet.”

De erfgenamen Koenigs overwegen in cassatie te gaan, laat hun advocaat weten.