CPB: groei economie daalt flink

Bbp-raming Het Centraal Planbureau stelt zijn groeiraming voor dit jaar fors bij. De koopkracht stijgt wel.

Ondanks de groeivertraging stijgt de koopkracht voorlopig nog wel.
Ondanks de groeivertraging stijgt de koopkracht voorlopig nog wel. Foto ANP

De Brexit. Het handelsbeleid van Donald Trump. De recessie in Italië. Het zijn dingen die vaak worden genoemd als onzekerheden die de Nederlandse economie kunnen raken. Maar wanneer raken ze de economische groei écht? Dat moment is aangebroken, meent het Centraal Planbureau.

Het CPB stelde dinsdagochtend zijn prognose voor de economische groei in Nederland fors naar beneden bij. Het bruto binnenlands product (bbp) neemt dit jaar toe met 1,5 procent en volgend jaar eveneens met 1,5 procent, staat in een raming. In de vorige raming, van december, ging het CPB nog uit van 2,2 procent groei in 2019. Voor 2020 was de raming van dinsdag de eerste. Vorig jaar bedroeg de bbp-groei nog 2,5 procent, in 2017 2,9 procent.

De nieuwe CPB-raming, deel van het zogeheten concept-Centraal Economisch Plan, past in een patroon: meerdere instituten, waaronder De Nederlandsche Bank, gaan nu uit van afvlakkende bbp-groei.

De groeivertraging heeft vooral te maken met een ongunstiger economisch klimaat in het buitenland, aldus het CPB. De groei van de wereldhandel, toch al zwak sinds de crisis, vlakt verder af door nieuwe importheffingen. Het vertrouwen van bedrijven wordt aangetast door het vooruitzicht van méér heffingen, door onzekerheid over de Chinese economie en door slechte berichten uit Europa. Het is terug te zien in de Nederlandse uitvoer, die volgens het CPB nog maar een beetje zal groeien.

Koopkracht neemt toe

Het CPB verwacht dat de koopkracht van burgers dit jaar en in 2020 toeneemt, ondanks de hogere energieprijzen. De koopkracht stijgt met 1,6 procent in 2019 en met 1,3 procent in 2020. In december ging het Planbureau eveneens uit van 1,6 procent extra koopkracht dit jaar. Recent ontstond ophef omdat het ministerie van Economische Zaken en Klimaat de stijging van de energierekening veel te laag had ingeschat, maar per saldo houdt de burger meer geld over in de portemonnee, denkt het CPB.

Lees ook het opiniestuk van het CPB: Trap bij een recessie niet op de rem

Het CPB verwacht dat de werkloosheid na jaren van afname weer wat gaat toenemen, van 3,6 procent nu naar 3,8 procent dit jaar en naar 4 procent in 2020.

Een nieuwe recessie is ook in de jongste CPB-raming niet in zicht. Maar in een opinieartikel in NRC deze dinsdag loopt CPB-directeur Laura van Geest er wel vast op vooruit. Met twee CPB-onderzoekers schrijft ze dat de flexibilisering van de Nederlandse arbeidsmarkt riskant kan blijken bij een volgende crisis. Meer werknemers hebben nu een flexibel arbeidscontract en het aantal zzp’ers nam toe . Vooral laagopgeleiden hebben flexcontracten. Zij kunnen snel werkloos worden als het écht economisch gaat tegenzitten.

„De nadelen van flexibele arbeidsrelaties belanden voor een betrekkelijk groot deel bij zwakkere groepen op de arbeidsmarkt. Dit geldt in sterkere mate tijdens economische crises”, schrijven de auteurs. Ze roepen de politiek op tot „maatregelen die de lusten en lasten van flexibele arbeid gelijker verdelen”.