Duitse regering wil voortaan paspoort IS-uitreizigers intrekken

De Duitse staat kan in de toekomst besluiten het paspoort in te trekken van volwassen staatsburgers die uitreizen om mee te vechten met een terroristische organisatie.

Koerdische leden van de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF), die gesteund door de VS tegen Islamitische Staat vechten, houden de wacht bij een opvangkamp in oost Syrië. Hier worden IS-strijders en burgers uit voormalig IS-gebied vastgehouden.
Koerdische leden van de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF), die gesteund door de VS tegen Islamitische Staat vechten, houden de wacht bij een opvangkamp in oost Syrië. Hier worden IS-strijders en burgers uit voormalig IS-gebied vastgehouden. Foto Murtaja Lateef/EPA

Duitsers die in de toekomst uitreizen om zich bij Islamitische Staat (IS) of een andere terroristische organisatie te voegen, kunnen hun Duitse nationaliteit verliezen. Daarover is door de Duitse coalitie van bondskanselier Angela Merkel overeenstemming bereikt, zo bevestigde een woordvoerder van de regering maandagmiddag tijdens een persconferentie.

De krant Süddeutsche Zeitung maakte ‘s ochtends al melding van de plannen. Al sinds 2014 wordt binnen de Duitse regering gedebatteerd over de vraag of Duitse jihadstrijders hun paspoort kan worden afgenomen. Sindsdien zijn volgens persbureau Reuters meer dan duizend extremisten naar Syrië afgereisd om zich bij IS aan te sluiten en mee te vechten.

Per geval moet door de Duitse deelstaten worden beslist over de intrekking van het paspoort. De regering stelt daarvoor enkele voorwaarden. Zo kan de maatregel alleen worden toegepast bij volwassenen die hebben deelgenomen aan de strijd en die een dubbele nationaliteit hebben. Zij hebben dan dus nog een ander paspoort als het Duitse wordt afgenomen.

Toekomstige jihadisten

Verder kan de wet niet met terugwerkende kracht worden ingezet. Dat betekent dat de Duitse IS’ers die momenteel vastzitten in kampen in Syrië, hun Duitse paspoort houden.

Deze wetgeving is een uitbreiding van artikel 28 van de Duitse Staatsangehörigkeitsgesetz, de nationaliteitswet. Die is van toepassing op Duitsers met een dubbel paspoort die besluiten zich bij het andere ‘formele’ staatsleger te voegen. Wanneer de nieuwe wet van kracht wordt, geldt de ‘paspoortstraf’ ook als iemand “voor een terroristische organisatie deelneemt aan gevechtsoperaties in het buitenland”.

Met de aangepaste regelgeving komt een einde aan de lange discussie over wat te doen met uitreizigers. In het debat waren de ministers Horst Seehofer (Binnenlandse Zaken) en Katarina Barley (Justitie) het lang oneens. In Duitsland ligt het afnemen van de nationaliteit gevoelig, onder meer vanwege het oorlogsverleden. Reuters noemt de nieuwe regel een ‘compromis’.