Wereld Natuur Fonds zet paramilitairen in tegen stropers

Natuurbescherming Volgens de website Buzzfeed zijn de paramilitairen schuldig aan martelingen, seksueel misbruik en moord.

Een parkranger in een natuurpark in Thailand
Een parkranger in een natuurpark in Thailand Foto Romeo Gacad/AFP

Het Wereld Natuur Fonds (WWF) blijkt in Afrika en Azië betrokken bij de inzet van paramilitairen die op hun beurt worden beschuldigd van marteling, seksueel misbruik en zelfs moord.

Dit meldt de website Buzzfeed , die meer dan honderd interviews en interne documenten inzag van onderzoeken naar misstanden in zes verschillende landen. De bestanden zijn deels op hun website gepubliceerd. Het betreft onderzoeken die binnen het WWF werden uitgevoerd naar incidenten in natuurparken die door de ngo worden beheerd.

Hieruit blijkt onder meer dat in een park in Nepal dorpelingen met riemen, machetes en bamboestokken zijn afgeranseld door antistroperij-eenheden die door het WWF worden gesteund. De organisatie zou deze paramilitaire eenheden hebben voorzien van salarissen, training en materieel.

In de Centraal-Afrikaanse Republiek zou de organisatie zelfs betrokken zijn geweest bij de aankoop van wapens, die werden ingekocht bij het nationale leger. Dit wordt door de Verenigde Naties beschuldigd van verregaande mensenrechtenschendingen.

Militarisering

De bevindingen van Buzzfeed bevestigen een beeld van verregaande ‘militarisering’ van natuurbescherming in heel Afrika en elders: er woedt een ‘oorlog tegen stroperij’.

De illegale handel in dierlijke producten en onderdelen – zoals ivoor, huiden of slagtanden – van bedreigde diersoorten is zeer lucratief. Volgens Interpol, dat met de internationale Cites-organisatie onderzoek doet naar de handel, zijn daarbij transnationale criminele netwerken betrokken.

Zwaarbewapende stropers trekken naar de natuurparken om van de handel te profiteren.

In Botswana wordt daarom het leger ingezet in de natuurparken om stroperij van olifanten en neushoorns tegen te gaan. In het land gold zelfs enige tijd het uitgangspunt van shoot to kill tegen mensen die van stroperij werden verdacht – waardoor ook de lokale bevolking meer risico liep.

Op de grens tussen Zuid-Afrika en Mozambique, waar grootschalige stroperij van neushoorns en andere dieren plaatsvindt, wordt ook militair materieel ingezet tegen wildlife crime – alleen al in Zuid-Afrika worden er jaarlijks naar schatting twaalfhonderd neushoorns gedood door stropers.

Lees ook deze reportage uit 2015 waarin Bram Vermeulen het spoor van de neushoorns volgde van Afrika naar Vietnam

De antistroperij-eenheid in het Kruger Park, in het noordoosten van het land, wordt geleid door Johan Jooste, generaal-majoor buiten dienst. Jooste sprak zelf eerder van „ de groene militarisering” om neushoorns te beschermen tegen de naar schatting duizenden stropers die rond het park actief zijn. In het Krugerpark is ook een speciale rechtbank ingericht, die wekelijks tientallen stropers tegelijk berecht.

Lokale bevolking belaagd

Volgens Buzzfeed, dat voor de publicatie samenwerkte met een krant uit Nepal, zijn lokale gemeenschappen vaak de dupe van deze opgevoerde strijd. Dat komt, schrijven de journalisten, mede door de aangestelde antistroperij-eenheden. Zo melden inheemse bewoners van een park in het zuidoosten van Kameroen in interviews dat zij te maken hebben met nachtelijke razzia’s, martelingen en huiszoekingen door de rangers.

In andere parken worden inheemse groeperingen van hun land verjaagd, of kunnen zij hun tradities – zoals de jacht op klein wild – niet meer naleven.

In een reactie op de beschuldigingen schrijft het hoofdkantoor van het WWF, gevestigd in het Zwitserse Gland, dat het een onafhankelijk onderzoek zal instellen naar de in de publicatie genoemde misstanden. „Ons werk is afhankelijk van de steun en betrokkenheid van de lokale gemeenschappen. We hebben de rechten en het welzijn van deze groepen veilig gesteld in de gebieden waar we werken. Elke overtreding van dit beleid is voor ons onaanvaardbaar.’’

De Nederlandse afdeling van het WWF, het WNF, schaart zich achter het onderzoek. „Het verbeteren van de positie van lokale mensen zit in het hart van onze missie, want zij zijn vaak afhankelijk van de natuur voor hun voedsel en andere levensbehoeften”, laat een woordvoerder desgevraagd weten.

Lees ook: Strijd tegen ‘bushmeat-maffia’