Spermadonoren van voor 2004 mogen toch anoniem blijven

Mannen die eerder traceerbaar waren voor hun donorkinderen, kunnen ervoor kiezen hun gegevens te laten schrappen.

Een medewerker aan het werk in een vruchtbaarheidskliniek in Noord-Brabant.
Een medewerker aan het werk in een vruchtbaarheidskliniek in Noord-Brabant. Foto Joyce van Belkom/Hollandse Hoogte

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) geeft mannen die voor 2004 sperma hebben gedoneerd en die traceerbaar waren voor hun donorkinderen, alsnog de kans om anoniem te worden. Dat bevestigt de Stichting Donorkind maandag na berichtgeving door actualiteitenprogramma Nieuwsuur. Afgesproken was dat de mannen traceerbaar zouden blijven voor hun donorkinderen.

Sinds 2004 is anoniem sperma doneren wettelijk verboden en heeft ieder donorkind vanaf zestien jaar het recht te weten wie zijn of haar biologische vader is. Vruchtbaarheidsklinieken moesten bij de invoering van de wet alle donoren in hun bestand benaderen met de vraag of zij anoniem wilden blijven of vindbaar wilden worden.

In praktijk is dit nauwelijks gebeurd. Daarom worden er nu nog steeds ‘bekende’ donoren van vóór 2004 gevraagd of hun gegevens verstrekt mogen worden aan hun donorkinderen. Uit Nieuwsuur-onderzoek blijkt nu dat als een tot dusver bekende donor die voor 2004 zijn sperma afstond níet wil worden benaderd, zijn gegevens uit de database verwijderd mogen worden. Dit zijn het ministerie van Volksgezondheid en de Stichting Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting (SDKB) overeen gekomen.

‘Zeer spijtig’

Minister De Jonge noemt dat tegenover Nieuwsuur “zeer spijtig” voor donorkinderen, maar volgens het overgangsrecht dat bij de wet uit 2004 hoort. “De donor van voor 2004 kan terugkomen op zijn besluit”, zegt de minister tegen het actualiteitenprogramma.

Het is onduidelijk hoeveel donorkinderen door de kwestie worden geraakt. Volgens voorzitter Ties van der Meer van Stichting Donorkind zijn er al minimaal tien spermadonoren teruggekomen van eerdere afspraken en kiezen zij zo alsnog voor anonimiteit. “Het is eigenlijk schandalig dat het ministerie afspraken maakt die tegen de wet indruisen”, zegt Van der Meer. Hij hoopt dat de minister alsnog terugkomt van zijn besluit, zodat betrokken kinderen er volgens gemaakte afspraken achter kunnen komen wie hun donor was.

Over de anonimiteit van spermadonoren wordt al tientallen jaren gediscussieerd. De afgelopen jaren bleek bovendien dat bij veel spermadonaties het overzicht ontbreekt. Een spermadonor mag in Nederland maximaal 25 kinderen verwekken, maar dit wordt vaak niet gecontroleerd. Zo bleek in 2017 dat een man zeker 102 kinderen verwekte door zijn sperma te doneren.