Het geloof in de markt lijkt verdwenen uit Den Haag

Het kabinet gelooft niet meer in marktwerking. Rutte en Buma halen uit naar de PVV en GroenLinks. En De Telegraaf peilde welke klimaatmaatregelen op een meerderheid kunnen rekenen.

De Haagse Stemming

WEG MET DE MARKT: “Minder markt”, lijkt plotseling de boodschap van het kabinet. Eerst kocht minister van Financiën Wopke Hoekstra aandelen in Air France-KLM om het Nederlandse belang te beschermen, daarna pleitte Huge de Jonge van Volksgezondheid ervoor om marktwerking in de zorg in te perken. Tel daar het enthousiasme over een monopoliepositie van PostNL bij op, en het geloof in de markt lijkt uit Den Haag verdwenen. Dat was in de rest van de wereld al het geval, analyseert NRC-redacteur Menno Tamminga: “Overheden steunen ‘hun’ bedrijven” door overnames tegen te houden en zelf “winnende bedrijven” te creëren. Nederland stort zich nu vol in die krachtmeting.

Weg met de markt II: Met die krachtmeting zet Rutte wel zijn verhouding met de Franse president Emmanuel Macron op het spel. Dat merkte Wopke Hoekstra toen hij de situatie aan zijn Franse collega Bruno Le Maire ging uitleggen, getuige de witte afdruk die Le Maire achterliet in de fijngeknepen hand van Hoekstra. Frankrijk was altijd al Nederlands favoriete boksbal, stelt NRC-columnist Caroline de Gruyter. Als er geen topfunctie voor Nederland in Brussel kwam, lag dat aan de Fransen. In Nederland heerst nog altijd de vrees dat Parijs aan de knoppen van de euro komt te zitten. En ook over Air France-KLM bestond altijd wantrouwen. Dat het nu tot een escalatie kwam, stelt De Gruyter, was een gevalletje goede timing: nationalistische politici als Wilders en Baudet wordt zo de pas afgesneden.

SCHREEUWERS: Een andere boodschap van de coalitie: stem niet op de “schreeuwers”. Premier Rutte wilde geen namen noemen, zaterdag bij de aftrap van zijn campagne in Putten - die plaatsvond in een fabriek waar “tere vaasjes” worden gemaakt. Maar duidelijk werd wel dat het een uithaal in de richting van PVV en Forum voor Democratie was: dat zijn immers de enige partijen “die nog steeds pleiten voor een Nexit”. Ook GroenLinks leek het te moeten ontgelden, als partij “die het morgen opgelost wil hebben”. Ook Buma haalde uit naar GroenLinks, dat volgens hem “radicaliseert”. Opvallend, want als de peilingen kloppen is GroenLinks straks de enige partij die de coalitie in zijn eentje aan een meerderheid in de Eerste Kamer kan helpen.

GROENE REVOLUTIE: De Telegraaf voerde afgelopen weekend de druk rond het klimaatbeleid nog wat op. De krant liet onderzoeksbureau Ipsos een peiling uitvoeren en concludeerde: “De burger wordt in deze ‘groene revolutie’ vergeten.” Zelfs de helft van de GroenLinks-kiezers zou niet meer dan een tientje per maand willen betalen voor klimaatbeleid. Verder is er geen meerderheid voor het gasloos maken van Nederlandse huizen, noch voor een verlaging van de maximumsnelheid op snelwegen of voor een vleestaks - hoewel veel kiezers geen mening over die maatregelen hebben. Meer windmolens, het sluiten van kolencentrales, een CO2-heffing voor bedrijven en kernenergie kunnen wel op een meerderheid rekenen. De Telegraaf slaat vooral aan op dat laatste: waarom spraken de klimaattafels niet over kernenergie?

BUITEN HET BINNENHOF: In Nederland is de politiek nog gericht op de Provinciale Statenverkiezingen, in Hongarije is de campagne voor de verkiezingen voor het Europarlement al lang begonnen. De partij van de Hongaarse premier Viktor Orbán heeft posters opgehangen met miljardair George Soros en Jean-Claude Juncker, die Hongarije migranten zouden willen opdringen. Binnenkort wordt het portret van Juncker vervangen door dat van Frans Timmermans, kondigt Orbán aan in de Duitse krant Welt am Sonntag. Timmermans wil Juncker opvolgen als voorzitter van de Europese Commissie. Volgens Orbán heeft iedereen “het recht om te weten dat Timmermans een bondgenoot van Soros is” - de Hongaarse premier schildert zijn tegenstanders vaker af als marionetten van de miljardair. Timmermans staat er in Midden-Europa toch al niet goed op: in verkiezingscampagnes moet hij het, als één van de gezichten van Brussel, ook in Roemenië en Polen ontgelden.

QUOTE VAN DE DAG:

“Ik heb hem eigenlijk nooit boos of verongelijkt gezien. Hij doet gewoon niet zo moeilijk.”

Rob Jetten is een prettig persoon, constateren zijn oud-collega’s uit de Nijmeegse gemeenteraad in de Volkskrant. Maar ze vragen zich af: is hij niet meer bestuurder dan stemmentrekker?