Campagneblog

ChristenUnie wil hardere aanpak particuliere beleggers

ChristenUnie wil woonbeleid kabinet 'bijsturen'

Het begint een trend te worden in deze campagne: politici die ingrijpen of willen ingrijpen in falende markten. CDA-minister Wopka Hoekstra (Financiën, CDA) kocht al aandelen Air France-KLM, zijn collega Hugo de Jonge pleitte voor het verder beperken van marktwerking in de zorg. ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers zegt nu, ruim een week voor de verkiezingen, in te willen grijpen in de woningmarkt. “Huizen zijn om in te wonen, niet om aan te verdienen”, zegt hij maandag in het AD. “We moeten een omgekeerde beweging maken: van woningmarkt naar volkshuisvesting.”

Lees ook: Debat over vrije markt leeft op door ingreep bij KLM

De partij komt met een reeks voorstellen om vooral particuliere beleggers op de woningmarkt aan te pakken. Hij wil de overdrachtsbelasting voor hen verhogen van 2 naar 6 procent en deze belasting voor starters juist afschaffen. Verder wil Segers de huuropbrengsten van beleggers zwaarder belasten en huizenkopers verplichten zelf in een gekocht huis te gaan wonen.

Volgens de ChristenUnie kunnen deze maatregelen genomen worden zonder het regeerakkoord open te breken. Segers wil wel het kabinetsbeleid “bijsturen” om de problemen in de noodlijdende woningmarkt op te lossen. Hij zegt in het AD over D66-minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren, die verantwoordelijk is voor het woonbeleid: “Ze zat vorige week bij Jinek aan tafel om te praten over nepnieuws. Maar de woningnood in Nederland is veel hoger, dáár moet ze het over hebben.” Woensdag weten we hoe Ollongren over de ChristenUnie-plannen denkt, want dan debatteert de Kamer over het opkopen van huizen door beleggers.

D66-leden gaan tegen minister in: geen verhoging rente op studieschuld

Leden van D66 hebben hun senatoren opgeroepen de verhoging van de rente op studieleningen te dwarsbomen. Op het partijcongres in Zaandam is daartoe zondag een motie aangenomen, schrijft persbureau ANP. Opmerkelijk, omdat het wetsvoorstel van D66-minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs) afkomstig is.

De partijleiding had voor het congres al aangegeven dat het de leden van de Eerste Kamer vrij staat het wetsvoorstel weg te stemmen, ook al is het afkomstig van een eigen bewindspersoon. Eerste Kamerleden zijn niet gebonden aan het regeerakkoord. Als de senatoren gehoor geven aan de motie van de partijleden, haalt het plan geen meerderheid in de Eerste Kamer. Er is nog geen datum gepland waarop het onderwerp daar besproken wordt.

Het plan om de rente over studieschulden te verhogen staat in het regeerakkoord. Van Engelshoven stuurde het wetsvoorstel in september naar de Tweede Kamer, waar de oppositie zich er ook al boos over maakte. Het plan haalde niettemin een meerderheid in het parlement. Van Engelshoven liet in december echter weten de maatregel gewoon door te zullen voeren. Per 2020 moet het bedrag dat studenten maandelijks terugbetalen stijgen met gemiddeld 18 procent.

De solarauto van Jetten rijdt niet in de regen

Eigenlijk zou Rob Jetten na zijn eerste speech als fractievoorzitter met een solar-auto naar de klimaatmars in Amsterdam gaan. Maar gisteren werd hij gebeld door de ontwikkelaars ervan: de motor van de auto is niet waterbestendig. Daarom, vertelt Jetten de partijleden die bijeen zijn gekomen in een evenementenhal in Zaandam, zal hij met Jaïr Ferwerda, politiek verslaggever van het televisieprogramma Jinek, meerijden naar Amsterdam.

Twitter avatar LamyaeA Lamyae Aharouay De auto waarmee Jetten uiteindelijk niet naar de klimaatmars rijdt. Gisteravond bleek dat de motor niet waterbestendig is. Nu rijdt hij mee met Jaïr Ferwerda in een normale auto. https://t.co/Z7SD4DV1vQ

In zijn speech sorteert Jetten voor op de steun van de oppositiepartijen die de coalitie na de verkiezingen voor de Eerste Kamer, waarin ze hun meerderheid hoogstwaarschijnlijk kwijtraken, nodig zal hebben. Jetten doet dat met een oproep aan ,,de nieuwe generatie fractievoorzitters in de Kamer’’ om te stoppen met ,,smoesjespolitiek’’. Zijn uitgestoken handen zijn gericht aan fractievoorzitters van linkse oppositiepartijen. Jetten wil samenwerken en belooft dat te doen ,,zonder taboes van mijn kant.’’ Met PvdA-leider Lodewijk Asscher en SP-leider Lilian Marijnissen wil hij strijden tegen kansenongelijkheid en met GroenLinks-leider Jesse Klaver voor een ,,humaan integratiebeleid.’’

De uitgestoken hand van Jetten gebruikt hij ook om tikken uit te delen. Zo verwijt hij Marijnissen dat ze van de Provinciale Statenverkiezingen een referendum maakt. Hij verwijt FvD-leider Thierry Baudet dat die belooft dat na 20 maart, de dag van de verkiezingen, alles anders wordt. Jesse Klaver doet volgens Jetten geloven dat alle aandacht voor klimaat zijn verdienste is. ,,Maar ver, ver voor Jesse hadden wij al Jan. De eerste klimaatdrammer was Jan Terlouw.’’

Aan het begin van zijn speech bedankt Jetten zijn voorganger Alexander Pechtold, die ook aanwezig is op het congres. ,,Ik heb je de afgelopen vijf maanden ook best vaak vervloekt. Als ik na een coalitieoverleg of bij een politieke crisis in je schoenen stond.’’

Jetten vertrok na zijn speech naar de klimaatmars in Amsterdam. Daarna zou hij terugkomen naar Zaandam, waar onder meer vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren nog zal spreken.

Wilders kijken in Heerlen en Helmond

De klokken luiden als Geert Wilders stipt om 12 uur het centrum van Heerlen binnenwandelt. Door de ramen van het politiekantoor gluren agenten naar hun collega’s die zich als een haag rond de PVV-leider voortbewegen. “Wilders komt”, roept Bob van Eerbeek (31), getooid met een skimuts, naar een vriend. “Ken je lache!”

Stemmen op Wilders? Van Eerbeek piekert er niet over. Hij heeft het gehad met de VVD, maar voelt meer voor Forum voor Democratie en FvD-leider Thierry Baudet. ,,Je ziet dat hij toenadering zoekt tot bevolkingsgroepen. Die Wilders loopt maar te blèren.’’

Andere twijfelende kiezers vindt Wilders nauwelijks op zijn pad: het publiek is een mix van trouwe fans en Heerlenaren die de man van televisie wel eens in het echt willen zien. Niet dat er veel kans is voor een uitgebreid verhaal: de flyeracties van Wilders komen neer op handen schudden, foto’s nemen, doorlopen. Eén man wordt aangehouden, maar hij is al meegenomen door de politie voordat Wilders aan zijn rondgang is begonnen.

Monique Wierts heeft ‘m, een selfie met Wilders, vertelt ze trots. Zij stemt zéker PVV. “Die assistent van Rutte [Dijkhoff] die vriendjes speelt met die man van D66 [Jetten], daar heb ik niets mee”, zegt haar man Frans. En Baudet? Niets voor hen, zegt Frans: “Dat vind ik een gladde.”

Meer dan in voorgaande jaren laat Wilders zich zien, in televisiedebatten en op straat. Hij begon zijn campagne in Enschede en bezocht de Haagse Markt in de Schilderswijk, “het hol van de leeuw” in de woorden van Wilders. Met Heerlen en Helmond – en volgende week Volendam – bezoekt hij bekend campagneterrein waar de PVV op veel stemmen kan rekenen.

Geert Wilders op campagne in Heerlen. Foto Niels Wensteds/EPA

Stromende regen

In Heerlen is het rustiger, er zijn meer mensen in Helmond, waar Wilders later op de middag in de stromende regen arriveert. Al uren hebben Gerard van Boxtel (59) en José Tool (53) staan wachten, nu is het zover. José hoopt Wilders de marineblauwe das te overhandigen die ze speciaal bij de Hema gekocht heeft. “Voor de afwisseling.”

Ooit stemde hij PvdA, vertelt Gerard, tot de accijns op brandstof omhoog gingen – een maatregel die bekend kwam te staan als het kwartje van Kok. “Dat heb ik nog steeds niet teruggezien”. Daarna kwam Fortuyn, en nu zijn ze trouw PVV-kiezer. “En dat blijven we”, zegt Gerard. De Europese Unie en het klimaat zitten hem dwars, vervolgt hij, maar vooral van immigratie uit Oost-Europa zegt hij last te hebben. “Ze worden in onze wijken geduwd. Het klootjesvolk heeft er de lasten van.”

Tussen de winkelpuien van Helmond neemt Wilders ondanks de wolkbreuk de tijd: zo vaak ziet hij zijn aanhang niet, en zij hem. Zijn medewerkers hebben al snel de handen vol aan alle cadeaus: een chocoladedoos van Merci, Felix-kattenvoer, een karrevracht rozen en één donkerblauwe stropdas.

Rutte in de campagnestand in Rotterdam

“Hey Mark, we stonden op je te wachten!”, zegt een man als VVD-leider Mark Rutte zaterdag komt aanlopen bij de Markthal in Rotterdam. De premier is wat later dan gepland: hij komt uit Limburg, waar hij ook op campagne was. Rutte legt een arm op de schouder van man. “Hé hallo, hoe is het? Het schijnt dat het hier net regende, maar nu ben ik er en kijk: de zon gaat schijnen!”

Rutte is zoals altijd de vrolijkheid zelve. In Limburg begon zijn campagnetocht eerder zaterdagmiddag nog grimmig: tientallen gele hesjes wachtten de premier op en scandeerden “Rutte, rot op!” In Rotterdam gaat het anders: de paar aanwezige gele hesjes spreken de premier bij aankomst aan en geven hem een brief. Rutte staat de actievoerders vriendelijk te woord.

In de Markthal dromt het winkelende publiek direct rond Rutte samen. Iedereen herkent de premier en wil met hem op de foto. “Even een selfie.” “Leuk je te zien!” “Gaaf!” “Te gek!” “Fijne dag nog!” De premier, in zijn campagneoutfit van spijkerbroek, wit overhemd, gympen en windjack, ondergaat alle aandacht gelaten, met een permanente grijns op zijn gezicht. Hij beweegt zich als een popster door de menigte. “Ik voel me een beetje een bodyguard vandaag”, zegt de Rotterdamse VVD-fractievoorzitter Vincent Karremans, die Rutte zaterdag vergezelt.

Fotoverzoek

Geen fotoverzoek is Rutte te veel. Hij maakt er grapjes over: “Tien euro, tenzij je VVD stemt!” Hij slaat z’n armen om iedereen heen, gaat door z’n knieën voor kinderen en een man in een rolstoel en geeft een oudere mevrouw drie zoenen als ze daarom vraagt. “Wel VVD stemmen hè?”, zegt hij schaterlachend. Als het te druk dreigt te worden grijpt hij in. “We moeten door!”

Over politiek gaat het amper. Als iemand met Rutte in discussie wil, kapt hij het gesprek snel af met een paar ingestudeerde statements. “Het klimaat zegt u? We moeten die maatregelen stap voor stap nemen. En iedereen moet het financieel kunnen meemaken.”

De ondernemers in de Markthal grijpen hun kans als de premier langsloopt. Rutte krijgt kaas en worst aangeboden, en een bakje saté. Hij wil het uit beleefdheid niet afslaan, maar is op z’n hoede. Als hij een stokje proeft houdt hij een hand voor zijn mond, beducht als hij is voor eetfoto’s. Aan het einde van de wandeling krijgt hij bij een bar een glas rode wijn aangeboden. “Proost Mark!”, roept het personeel uitgelaten. Rutte neemt een flinke slok. Als hij zijn glas neerzet, klampen mensen hem alweer vast voor foto’s. Na een nieuwe reeks selfies pakt hij het glas wijn nogmaals. “Nog één slokje dan!”

Mark Rutte in de Markthal in Rotterdam. Foto Pim van den Dool

Segers puzzelt de provincies aan elkaar

Op gereformeerde basisschool De Bron in Barneveld ziet het blauw van de sjaaltjes. Van achter een barretje in de centrale hal serveren leerlingen koffie en thee aan leden van de ChristenUnie, die er vandaag bijeenkomen. Tweede Kamerlid Joël Voordewind maakt een praatje met Deborah uit groep acht en keert zich dan naar de verslaggever. „Hier doen we het allemaal voor, voor de kinderen.”

Het is de aftrap van de verkiezingscampagne van de ChristenUnie voor de Provinciale Staten. Vandaag staan de thema’s jongeren, ouderen en het klimaat centraal. Onder de afgevaardigden zijn grote houten puzzelstukken verspreid in de vorm van hun respectievelijke provincies. Ze zijn door kinderen en ouderen versierd met teksten en knutselwerkjes over de klimaatuitdagingen en -oplossingen die in hun provincie centraal staan. Psalm 8: 4-10, staat op Noord-Brabant geschreven. Op Flevoland zijn werkende windmolentjes geknutseld.

Leden van de ChristenUnie vragen op het schoolplein van basisschool De Bron tijdens een landelijke actie aandacht voor klimaatuitdagingen. Foto ANP / Lex van Lieshout

Voordat de puzzel wordt gelegd in de vorm van Nederland, verzamelt de groep zich op een tribune op het schoolplein voor een foto en een toespraak van fractievoorzitter Gert-Jan Segers. Die hekelt de „kakofonie” in de debatten van afgelopen week. „Hoe moeten we samenwerken, met zoveel gekakel?” vraagt hij. „Het is gelukt om de verschillen te overbruggen, en kijk waar we nu staan. CDA en VVD zijn onze kant opgekomen als het gaat om de energietransitie, we gaan Parijs halen. Het is gelukt om akkoorden te sluiten en samen te werken. En dan weet ik: het komt werkelijk op ons aan.” Als een dirigent staat Segers voor de ongeveer tachtig aanwezigen. „Groningen”, roept hij. „Friesland!” De provincies juichen.

Betty Poutsma (66) uit Zwolle is samen met haar kleindochter Zara Isa (10) naar Barneveld afgereisd. Poutsma staat op de kandidatenlijst voor de waterschappen en Zara Isa heeft met haar klas het puzzelstuk van Overijssel versierd. Op gekleurde papiertjes hebben de kinderen ideeën geschreven om het milieu te verbeteren. Zara Isa knielt bij de puzzel om haar eigen idee te laten zien: de prullenbakken wat vaker legen zodat er geen afval meer uit kan waaien, de straat op. Poutsma: „Nu klimaatverandering zich aandient, moeten belangen moeten worden afgewogen. Het kost investeringen en offers, maar anders kost het ons de aarde. Het wonder van de schepping is het waard om in stand te houden.”

Als de puzzel is gelegd neemt Segers, die op de heenweg is meegereden met Voordewind en straks met het openbaar vervoer doorreist naar de verjaardag van zijn moeder, filmpjes op met de afgevaardigden van de provincies. Hij is blij met het statement dat zijn partij vandaag heeft kunnen maken, zegt hij. „We kunnen samenwerken.” Op de borden ziet hij genoeg diversiteit. „In Brabant is de varkenshouderij heel belangrijk, en Zuid-Holland kent weer hele andere uitdagingen dan bijvoorbeeld Friesland en Groningen. Het is een mooie selectie.”

Buma wil 'basisbaan' voor ontvangers bijstand

Het is duidelijk dat de campagne volop begonnen is: in het AD grijpt CDA-leider Sybrand Buma zaterdag de gelegenheid aan om een nieuwe visie op de bijstand te presenteren. Mensen die in de bijstand zitten, zegt Buma, zouden een ‘basisbaan’ moeten krijgen. Een functie van twintig uur per week, waarvoor mensen dan 85 procent van het minimumloon betaald krijgen. Dat is meer dan de huidige bijstandsuitkering: die bedraagt 70 procent van het minimumloon.

Het zou moeten gaan om ondersteuningsfuncties waarvoor weinig opleiding nodig is, bijvoorbeeld in het onderwijs of bij de gemeentelijke plantsoenendienst.

Eerder deze kabinetsperiode riep Klaas Dijkhoff van de VVD al op om de bijstandsuitkering te verlagen van mensen die zich niet aan de tegenprestatie hielden. De ChristenUnie liet bij monde van partijleider Gert-Jan Segers direct weten dat daar niets van in zou komen, zolang de CU meeregeert.

Buma zegt nu het hele stelsel te willen wijzigen. „We moeten beginnen bij mensen die al meer dan twee of drie jaar in de bijstand zitten”, zegt Buma op de vraag hoe lang dat gaat duren. „Dan heb je het over 150.000 tot 200.000 personen.

De groep mensen die langdurig een bijstandsuitkering ontvangt verkleinen, is een opgave waar ieder kabinet zich over buigt. Onder Rutte II moesten mensen in de bijstand in ruil voor hun uitkering een tegenprestatie leveren, een onbetaalde "maatschappelijk nuttige activiteit", zoals voorlezen op een basisschool. Maar in de praktijk bleek dat gemeenten, verantwoordelijk voor de uitvoering, de tegenprestatie vaak negeerden, omdat het moeilijk uitvoerbaar was of niet paste binnen gemeentelijk beleid.

FvD wil ‘linkse indoctrinatie’ bestrijden met ‘culturele transformatie’

Forum voor Democratie stelt na de Provinciale Statenverkiezingen een onderzoek in naar „de invloed van links gedachtegoed in het onderwijs”. Dat kondigde partijleider Thierry Baudet vrijdag aan op een partijavond in Bergen op Zoom. „Schoolboeken van vakken als aardrijkskunde en biologie, en natuurlijk ook studies. We gaan het allemaal in kaart brengen.”

Volgens Baudet worden scholieren en studenten blootgesteld aan ,,extreemlinkse’’ hoogleraren, docenten en lesmaterialen. Hij omschreef het onderzoek, dat zal worden uitgevoerd door het Renaissance Instituut, het wetenschappelijk bureau van Forum, als de eerste stap in de „culturele transformatie” die de partij nastreeft.

Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP.

„Alle culturele en maatschappelijke instituties in Nederland zijn in zeer hoge mate geïnfiltreerd door linkse activisten.”, aldus Baudet. „Wij moeten, heel langzaam, achter al die bureautjes onze mensen zien te krijgen.’’

De avond in Bergen op Zoom stond in het teken van de presentatie van de provinciale lijsttrekkers. Lijsttrekkers van Forum mijden in veel provincies verkiezingsavonden en debatten met kandidaten van andere partijen. Ze komen tijd tekort, verklaren ze zelf, en missen ervaring. „We zijn er voorzichtig mee, omdat we een nieuwe partij zijn”, aldus Eric de Bie, lijsttrekker voor Forum voor Democratie in Noord-Brabant. „Dan komt zoiets grotendeels te vroeg.”

Radiodebat: de coalitie sluit de rangen

Anders dan het eerste tv-debat donderdag over de aanstaande Provinciale Statenverkiezingen, ging het NPO Radio1-debat vrijdag wel al direct over de provincie. Nou ja, daar leek het op, toen Ben Knapen (CDA) het Urgenda-vonnis, dat het kabinet verplicht tot extra klimaatmaatregelen, "provinciaals" noemde. De repliek kwam van Mei Li Vos (PvdA), met een verwijzing naar de nieuwe CDA-slogan ‘een hele goede morgen’. "Bij het CDA is het mañana mañana, als het om het klimaat gaat."

Behalve Knapens uithaal naar het klimaatbeleid hielden de coalitiepartijen zich rustig tijdens het debat tussen de lijsttrekkers voor de Eerste Kamer. Annemarie Jorritsma (VVD), Annelien Bredenoord en Mirjam Bikker (ChristenUnie) verdedigden het kabinetsbeleid en hielden elkaar uit de wind. Zelfs de streep door de afschaffing van de dividendbelasting, die de meeste kabinetsleden inmiddels liever vergeten, zei Jorritsma te betreuren.

Het radiodebat bestond uit acht losse debatten, waarin 14 lijsttrekkers voor de Eerste Kamer in afwisselende combinaties aantraden. Zo zaten bij een debat over Brexit en de Europese Unie Forum voor Democratie, SP, SGP en ChristenUnie aan tafel. Forum-lijsttrekker Henk Otten kon zich tussen drie andere eurosceptische partijen – FvD wil zich in het Europees Parlement aansluiten bij dezelfde fractie waartoe SGP en ChristenUnie behoren – moeilijk onderscheiden.

FvD: vertrek uit EU niet noodzakelijk

Gevraagd of Forum een Nexit wil, een Nederlands vertrek uit de EU, schiep Otten geen duidelijkheid over de partijlijn en vergrootte hij zelfs de verwarring. Een vertrek uit de EU is niet noodzakelijk, zei Otten, en een referendum over uittreding wordt pas als laatste redmiddel ingezet, als er met de pogingen om de EU in Brussel van binnenuit te ontmantelen te weinig resultaat wordt geboekt. FvD-leider Thierry Baudet voelde zich onlangs, na eerdere soortgelijke uitspraken van Otten, genoodzaakt om te benadrukken dat de partij wél voor Nexit is.

Het kabinet verliest waarschijnlijk na de komende verkiezingen zijn meerderheid in de senaat. Een aantal lijsttrekkers van de oppositie maakte tijdens het debat duidelijk open te staan voor samenwerking. Zo toonde 50Plus zich welwillend tegenover de coalitie. In ruil voor steun pleitte de partij niet alleen voor een verhoging van de pensioenen, maar ook voor het schrappen van het leenstelsel voor studenten en de terugkeer van de basisbeurs. SGP, de afgelopen jaren een trouwe gedoogpartner, was opnieuw bereid tot steun, zei lijsttrekker Peter Schalk, al wilde de partij dan wel praten over strengere abortuswetgeving.

GroenLinks-lijsttrekker Paul Rosemöller deed in het laatste debat, met als onderwerp bestuurbaarheid, zijn best de indruk weg te nemen dat de partij het kabinet alleen wil steunen als er een CO2-heffing komt. "Het kabinet heeft geaccepteerd dat men die meerderheid niet gaat halen. En dan ligt er ook een verantwoordelijkheid voor ons.” Heel anders was de houding van Nico Koffeman, lijsttrekker van de Partij voor de Dieren (PvdD). "Het poldermodel dient failliet te worden verklaard”, zei hij, toen Rosemöller hem vroeg waarom de PvdD niet voor de Klimaatwet had gestemd. Tot compromissen was hij eventueel bereid, maar niet tot het uitruilen van standpunten. "Wij zijn niet van de koehandel.”

Jetten: Haal meer arbeidsmigranten naar Nederland

D66-leider Rob Jetten wil dat pakweg 50.000 vacatures die in Nederland openstaan worden opgevuld door arbeidsmigranten uit Oost-Europa. Dat zei hij donderdagochtend in een interview met het AD. Niet alleen dit ‘acute tekort’ maar ook toekomstige tekorten in bijvoorbeeld de gezondheidszorg, de bouw en de agrarische sector hoopt Jetten op deze manier op te vullen. "Ontkennen dat dit nodig is, is de ogen sluiten voor de realiteit."

De uitspraak doet Jetten de ochtend voor zijn eerste grote tv-debat, donderdagavond op RTL. Ongetwijfeld zullen zijn uitspraken leiden tot een hevige discussie met tegenstanders Thierry Baudet (FvD) en Lilian Marijnissen (SP), met wie hij in debat zal gaan over het beperken van immigratie. Baudet is voor een zeer streng immigratiebeleid, Marijnissen wil vooral arbeidsmigratie inperken.

Weet Jetten met zijn standpunt ook coalitiepartners VVD en CDA te overtuigen? Jetten: "Ik hoop dat zij ook onderscheid blijven maken tussen echte vluchtelingen, kansloze migranten én arbeidsmigranten die we nodig hebben."

Op Twitter tonen de oppositieleiders zich verontwaardigd over Jettens plan:

Twitter avatar LodewijkA Lodewijk Asscher Jetten wil zsm minimaal 50.000 Polen extra “halen” Laten we eerst alles op alles zetten om te zorgen dat er NU meer mensen aan zeker werk komen. Voor de huidige werkenden en voor de mensen die nog niet werken.

 

Twitter avatar keesvdstaaij Kees van der Staaij We blijven tegenpolen, Rob! https://t.co/qQXiGNHD6n

Zelfs wanneer de ongeveer 430.000 Nederlanders die nu in de bijstand zitten aan een baan zouden worden geholpen, zijn extra arbeidskrachten nog nodig, stelt Jetten. "We krijgen de vacatures de komende jaren niet met alleen Nederlanders vervuld."

Zorgen over "hele vakantieparken die bewoond worden door arbeidsmigranten" of "Polenhotels die overlast veroorzaken" vindt Jetten terecht, maar hij is positief over de mogelijkheden. "Het lukt ons ook om in heel hoog tempo, heel veel huisvesting voor studenten te realiseren. Dat moet ook kunnen met arbeidsmigranten."

Kuzu en WNL ruziën live om gastredacteurschap

Veel aandacht vanmorgen voor een optreden van Tunahan Kuzu in Goedemorgen Nederland. De Denk-voorzitter was woensdag te gast in het dagelijkse ochtendprogramma van WNL. Kuzu mocht dinsdag in de uitzending aanschuiven, maar niet als gasthoofdredacteur zoals andere politici. De Denk-politicus was daar niet blij mee.

"Ik ben drie weken geleden gebeld met het verzoek om gastredacteur te zijn. Drie dagen geleden kreeg ik het bericht dat het niet door zou gaan", aldus Kuzu tegen het eind van de uitzending. "Dit is tekenend voor de samenleving. Ik zie dat er onderscheid wordt gemaakt op basis van politieke achtergrond, op basis van etnische achtergrond, op basis van allerlei factoren." Daarna onderbreekt presentatrice Maaike Timmerman de Denk-lijsttrekker: "Dit is een besluit geweest van onze hoofdredacteur omdat hij het niet passend vindt om u als gasthoofdredacteur neer te zetten na alle commotie die er op dit moment is over uw aanvallen op de pers."

WNL-hoofdredacteur Bert Huisjes zegt tegen NRC dat de beslissing is gemaakt vanwege het "moeizame standpunt" van de partij over persvrijheid. Daarbij weegt volgens Huisjes mee dat Denk-politicus Selçuk Öztürk eerder pleitte voor meer controle op de journalistiek, en dat Denk kritiek had op de programmering van het NTR-programma De Nieuwe Maan. Ook deed Denk WNL eerder een half jaar in de ban nadat Elsevier-opiniemaker Afshin Ellian had uitgenodigd. Ellian omschreef Denk als een "achterlijke Midden-Oosten-partij". Huisjes:

"Het is een principiële kwestie om hem dan geen hoofdredacteurschap aan te bieden. Desondanks is hij wel welkom als gast, en de heer Kuzu heeft er zelf mee ingestemd alsnog aan te schuiven."

Op Twitter maakte de confrontatie tussen Kuzu en Timmerman veel los. Na afloop van de uitzending noemde het Denk-kopstuk WNL "een baggeromroep die de puurste vorm van riooljournalistiek bedrijft". De hashtags #denk en #kuzu waren woensdagochtend het meestgebruikt op het sociale media-platform.

Vanochtend op #WNL: “WNL is een baggeromroep die de puurste vorm van riooljournalistiek bedrijft.” Tip: 🍿🍿🍿 https://t.co/1VGToK8P4a #GoedemorgenNederland

— Tunahan Kuzu (@tunahankuzu) March 6, 2019

ChristenUnie en CDA vieren samen plannen voor ouderenzorg

De christelijke partijen in de coalitie vierden op dinsdagmiddag samen een feestje. In een ‘Buurthuis van de Toekomst’ in Den Haag, ooit bedacht door het CDA om meer bewoners naar wijkgebouwen te halen, mocht ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers officieel aankondigen dat het ouderenbeleid van Rutte III een speciale naam had gekregen: ‘waardig ouder worden’.

CDA-minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge was er ook – híj gaat het uitvoeren. Het kost 180 miljoen euro en heeft als belangrijkste doelen: eenzaamheid tegengaan, mensen die sterven beter begeleiden en ook de mensen die het leven zelf moeilijk vinden. Zij krijgen hulp van ‘levensbegeleiders’.

Twee jaar geleden was dat allemaal nog een plan van de ChristenUnie, Omroep Max en ouderenorganisaties, midden in de verkiezingscampagne voor de Tweede Kamer. Het manifest waarin hun ideeën stonden heette ‘waardig ouder worden’, het was een reactie op voorstellen van het kabinet-Rutte II (van VVD en PvdA) en ook van D66 om met een ‘voltooid-leven-wet’ te komen.

Nu is het weer verkiezingstijd en in het buurthuis, waar veel activiteiten zijn voor ouderen, vertelde Segers over de kabinetsformatie van Rutte III. Toen was afgesproken dat er geld zou komen voor dit nieuwe beleid. En ook dat er eerst nog uitvoerig onderzoek moest worden gedaan naar ‘voltooid leven’: hoe zat het daar precies mee, om welke mensen ging het? Daar moest de tijd voor worden genomen, maakte Segers duidelijk aan de mensen in het buurthuis. En daar houdt De Jonge zich ,,keurig” aan.

CDA-minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (rechts) tijdens een bijeenkomst over het ouderen-manifest Waardig ouder worden in Buurthuis van de Toekomst in Den Haag. Foto Bart Maat/ANP

De Jonge mocht weer eens vertellen hoe hij zich als wethouder in Rotterdam, voordat hij minister werd, had ingezet om ouderen minder eenzaam te maken en hoe hij dat nu voor het hele land wil doen. In het buurthuis nam hij het logo in ontvangst van ‘waardig ouder worden’.

Op de feestelijke bijeenkomst – met ballonnen, koffie, thee en taart – werden allerlei initiatieven gepresenteerd die bedoeld zijn om het leven van ouderen te verbeteren. Zo vertelde Bea Cox-Euser van het Centrum voor Levensvragen in Rotterdam over een groep vrijwilligers die zij begeleidt. Ze praten met ouderen die het leven niet meer zien zitten, dus misschien wel precies de mensen aan wie D66 denkt bij de plannen voor een voltooid-leven-wet.

En praten met die mensen, dat is precies wat de ChristenUnie zo graag wil. Segers zei: ,,Tegenover het pleidooi voor meer stervensbegeleiders hebben wij gevraagd om meer ruimte voor levensbegeleiders, die ouderen een luisterend oor kunnen bieden of een helpende hand.” Van de 180 miljoen euro is 35 miljoen euro hiervoor bestemd. De rest van het geld is voor onder meer de aanpak van eenzaamheid (29 miljoen euro), het ontlasten van mantelzorgers (35 miljoen euro), vrijwilligersorganisaties (7 miljoen euro), kleinschalige woonvormen waar ouderen met een beetje begeleiding zelfstandig samen kunnen wonen en palliatieve zorg en pijnbestrijding (32 miljoen euro).

Hoe het ondertussen gaat met het onderzoek naar voltooid leven? Ferry Mingelen, die was ingehuurd om de bijeenkomst te leiden, vroeg het eerst aan Segers. Die verwees naar De Jonge. Het komt op gang, zei die. Eind van het jaar moet het klaar zijn.

GroenLinks-lijsttrekker Pels: VVD frustreert de bouw van windmolens

Foto JERRY LAMPEN/ANP

De komende vier jaar wil GroenLinks honderd nieuwe windmolens in Noord-Holland laten bouwen. Hiermee wil de partij een einde maken aan ‘het windmolenverbod’ dat al acht jaar in deze provincie zou gelden. Dat stelde Zita Pels, lijsttrekker voor de Provinciale Statenverkiezingen bij een verkiezingsbijeenkomst van GroenLinks in Amsterdam.

Volgens Pels, fractievoorzitter in de Staten van Noord-Holland, heeft het huidige college van Gedeputeerde Staten "onder leiding van de VVD" de uitbreiding van windmolenparken doelbewust tegengehouden. "Niet alleen worden nieuwe plannen tegengehouden, ook verouderde molens die stilstaan mogen niet vervangen worden. Dit idiote verbod moet verdwijnen."

Pels wijst desgevraagd op twee recente voorbeelden waar de provincie inderdaad een stokje stak voor zowel de bouw van nieuwe windmolens – op de voormalige scheepswerf NSDM in Amsterdam – als voor de vervanging van oude molens – in Haarlem.

Volgens GroenLinks heeft het provinciebestuur in eerste instantie zwaar bij het Rijk gelobbyd om aan minder extra capaciteit voor windenergie te hoeven voldoen om vervolgens alle plannen voor extra investeringen te blokkeren. Ook zouden er in Noord-Holland meer voorwaarden voor vergunningen voor windmolenparken gelden dan elders in het land.

Volgens een woordvoerder van de verantwoordelijke gedeputeerde, Jack van der Hoek (D66), klopt het dat Noord-Holland is gestopt met het geven van vergunningen voor nieuwe windmolens of het vervangen van oude. "Dat een verbod noemen gaat wat ver. Noord-Holland was een van de eerste provincies die de landelijke doelstellingen heeft gehaald. We hebben bovendien precies gedaan wat in het coalitieakkoord van 2015 is afgesproken. Nieuw beleid is aan het nieuwe college."

Klimaatbeleid is voor GroenLinks het leidende thema in de campagne voor de Provinciale Statenverkiezingen van 20 maart. Bij dezelfde verkiezingsbijeenkomst, in concertzaal De Melkweg, trok partijleider Jesse Klaver de ervaringen in de provincie Noord-Holland door naar de landelijke lijn van de regeringspartijen VVD en CDA. "De tactiek van vertragen en frustreren is weer ingezet. Rutte en Buma hebben niet door dat, met hun verzet tegen noodzakelijk klimaatbeleid, zij zelf flankpartijen beginnen te worden."

Twitter avatar groenlinks GroenLinks De VVD en het CDA proberen met een doelbewuste tactiek klimaatmaatregelen te vertragen en frustreren. Nederland wil vooruit maar deze klimaattreuzelaars staan steeds op de rem.
- @jesseklaver reageert op Rutte en Buma #KlimaatMeetup
https://t.co/1xpAR4Xvju

Met name CDA-leider Buma uitte in het afgelopen weekend kritiek op, zoals hij het zei, het fanatisme waarmee GroenLinks klimaatmaatregelen wil doorvoeren. Hij zei in een interview op tv dat GroenLinks aan het "radicaliseren" is, "over wat er allemaal wel niet moet rond het klimaat".

Jetten: regeerakkoord vaker openbreken

D66-fractievoorzitter Rob Jetten wil vaker het regeerakkoord open kunnen breken. Dat zei hij na afloop van de door hem gehouden Kerdijklezing deze maandag in sociëteit de Witte in Den Haag. Jetten zei in die lezing af te willen van "te gedetailleerde coalitieakkoorden", die volgens hem geen ruimte laten voor een "gezond debat" in de Tweede Kamer. Dat wordt daar, vindt hij, niet meer gevoerd.

"Ik ben nu vijf maanden fractievoorzitter. En dan zie ik dat zo’n dichtgetimmerd regeerakkoord beperkend is als zich actualiteiten voordoen." Het kinderpardon is volgens hem een goed voorbeeld van hoe het vaker zou moeten. "Er stond wel een hoofdstuk migratie in het regeerakkoord, maar we zagen allemaal dat we die achthonderd kinderen niet terug konden sturen. We zijn gaan kijken hoe we daar een nieuwe politieke realiteit bij konden bedenken. Ik zou het heel mooi vinden als we dat bij meer onderwerpen kunnen doen, breder dan met alleen partijen die het kabinet hebben gevormd."

Jetten kondigde de lezing op Instagram aan als zijn "eerste grote binnenlandse lezing als fractievoorzitter". Het is een uitgelezen moment voor hem om zijn visie voor D66, na vijf maanden fractievoorzitterschap, prijs te geven. Die koers laat zich het best omschrijven als socialer en linkser dan de partij zich de afgelopen jaren heeft gepresenteerd.

Jetten ageert tegen ongelijkheid: kansenongelijkheid in het onderwijs, tussen flexwerker en mensen met een contract. Tussen mensen met een groot vermogen en mensen zonder. Tussen hoogopgeleiden die profiteren van globalisering en laagopgeleiden die globalisering als gevaar ervaren. Tussen mensen met een migratieachtergrond en autochtone Nederlanders. En tussen mensen met macht en zonder macht.

Tekenend waren de complimenten die hij na afloop in het panelgesprek kreeg van oud-partijleider van de PvdA Job Cohen. Die zei "aangenaam verrast" te zijn door het verhaal van Jetten. "Ik vind dat er sprake is van een sociaal liberaal, meer dan ik de afgelopen jaren gewend was. En daar ben ik blij om."

Jetten grijpt de lezing niet aan om eigen, nieuwe ideeën te presenteren. De oplossingen die hij aandraagt voor de door hem gesignaleerde problemen staan al in het regeerakkoord of in het verkiezingsprogramma van D66. Zo pleit hij voor een minimumtarief voor zelfstandigen, waar in het regeerakkoord al afspraken over zijn gemaakt. Hij wil ook minder belasting over de vermogens van kleine spaarders, en grote vermogens zwaarder belasten. Dat staat in het verkiezingsprogramma van D66. Alleen die financiële grens die hij daarbij noemt, 1 miljoen euro, is nieuw.

Het is de vijfde keer dat de Kerdijklezing is uitgesproken. Eerder deden Job Cohen, Alexander Pechtold, Sybrand Buma en Mark Rutte dat.

Buma: GroenLinks roept makkelijk dat alles fout is

Een dag nadat VVD-leider Mark Rutte bij zijn aftrap van de verkiezingscampagne zijn rechtse concurrenten Baudet en Wilders wegzette als "schreeuwers", richtte CDA-voorman Sybrand Buma zijn kritiek op GroenLinks. Bij WNL op Zondag leek Buma GroenLinks zelfs even aan het rijtje schreeuwers toe te voegen door te zeggen dat GroenLinks "te veel aan de zijlijn staat". Buma is nog altijd chagrijnig van het weglopen van GroenLinks van de formatietafel toen het moeilijk werd, zei hij. "Je kunt een jaar later roepen dat alles fout is, maar dan ben je te laat".

Lees ook: ons eerdere Campagneblog terug

Het frappante aan Buma's opmerkingen is dat de coalitie GroenLinks na 20 maart wel eens hard nodig kan hebben in de Eerste Kamer. Uit peilingen voor de senaat bleek vorige week dat de partij van Jesse Klaver wel eens 'kingmaker' kan zijn en de coalitie, die vrijwel zeker de meerderheid verliest, in z'n eentje aan een nieuwe meerderheid kan helpen. Erg bang is Buma net niet voor het verliezen van die meerderheid. Hij daagt de oppositie uit een constructieve houding aan te nemen. "Gaat men vanaf de flanken alleen maar nee zeggen of de plannen van het kabinet inhoudelijk beoordelen?"

Buma hoopt dat het CDA bij de aanstaande verkiezingen minder slecht scoort dan de peilingen nu suggereren. "Wij hebben vaker peilingen verslagen", zei Buma bij WNL, die zal hopen dat het CDA met zijn trouwe achterban profiteert van de lage opkomst bij de Provinciale Statenverkiezingen. De partij hoopt ook op een positief effect van de interventie door minister van Financiën Wopke Hoekstra afgelopen week bij Air France-KLM. Buma: "Veel mensen hebben het gevoel: biedt de politiek ons bescherming of laten jullie ons over aan de krachten internationaal? Het lijkt nu wel eens of het systeem de baas is. Wij CDA'ers lieten deze week zien: we zitten niet vast in het systeem."

Over publiciteit heeft het CDA deze zondag in elk geval niet te klagen: na het optreden van Buma bij WNL zouden Hoekstra én vicepremier Hugo de Jonge nog te gast zijn bij Buitenhof.