‘Niet meer in een keurslijf zitten, dat is cruciaal’

Spitsuur Na zijn vervroegde pensioen wilde bedrijfsarts Erik van Vliet (65) niet stilzitten. Nu werkt hij in het Havenziekenhuis, is gids op een rondvaartboot en begeleidt reizen naar Azië en Afrika. „Misschien heb ik een vorm van ADHD.”

Erik: „Het hoeft bij mij niet zo georganiseerd te zijn. In mijn kamer weet ik alles prima te vinden, maar als de werkster is geweest, ben ik een dag bezig om alles te zoeken.”
Erik: „Het hoeft bij mij niet zo georganiseerd te zijn. In mijn kamer weet ik alles prima te vinden, maar als de werkster is geweest, ben ik een dag bezig om alles te zoeken.” Foto David Galjaard

Erik: „De eerste gedachten aan stoppen met werken kwamen op mijn vijfenvijftigste. Voor het eerst zat ik niet zo lekker in m’n vel. Het was zo’n klassiek verhaal. Een vent die op middelbare leeftijd z’n kop kwijtraakt. Ik kocht een dure auto en kreeg een jongere vriendin, iemand van het werk. Je bent niet op zoek, maar er is een klik en van het een komt het ander.

„Ik werkte als bedrijfsarts bij Heineken en het liep stroef, ik kreeg veiligheid en gezondheid daar slecht op de kaart. Het kostte mij veel energie. Ik dacht: ‘Eigenlijk is het wel fijn om met pensioen te gaan. Dan is de werkdruk ervan af.’

„Niet snel daarna besloten mijn vrouw en ik om te scheiden. Godzijdank in goede harmonie, we hebben geen ruzie gehad. Mijn ex-vrouw heeft altijd achter mij gestaan, gezorgd voor onze kinderen zodat ik carrière kon maken: eerst als bedrijfsarts bij Shell en later bij Heineken.

„En toen kwam mijn gezondheid nog, ik kreeg een tia. Ik had een beetje overgewicht. Ik dacht, weetje, het zal wel. Maar mijn bloeddruk liep op en dat sloopte mij.

„Ik had het ook wel gezien bij Heineken, ik zag geen carrièreperspectief meer. De oude Freddy Heineken was overleden en daarna ging het gemoedelijke ervan af. Er kwamen bezuinigingen. Toen ik in 2012 de mogelijkheid kreeg tot een vervroegd pensioen heb ik die kans met beide handen gegrepen.

„Ik had de leaseauto en de laptop ingeleverd en dacht: ‘Wat ga ik doen?’ Een beetje naïef eigenlijk. Eerst ging ik bij m’n voetbal- en cricketvereniging rondlopen – Quick, hier in Den Haag. Ik was daar elke dag. ’s Middags haalde ik de hond bij mijn ex en liet hem uit. Daarna kwam de sportschool. Maar dat was het ook niet. Toen dacht ik: zou ik toch nog willen werken?”

Een klassieke romance

Erik: „Bij het winkelcentrum zochten ze iemand bij de viswinkel, als verkoper. Misschien iets voor mij, maar ja, dan stink ik elke dag naar vis. Dus ik heb niet gereageerd. Iets later kwam ik via-via bij het Havenziekenhuis terecht, tegenwoordig Travel Clinic Erasmus MC in Rotterdam. Daar keur ik zeevaartpersoneel en geef vaccinatieadvies. Dat is in deeltijd, dus ik kan er nog iets naast ondernemen, zoals vrijwilligerswerk.

„Eerst werd ik als vrijwilliger gids op een rondvaartboot in Den Haag, de Ooievaart. Anderhalf uur lang gids ik groepen door de stad. De interactie met mensen is geweldig. Dan wijst iemand naar een gebouw en zegt: ‘Daar heb ik gewoond.’ Dan zeg ik: ‘Maar weet u wel wie daar vroeger ook heeft gewoond?’

„Het mooiste aan Den Haag is de ligging, de combinatie van bos, zee en strand. Ik heb hier op de lagere en middelbare school gezeten en mijn vrouw ontmoet – een klassieke romance, een verpleegkundige en een arts die iets krijgen. Ik kreeg de baan bij Shell en we verhuisden naar Hoogvliet, onder Rotterdam.”

Mijn continent is Afrika

Erik: „Later besloot ik om naast het gidswerk ook reizen te begeleiden, dat wilde ik altijd al doen. Vroeger reisde ik veel, dus ik dacht: ‘Dat kan ik ook wel.’ Eerst moest ik een opleiding tot gids volgen, daarna kreeg ik een scenario en uitgebreide instructie. Mijn eerste reis ging naar China.

„Op een gegeven moment zaten we op een cruiseschip, met de skyline van Shanghai op de achtergrond. Het was prachtig, maar juist op dat moment gleed een mevrouw uit die haar scheenbeen brak. Dan moet je snel schakelen: vervoer regelen voor de groep, met de verzekering overleggen en die mevrouw naar het ziekenhuis brengen. Het is gek, maar als dat dan lukt, voelt het heel bevredigend.

„Azië vind ik enorm fascinerend met z’n keizerlijke dynastieën en de vooruitgang in de geschiedenis zoals het buskruit. Maar het is niet mijn continent, dat is Afrika.

„Tussen 1993 en 1998 zat ik met mijn gezin voor Shell in Gabon. Ik was een soort tropenarts. Als chief medical officer was ik aanvankelijk verantwoordelijk voor de expats, zo’n 120 gezinnen. Later heb ik ook meegeholpen aan duurzaamheidsprojecten voor de lokale bevolking. We hebben promocampagnes voor malaria en hiv opgezet en bouwden een ziekenhuis. Ik leidde de lokale artsen op.

„Op een werkdag zag ik zo’n tweehonderd tot tweehonderdvijftig mensen. Ze kwamen met bussen tegelijk. Ik zag stropers die waren aangevallen door panters of een dwarslaesie hadden opgelopen door een aanval van een olifant. Het was vaak chaotisch, maar dan werkte ik ook op m’n best.

„Het hoeft bij mij niet zo georganiseerd te zijn. In mijn kamer weet ik alles prima te vinden, maar als de werkster is geweest, ben ik een dag bezig om alles te zoeken. Ze heeft mijn stapels papieren getracht op te ruimen, maar ik zei nee: ‘Hier zit een verhaal achter, mijn opbouw.’ Elke stapel heeft een functie.”

Zo heerlijk

Erik: „Sommige vrienden werken nog, andere zijn al met pensioen. Ze vinden mij nog erg actief. Maar ik vind het allemaal zo heerlijk. En als ik een keer geen zin heb om te werken voor het ziekenhuis dan zeg ik: ‘Bekijk het maar, deze week gaat er niets van komen.’ Dat niet meer in een keurslijf zitten, dat is zo cruciaal.

„Misschien heb ik een vorm van ADHD, ook al herken ik dat niet bij mijzelf. Ik kan rustig een boek lezen of een film kijken. Voor even vind ik dat prima, maar daarna moet ik weer iets doen. Ik heb energie. Dat was het enige dat ik zeker wist toen ik met pensioen ging: ik ga niet op de bank zitten. Er gaan nog dingen gebeuren.”

    • Fabian de Bont