Europese Commissie: luchtvaartmaatschappijen moeten beter voor personeel zorgen

Piloten en andere bemanningsleden krijgen slechte arbeidsvoorwaarden en amper sociale zekerheid van de luchtvaartmaatschappijen. De EC wil strenger toezien op de ‘sociale agenda’ van de bedrijven.

Cabinepersoneel en piloten van Ryanair staakten eerder op vliegveld Eindhoven voor betere arbeidsomstandigheden en meer. Ze riepen de Ierse luchtvaartmaatschappij op de lokale wet en regelgeving toe te passen.
Cabinepersoneel en piloten van Ryanair staakten eerder op vliegveld Eindhoven voor betere arbeidsomstandigheden en meer. Ze riepen de Ierse luchtvaartmaatschappij op de lokale wet en regelgeving toe te passen. Foto Vincent Jannink/ANP

Luchtvaartmaatschappijen moeten zich beter houden aan de sociale wetgeving voor hun personeel in Europese landen. Dat staat in een rapport van de Europese Commissie dat vrijdag is gepubliceerd. Om meer zicht te krijgen op de problematiek en strenger te controleren of de maatschappijen zich aan de wet houden, heeft de EC besloten een nieuwe ‘expert group’ op te richten. Daaraan zullen arbeidsinspecteurs uit Europese lidstaten deelnemen.

Personeel van luchtvaartmaatschappijen wordt volgens de Commissie zwaar belast en onderbetaald. Zo moeten werknemers vaak het maximale aantal uur achter elkaar vliegen dat veilig wordt geacht. Ook worden veel piloten aangenomen en uitbetaald in schimmige zzp-constructies. Als zelfstandige moeten ze dan zelf verzekeringen regelen, net als de eventuele overnachting in een hotel in het geval van een vroege of late vlucht. Veel piloten hebben te maken met rechtsonzekerheid, wat soms wordt verergerd doordat bijvoorbeeld luchtvaartmaatschappij Ryanair het eigen personeel ontmoedigt om zich te organiseren in een vakbond.

Lees meer over de schimmige contracten en hoge werkdruk van jonge piloten die voor budgetmaatschappijen werken

Verschillende wetgevingen

De luchtvaartmaatschappijen maken bovendien gebruik van het internationale karakter van de sector, waarbij personeel in meerdere landen aan het werk is. Zo zijn er mazen in de belastingwetgeving en verschillen in het arbeidsrecht in de Europese landen. De bedrijven hebben meerdere kantoren in Europa, die piloten en bemanning van verschillende nationaliteiten in dienst nemen of vanuit een andere standplaats laten opereren.

Over die praktijk is de EC duidelijk: voor personeel geldt dat zij recht hebben op de sociale zekerheid die wordt geboden in het land waarin zij gevestigd zijn, niet volgens de ‘nationaliteit van het vliegtuig’.

De nieuwe initiatieven worden positief ontvangen door onder meer de belangenorganisatie European Cockpit Association (ECA), die al een tijd aandacht vraagt voor de arbeidsomstandigheden in de luchtvaart. “We moeten af van het idee dat Europese Unie zich niet kan bemoeien met de nationale sociale stelsels. Recentelijk werden ook heldere regels aangenomen voor vrachtwagenchauffeurs, die eerlijker zijn en toepasbaar. Dat geeft aan dat de EU wel degelijk veel kan bereiken, zolang er politieke wil is”, aldus de president van de ECA.