Opinie

    • Folkert Jensma

Advocaten komen met veel weg, wellicht te veel

Oei, eerst iets rechtzetten. Vorige week beweerde ik dat „burgers alleen bij toeval onethisch gedrag van advocaten ontdekken”. En wel omdat namen van advocaten die worden geschrapt of geschorst nooit worden gepubliceerd. Dat blijkt niet waar, althans niet meer waar. Dankzij een nieuwe wet zijn die namen sinds september 2018 wel te vinden, op de website van de Advocatenorde . Dat had ik gemist en daarvoor kreeg ik op sociale media dan ook terecht op m’n kop.

Daar ontstond ook een interessant debatje over mijn stelling dat het advocatentuchtrecht niet toereikend is. Een aantal advocaten was het daar uiteindelijk mee eens. Dat viel me mee, eerlijk gezegd. Het tuchtrecht is onder advocaten ongeveer even populair als de Raad voor de Journalistiek onder journalisten. Er was wel één advocaat die vond dat deze column blijk gaf van „eenzijdig gehak op de advocaten”. Er zou juist aandacht moeten zijn voor de wanpresterende, geldbeluste rechtsbijstandverzekeraars. Die hebben niet eens tuchtrecht. De verzekeraars beschikken wel over het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening, kortweg KiFiD, voor klachten waar men onderling niet uit komt. Ook daar bestaat een (geanonimiseerd) uitsprakenregister, waar ik 83 uitspraken over ‘rechtsbijstandsverzekering’ vond. Vooral over wat er wel en niet mag worden geclaimd. En ook nogal eens over de consument zelf, eerder dan over diens rechtshulpverlener. Of de klant bijvoorbeeld wel voldeed aan zijn zorgplicht om een conflict te voorkomen. Dan wel of diens ‘opzet tot misleiding’ van de verzekeraar terecht is bestraft met opzegging.

Ook erg, maar toch van een andere orde dan wat je leest op tuchtrecht.nl over sommige vrij gevestigde advocaten. ‘Schilderachtig’ is dan een understatement. Niet al te lang geleden kreeg een advocaat een waarschuwing opgelegd omdat hij zich „onnodig laatdunkend, gebiedend, niet-zakelijk en te grof” uitliet tegen vrijwel iedereen met wie hij officieel te maken heeft. Ook weigerde de man te leren hoe digitale dossiers geopend moesten worden. Ook niet te versmaden was de advocaat die z’n lokale deken aanklaagde. Die deed namelijk onderzoek naar hem, naar aanleiding van de „vele en ernstige bezwaren van de rechterlijke macht” tegen zijn optreden „tijdens en buiten de zitting”. De aanval is de beste verdediging, nietwaar.

Ook was er iemand die opmerkte dat ieder beroep nu eenmaal zo z’n rottend hout heeft. Aandacht voor de advocatuur is dan niet relevant, want zo is het leven nu eenmaal. Een ander vroeg of deze columnist z’n kritiek maar voor zich wil houden, gezien de moeilijke positie waarin sociale advocaten zich toch al bevinden. Dat is niet zo’n valide argument en trouwens ook niet de rol van de journalist. Sterker, ik krijg juist de schurft in als er een advocaat wordt veroordeeld omdat hij verzweeg dat z’n cliënt recht had op gratis rechtshulp zodat hij een declaratie van 18.000 euro (deels) kon innen.

Er zijn trouwens ook advocaten die wel ongemak voelen bij het toch vrij zwakke beeld dat veel tuchtuitspraken bieden. Waarschuwingen, waar berispingen op z’n plaats zouden zijn. Bijvoorbeeld een waarschuwing voor een advocaat die haar geheimhouderstelefoon 26 keer uitleende aan haar van witwassen verdachte cliënt. Niet meer doen hoor, is dan de flauwe officiële reactie.

De advocaten die worden geschrapt hebben meestal zo’n imponerende geschiedenis van wangedrag dat de straf ook de beperkingen van het toezicht demonstreert. Namelijk het onvermogen om eerder en effectiever in te grijpen. En het onvermogen van (sommige) advocaten om zich überhaupt te láten corrigeren. Maar ik geef toe, het zijn anekdotes en indrukken. Niet ieder topje verbergt een ijsberg, hoop ik dan maar. Echt onderzoek is zeldzaam. Hoewel eind januari in Groningen toevallig universitair docent Rianne Herregodts op de tuchtnormen voor advocaten, artsen en accountants promoveerde. Haar conclusie: de vaktechnische beoordeling van advocaten door tuchtrechters „blijft achter” bij die van artsen en accountants. Artsen en accountants worden inhoudelijk beter gecontroleerd. Er is dus nog een weg te gaan. Maar drie hoeraatjes voor het register van geschorste en geschrapte advocaten.

Folkert Jensma is juridisch commentator. Twitter: @folkertjensma

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.