Netanyahu wordt aangeklaagd, spreekt van ‘politieke vervolging’

Corruptie De Israëlische premier wordt aangeklaagd voor corruptie. Maar eerst mag hij zich nog verdedigen tijdens een hoorzitting.

Premier Benjamin Netanyahu reageert op de aanklachten tijdens een persconferentie in zijn ambtswoning.
Premier Benjamin Netanyahu reageert op de aanklachten tijdens een persconferentie in zijn ambtswoning. Foto Ronen Zvulun / Reuters

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wordt aangeklaagd voor corruptie. Procureur-generaal Avichai Mandelblit maakte donderdag bekend dat hij de premier wil aanklagen in drie zaken. De beslissing heeft naar verwachting grote politieke gevolgen voor de parlementsverkiezingen over anderhalve maand.

Sinds het begin van de campagne voor de verkiezingen op 9 april is duidelijk dat dit een stemming vóór of tégen ‘Bibi’ wordt. De beslissing van de procureur-generaal hing al maanden in de lucht. Nu die er ligt, zal het voor Netanyahu en zijn Likud-partij moeilijker worden kiezers ervan te overtuigen dat er „niks” aan de hand is en dat het om een „heksenjacht” gaat, zoals zij steeds hebben volgehouden.

Volgens recente peilingen zou een kwart van de Likud-stemmers afhaken als Netanyahu wordt vervolgd, en zouden ook kleinere partijen uit de huidige coalitie stemmen verliezen. Daarmee zou Netanyahu’s meest kansrijke uitdager, een alliantie tussen de partijen van ex-legerchef Benny Gantz en voormalig tv-journalist Yair Lapid, mogelijk zo groot kunnen worden dat het een coalitie kan vormen zonder Likud.

De procureur-generaal wil premier Netanyahu laten vervolgen in drie zaken: 1000, 2000 en 4000. Zaak 4000 is de ernstigste. Hierin zou Netanyahu de eigenaar van nieuwswebsite Walla gunstige wetgeving hebben geboden in ruil voor positieve berichtgeving. Netanyahu wordt in deze zaak aangeklaagd voor omkoping en misbruik van vertrouwen.

In de andere twee zaken gaat het alleen om misbruik van vertrouwen, een lichtere aanklacht dan de politie in december 2018 adviseerde. Zaak 2000 draait ook om vermeende beïnvloeding van de media, in zaak 1000 zouden Netanyahu en zijn vrouw dure cadeaus, zoals drank en exclusieve sigaren, hebben gekregen van Hollywoodmagnaat Arnon Milchan.

De aankondiging volgt op een justitieel onderzoek dat bijna drie jaar heeft geduurd en waarin verschillende naaste medewerkers van Netanyahu kroongetuige zijn geworden. Volgens Mandelblit heeft de premier „het imago van het publieke ambt en het publieksvertrouwen geschaad” en zijn „autoriteit misbruikt” om de belangen van zichzelf en zijn familie te behartigen.

Politieke vervolging

Netanyahu noemde de beslissing van justitie „politieke vervolging”, genomen onder druk van linkse partijen „om rechts omver te werpen en links aan het premierschap te helpen”, zei hij donderdagavond op een persconferentie. Netanyahu’s partij probeerde de brief van Mandelblit op het laatste moment nog tevergeefs tegen te houden middels een petitie aan het Hooggerechtshof.

Formeel is de aankondiging van donderdag nog geen aanklacht. Netanyahu krijgt eerst de kans zich te verdedigen in een hoorzitting, die waarschijnlijk pas na de verkiezingen zal plaatsvinden. Wordt hij aangeklaagd, dan zou dat de eerste keer zijn dat een zittende premier voor de strafrechter komt te staan. In 2008 kondigde toenmalig premier Ehud Olmert direct zijn vertrek aan nadat een corruptieonderzoek naar hem was ingesteld. Hij werd in 2014 veroordeeld.

Netanyahu is echter niet van plan te vertrekken zolang hij daartoe niet wordt gedwongen. Hoewel de premier verzwakt is door deze stap, is de strijd wat hem betreft nog niet beslecht.

Lees ook: Netanyahu gokt met uitschrijven vervroegde verkiezingen: alles of niets