‘Meerstemmig zingen is een koorgasme’

Pop-up koor Anderhalf jaar geleden begonnen als pilot en inmiddels een doorslaand succes: ‘Popup Choir’. Wie wil komt langs en zingt lekker mee.

Dirigent Maarten Bos en gitarist Tijmen de Koning zingen met het ‘pop-up’ koor het nummer ’Everywhere’ van Fleetwood Mac.
Dirigent Maarten Bos en gitarist Tijmen de Koning zingen met het ‘pop-up’ koor het nummer ’Everywhere’ van Fleetwood Mac. Foto Simone ten Caat

„Als je schouders op slot zitten, dan zit je adem ook vast. Gooi ze los! En nu diep ademhalen.” Het enthousiasme van dirigent Maarten Bos (28), groen T-shirt, knotje in het haar, slaat gelijk over op de groep. „tssssh, ya ya ya ya ya”, klinkt het uit honderddertig kelen. Het nabootsen van het geluid van een weggegooide tennisbal komt er zonder gêne uit: „Pieeeuw….. plof”. We zijn nog maar bij de warming-up en de gretigheid van de aanwezigen spat er vanaf. Iedereen heeft er zin in, dat is duidelijk.

Samen met gitarist en zanger Tijmen de Koning (29) organiseert Bos elke twee weken op donderdagavond een ‘pop-up koor’, officieel Popup Choir geheten. Wat dat is: een avondje zingen met de mensen die komen opdagen. Anderhalf jaar geleden was de pilot voor een man of dertig in de tuin van de Protestantse Diaconie op de Nieuwe Herengracht. Afgelopen winter verhuisde het evenement, dat gratis toegankelijk is, naar binnen. Bos kwam op het idee via een filmpje van een pop-up koor uit Canada onder de naam Choir, choir, choir en dacht: dat wil ik ook uitrollen in Amsterdam.

Foto Simone ten Caat

‘Het voelt zo fijn’

Het idee sloot goed aan bij de doelstelling van de Diaconie – bekend van het Wereldhuis waar ongedocumenteerden worden opgevangen – om op een laagdrempelige manier mensen bij elkaar te brengen. In de gezellig verlichte kas, op de binnenplaats van het monumentale gebouw uit 1723, schuiven de twee organisatoren de stoelen en tafels aan de kant en installeren ze de muziekinstallatie. „Een jaar geleden stonden we nog buiten voor de deur in de hoop dat er meer mensen kwamen. Dat hoeven we nu niet meer te doen”, zegt De Koning met een grote glimlach.

En dat blijkt.

Drie kwartier voor aanvang gaat de schuifdeur voorzichtig open. „Mogen we naar binnen? Het is hier zo lekker warm.” Sjieka van Rooijen (64) is al vaker geweest. Ze roemt het sociale aspect en het niveau van de avond. „Je begint op instapniveau en binnen twee uur heb je met een onbekende groep mensen een nummer ingestudeerd.” Vriendin Briezz Cortinue („Ik noem geen leeftijd”) voegt eraan toe dat je er enorm veel energie van krijgt. „Het is alsof ik mijzelf heb geaaid. Klinkt vreemd hè, maar het voelt zo fijn.”

Can you hear me calling out your name? In hoog tempo zingt de groep van honderddertig aanwezigen (in de kas mogen niet meer personen aanwezig zijn; voor aanvang werden veertig mensen weggestuurd) het bekende nummer Everywhere (1987) van de Brits-Amerikaanse band Fleetwood Mac. Vooral het refrein is lekker catchy, zegt Bos. Een duidelijk selectiecriterium voor de gekozen popsongs is er niet. Het gaat vooral om de herkenbaarheid en het up-tempo van een nummer. „We hebben een keer Hallelujah gezongen van Leonard Cohen – een fantastisch nummer, maar voor ons te zwaarmoedig.”

We zijn nog maar bij de warming-up en de gretigheid van de aanwezigen spat er vanaf

Een paar uur is Bos bezig met het uitvogelen van verschillende koortjes om het nummer meerstemmig te kunnen zingen. Hij heeft ervaring als dirigent bij klassieke koren en werkt als muziekdocent op een middelbare school in Haarlem. Ook De Koning is naast zijn werk als hr-consultant veel met muziek bezig. Hij speelde in een studentenband en draait regelmatig als dj. Beide mannen zijn een dag minder gaan werken om meer tijd te steken in hun gezamenlijke onderneming.

Na enthousiaste reacties van bezoekers laten ze zich ook inhuren. Bij Popup Choir komen ze ruim uit de kosten, het meeste geld wordt verdiend tijdens bruiloften en bedrijfsfeesten. Een verjaardagsfeest in het Britse Sheffield was de eerste buitenlandse trip, binnenkort volgt een bedrijfscongres van vijfhonderd man in Amersfoort. Zangtalent of niet, beide organisatoren willen ervoor zorgen dat iedereen meedoet. De Koning kan het prille succes amper geloven. Het ligt volgens hem vooral aan het plezier dat iedereen heeft van het met elkaar zingen. „Het gevoel wanneer je meerstemmig zingt, dat is zo vet! Het is een koorgasme.”

Van twintig tot zeventig

Op de achtergrond vervult zijn jongere broer Maurits de Koning (24) een belangrijke rol in de populariteit van het evenement. Zijn gelikte filmpjes van de generale repetities doen het goed op Facebook. Aanwezigen in de leeftijd van twintig tot zeventig en vooral veel vrouwen nodigen vrienden uit, waardoor reclame overbodig is.

Bij Valerie Fuchs (32) verliep dat anders. „Ik hoorde vanuit mijn kamer mensen zingen en dat vond ik zo mooi dat ik een keer ben komen kijken.” Als Duitse expat in Amsterdam vond ze het spannend in een onbekende groep mensen, maar dat duurde niet lang. „Iedereen is heel vriendelijk en enthousiast. Ik raakte ook aangestoken en heb nu een collega meegenomen.”

Foto Simone ten Caat

„Oeh, dit klinkt lekker mannen. Geef ze een applaus.” Bos heeft de groep in drieën gedeeld, links de hoge vrouwenstemmen, dan de middengroep en rechts de mannen en een paar vrouwen met een lage stem. „Excuus, excuus, er zitten ook mooie vrouwenstemmen in deze groep.” Met zijn handen geeft Bos de toonhoogtes weer. „Dum de dum dum.” Via een simpel koortje brengt hij reliëf aan in het nummer waarna de middenpartij inspringt met dezelfde tekst maar met een andere toonhoogte.

„Ja, daar gaan jullie de mist in. Ik vermoedde het al. Peculairly. Wat staat er nou precies? Die zangeres van Fleetwood Mac dacht natuurlijk: ha, ik maak het lekker lastig voor een koor.” Bos houdt de avond het liefst zo luchtig mogelijk, doorspekt met grappen en lofuitingen – „jullie zijn fantastisch”.

Die ongedwongen sfeer is voor Frans Paul (56) reden om vaak langs te komen. „Ik heb in de kerk moeten zingen en dan is de lol er snel af, terwijl ik er wel van hou. Hier word ik vrolijk van en je leert nieuwe mensen kennen.”

Na de laatste uitvoering van de avond komt een jonge hippe gast naar Bos toelopen. „Dit was gaaf man! Hoeveel mensen zijn minimaal nodig voor een koor? Het bedrijf waar ik werk bestaat 25 jaar.” Bos veegt wat zweet van zijn voorhoofd en zegt lachend: „Een jaar geleden stonden we nog voor elf man, dan zing ik lekker mee bij de mannenstemmen.”

Popup Choir wordt mogelijk gemaakt door een vrijwillige bijdrage van de bezoekers. De Diaconie vraagt geen huur voor de ruimte. Meer informatie: www.popupchoiramsterdam.nl en de gelijknamige Facebookpagina.
    • Huib de Zeeuw